આજના લેખો

હરીફ – સુમંત રાવલ

(પ્રકાર : ટૂંકી વાર્તા)

હું અને જિતુ રાજપરની ધૂળી નિશાળમાં સાત ધોરણ સાથે ભણ્યા હતા, અમે બંને એક શેરીમાં રહેતા હતા. સાથે રમ્યાં હતાં, સાથે ભણ્યા હતા અને સાથે જ મોટા થયા હતા. આઠમું પૂરું થયું અને રાજપર ગામમાં નવમું ધોરણ નહોતું, પણ ગામના આગેવાનોએ પાટનગર સુધી દોડધામ કરી, ફંડફાળા કરીને મિડલ સ્કૂલ શરૂ કરાવી. મુંબઈ રહેતા ગામના જ એક વેપારીએ પોતાનું પાકું મકાન મિડલ સ્કૂલ માટે ફાળવી દીધું. અમે બંને નવમામાં આવ્યા અને સ્પર્ધા શરૂ થઈ. રંજન નામની એક વેપારીની એકની એક દીકરી પણ નવમા ધોરણમાં ભણવા આવતી હતી. કદાચ આ રંજનને કારણે જ અમારી વચ્ચે સ્પર્ધા શરૂ થઈ હતી અને મારા હૈયામાં નાનકડો તણખો ઝર્યો હતો. જિતુ મને કહેતો, “રાજુ દોસ્ત, જીવનમાં આગળ આવવા માટે સ્પર્ધા બહુ જરૂરી છે. હું જો આગળ નીકળી જઈશ તો તેનું કારણ તું હોઈશ, તારી સાથેની સ્પર્ધા હશે.”

ઓટલો – સુરેશ ઓઝા

(પ્રકાર : ટૂંકી વાર્તા)

રમાભાભી કંઈક વિચારતાં લાકડીને ટેકે ખૂબ જ ધીમે ચાલતાં, પગ હમણાં ઘૂંટણમાંથી વળી જશે ને બેસી પડીશ જમીન પર; એવી તેમના મનની સ્થિતિ સાથે ઉબડખાબડ ગલીના નાકા સુધી પહોંચી ગયાં. તે દેરાસર ગયાં હતાં. રોજનો તેમનો આ નિયમ.

હવે તો પચીસ ડગલાં ને ઘર. તેમને નિરાંત થઈ.

પહોંચીને ઘરમાં જવાને બદલે ઓટલા પર, લાકડી દીવાલને ટેકવી બેસી પડ્યાં, શરીરને મજૂર ગુણ ફેંકે તેમ ફેંકતાં, ધબ દઈને. શરીર તેમનું પોતાનું નથી એવી લાગણી તેમને થઈ આવી.

આ શરીરે કેટલાં વરસ ખેંચી કાઢ્યાં ! તેમના ભરતનો જનમ પણ નહોતો થયો. આમ દેરાસરથી આવીને બેઠાંબેઠાં લગભગ રોજ તેમના મનમાં આ વિચાર ઉભરાતો. આ વિચારમાં બેસી જ રહેતાં.



ચૂંટેલા લેખો

વર્ષ-૨૦૧૪ના નૉબેલ સાહિત્ય પારિતોષિક વિજેતા પેટ્રિક મોડીઆનો વિશે ‘જાણ્યું છતાં અજાણ્યું’ – મુક્તભાવાનુવાદ : ડૉ. પ્રણવ જોશીપુરા

(પ્રકાર : સાહિત્ય લેખ)

વર્ષ-૨૦૧૪ના નૉબેલ સાહિત્ય પારિતોષિકના વિજેતા ફ્રેન્ચ લેખક પેટ્રિક મોડીઆનો વિશે, ‘જાણ્યું છતાં અજાણ્યું’ – મુક્તભાવાનુવાદ – ડૉ. પ્રણવ જોશીપુરા (‘શબ્દસૃષ્ટિ’ સામયિકમાંથી સાભાર) વર્ષ ૨૦૧૪માં સાહિત્ય માટે નૉબેલ પારિતોષિક માટે પસંદ થયેલ ફ્રાન્સના લેખક પેટ્રિક મોડીઆનો વિશે અને તેમના લેખન વિશે વિશ્વભરના સાહિત્ય રસિકો અજાણ છે. કારણ કદાચ એ હોઈ શકે કે ૬૯ વર્ષિય આ લેખક […]

ઉપાસના – ભૂપત વડોદરિયા

(પ્રકાર : સાહિત્ય લેખ)

[ ‘ઉપાસના’ પુસ્તકમાંથી સાભાર.] [1] અંતરતમ ઊંડાણમાંથી જાગેલો પોકાર ભગીરથ પુરુષાર્થ કર્યા પછી ઓચિંતા નીચે પટકાઈ ગયા જેવું થાય ત્યારે માણસે શુ કરવું? આ પ્રશ્નનો જવાબ બ્રિટનના એક સમર્થ વડા પ્રધાન વિંસ્ટન ચર્ચિલે આપ્યો છે. ચર્ચિલની જિન્દગી એવી હતી કે તે 60 વર્ષના થયા ત્યાં સુધી એવું જ બનતું રહ્યું કે ચાર પગથિયાં ચઢે અને […]

ત્રણ અદ્રુત ગઝલો – રાકેશ હાંસલિયા

(પ્રકાર : કાવ્ય અને પદ્યસાહિત્ય)

(શ્રી રાકેશ હાંસલીયા, શ્રી દિનેશ કાનાણી તથા શ્રી લક્ષ્મી ડોબરિયાના સંયુક્ત ગઝલસંગ્રહ ‘તત્વ – ૧૧૧ ગઝલ’માંથી સાભાર) ૧. શું મહેકે છે બધે લોબાન જેવું? ઊર્મિઓનું થાતું હો સન્માન જેવું. સ્થિર છે ચહેરાની એક્કેએક રેખા, ભીતરે નક્કી હશે તોફાન જેવું. ..ને પ્રપંચોની પછી શરૂઆત થાશે, બાળકોમાં જ્યારે આવે ભાન જેવું. જાત આખી ઓગળી રહી છે કશામાં, […]