આજના લેખો

હાથનાં કર્યાં – અર્જુનસિંહ કે. રાઉલજી

(પ્રકાર : ટૂંકી વાર્તા)

ડોક્ટરના એ શબ્દો – ‘તમારી બંને ફેલોપિયન ટ્યુબો બ્લોક છે… તમે મા બનવાને લાયક નથી, તમે મા બની શકો તેમ નથી…’ મુક્તિના માથામાં ઘણની માફક અથડાયા. ક્યા પાપની સજા… થઈ રહી છે તેનો પણ તેને ખ્યાલ આવી ગયો. હા… તેણે સંજય તરફ જોયું. તેને તો આ વાતની કોઈ અસર જ જણાતી નહોતી. અને ક્યાંથી જણાય? તે તો ઓલરેડી બાપ બની ચૂક્યો છે. જે ભોગવવાનું છે તે મુક્તિના ભાગે જ છે ને? મુક્તિનું હૃદય કદાચ ધડકનો ચૂકી જશે એમ લાગતું હતું. તે હવે મા નહીં જ બની શકે… આ પેલા નાનકડા જીવને તરછોડવાનું પરિણામ છે. જે માત્ર બે મહિનાનો હતો, જેને માના વાત્સલ્યની જરૂર હતી, માના પ્રેમ અને હૂંફની જરૂર હતી, તેને માનો પ્રેમ આપવાના બદલે બાપના વહાલથી પણ અળગો કરી દીધો હતો… પછી ભગવાન ક્યાંથી રાજી રહે? તેનો જ નિસાસો લાગ્યો તેને, અને કુદરતે તેની કૂખ વાંઝણી જ રાખવાનું નક્કી કરી લીધું. કહ્યું છે ને કે – કુદરતને ત્યાં દેર છે અંધેર નથી. મુક્તિને હાથનાં કર્યાં જ હૈયે વાગ્યાં હતાં. મુક્તિના મગજ સામે એ બધા જ પ્રસંગો કોઈક ચલચિત્રની પટ્ટીની માફક નૃત્ય કરવા માંડ્યા. એ બધાં જ પાત્રો… શવ્યા, અને તેનાં સાસુ- કે જે મુક્તિનાં ફોઈ હતાં…! હા… તેમણે જ બધી ગોઠવણા કરી હતી એ પ્રતાપબા..!

રાજાને જે ચરણપ્રહાર કરે તેને શી સજા કરવી જોઈએ? – આચાર્ય શ્રી ‘વાત્સલ્યદીપ’ સૂરિજી

(પ્રકાર : અધ્યાત્મિક લેખ)

પૂર્વૠષિઓએ જીવન ચાર અવસ્થામાં વહેંચ્યું છે. આ ચારમાંથી કોઈ પણ અવસ્થામાં વૈરાગ્યનો પ્રવેશ થાય તેને પૂર્વૠષિઓએ જીવનની સાર્થકતા કહી છે.

ચંદ્રાવતીનગરીના રાજા રત્નશેખરને સંસાર પર વૈરાગ્ય જાગ્યો. એમણે પોતાના યુવાન પુત્ર મદનસેનને રાજગાદી સોંપી અને જંગલનો પંથ પકડ્યો. યુવાન રાજા મદનસેને રાજ્યની ધુરા સંભાળી.

રાજા મદનસેન યુવાન હતો. તેના વિચારો હણહણતા અશ્વની જેમ દોડતા હતા. તેની આસપાસમાં મંત્રીઓ, સેનાપતિઓ, શ્રેષ્ઠીઓ વગેરે વૃદ્ધ હતા પણ અનુભવી હતા. રાજા મદનસેનને કોઈએ સલાહ આપી કે આ વૃદ્ધોની ટોળી દૂર કરી યુવાનોને રાજકાજમાં સામેલ કરવા જોઈએ. રાજની તિજોરી છલકાવવી જોઈએ.



ચૂંટેલા લેખો

મારી નોકરી – તેજસ જોશી

(પ્રકાર : હસો અને હસાવો)

[‘મુંબઈ સમાચાર’ વસંત વિશેષાંક 2013માંથી સાભાર.] ‘નેક્સ્ટ કેન્ડિડેટ,’ મહેતા એસોસિયેટ્સની એસીમાં ઠંડી કરેલી કેબિનમાંથી અવાજ આવ્યો. ‘શું નામ તમારું…..?’ ‘આમ તો મારાં હજારો નામ છે, પરંતુ અહીં લખવા ખાતર કૃષ્ણલાલ વાસુદેવ યાદવ.’ ‘જુઓ એમ નહીં ચાલે…. પેન કાર્ડમાં શું નામ છે તમારું ?’ ‘પેન કાર્ડ….!! એટલે ?’ ‘એટલે ઈન્કમટેક્સમાં શું નામ છે તમારું ?’ ‘જુઓ, […]

આચમની – મકરન્દ દવે

(પ્રકાર : સાહિત્ય લેખ)

[1995-96નાં વર્ષો દરમિયાન, મુંબઈથી પ્રગટ થતા ગુજરાતી વર્તમાનપત્ર ‘મિડ-ડે’માં શ્રી મકરન્દ દવેના વિચાર-પ્રેરક લેખ દરરોજ છપાતા હતા. તેમાંના કેટલાક લેખો ‘આચમની’ પુસ્તક સ્વરૂપે તાજેતરમાં પ્રકાશિત થયાં છે. પુસ્તક પ્રાપ્તિની વિગત લેખના અંતે આપવામાં આવી છે.] [1] તિબેટની એક જૂની બોધકથા છે. એક હતો ગરીબ જણ. ભારે મહેનતુ અને કામગરો. તેણે તનતોડ મજૂરી કરી એક ગૂણ […]

સંજોગ નહિ, સ્વભાવ બદલો – ડૉ. કુમારપાળ દેસાઈ

(પ્રકાર : સાહિત્ય લેખ)

(‘નિત્યાનંદ કૃપા’ સામયિકમાંથી સાભાર) જિંદગી એક એવી હૉસ્પિટલ છે કે જ્યાં દરેક દર્દી પોતાનો પલંગ બદલવા માટે અતિ આતુર હોય છે. એ વર્તમાન જિંદગીથી પારાવાર કંટાળેલો છે. એને ચોતરફ ઘોર હતાશા જ દેખાય છે અને એમ માને છે કે જીવનમાં સઘળા કપરા સંજોગો એને ઘેરી વળ્યા છે. કોઈને પત્ની પસંદ નથી, તો કોઈને નોકરી પસંદ […]