આજના લેખો

સંતકવિ તિરુવલ્લુવર – રજની વ્યાસ

(પ્રકાર : સાહિત્ય લેખ)

ભારતની દક્ષિણે કન્યાકુમારીથી સમુદ્રમાં વિવેકાનંદ શિલાસ્મારકની પાસે એક ઉત્તુંગ સ્મારક ઊભું છે તે છે સંત તુરુવલ્લુવરની પાર્થિવ સ્મૃતિ. ઉત્તર ભારતમાં જેમ વ્યાસ અને વાલ્મીકિનો મહિમા છે તેવો જ મહિમા અને તેવું જ મહાત્મ્ય છે તમિળ પ્રજામાં તુરુવલ્લુવરનું. ઉત્તર ભારતીય ધર્મગ્રંથોમાં જે મહત્વ રામાયણ – મહાભારતનું છે – લગભગ એવું જ સ્થાન દક્ષિણભારતમાં હતું ‘તિરુ-કુરુળ’નું! કવિએ તેમાં હળવા કટાક્ષ અને સહાનુભૂતિપૂર્વકના ઉપદેશો આપ્યા છે.

અર્વાચીન પ્રશ્નોપનિષદ – ભદ્રાયુ વછરાજાની

(પ્રકાર : સાહિત્ય લેખ)

(‘અર્વાચીન પ્રશ્નોપનિષદ : પૂછે તે પામે’ નામના પુસ્તકમાંથી અહીં ત્રણ ચિંતનસભર પ્રશ્નો લેવામાં આવ્યા છે. રીડ ગુજરાતીને આ પુસ્તક ભેટ મોકલવા બદલ ગૂર્જર ગ્રંથરત્ન કાર્યાલયનો ખૂબ ખૂબ આભાર. પુસ્તક પ્રાપ્તિની વિગતો લેખના અંતે આપવામાં આવી છે.)

(૧) જીવનની શક્યતાઓ કેટલી?

જીવન પોતે જ એક મોટી શક્યતા છે. આપણને જીવન મળ્યું એટલે જાણે શક્યતાઓનું જબ્બર મોટું પોટલું મળ્યું. એ પોટલું ઊંચકવાનો આનંદ લઈએ તો સુખ જ સુખ અને ‘હાય રે પોટલું’ એમ સમજી રોદણાં રોઈએ તો દુઃખ જ દુઃખ. બસ, આ બે શક્યતાઓ તો પાક્કી.



ચૂંટેલા લેખો

નિષ્ફળતા જીરવવાની શક્તિ – મોહમ્મદ માંકડ

(પ્રકાર : સાહિત્ય લેખ)

[‘આવકાર’ પુસ્તકમાંથી સાભાર.] પુસ્તકોના ઢગલા નીચે દટાઈ મરે એટલું અને એવું શિક્ષણ આપણે આપણાં બાળકોને આપીએ છીએ અને એ શિક્ષણ મેળવીને જીવનમાં એ સફળતા મેળવે એવી ઈચ્છાથી રાત-દિવસ આપણે એમના ઉપર ચોકીપહેરો પણ રાખીએ છીએ. પણ પાયાની બાબતનું, સૌથી વધારે મહત્વનું શિક્ષણ ‘નિષ્ફળતા જીરવતાં શીખવાનું’ શિક્ષણ આપણે આપણાં બાળકોને આપીએ છીએ ખરાં ? ના, નથી […]

રસ્તો – અંકિત ત્રિવેદી

(પ્રકાર : કાવ્ય અને પદ્યસાહિત્ય)

ચાલતાં ચાલતાં રસ્તો પૂછે છે- ‘બૉસ, આજ પગલાં કેમ પડતાં નથી બરાબર ? હવામાં લાગો છો….! તમે જ કહેતા હતા કે 180ની સ્પીડે દોડતાં પૈડાં તારા બરડા પર સોળ પાડે જાય છે તેની તમને કૈં વેદના થાતી નથી….? અને મેં જવાબ આપેલો : ‘એ વેદના છૂટાછવાયાં વૃક્ષ થઈ ઊગે છે મારી આસપાસ….’ તમે તો દરરોજ […]

શબ્દની સોંપવા સેવા મને કોઈ જગાડે છે – નીતિન વડગામા

(પ્રકાર : સાહિત્ય લેખ)

[ પ્રતિવર્ષ દીપોત્સવી વિશેષાંક રૂપે પ્રગટ થતાં ‘શબ્દસૃષ્ટિ’નો આ એકવીસમો વિશેષાંક આ વર્ષે ‘કવિતા અને હું’ શીર્ષક હેઠળ પ્રકાશિત થયો છે. આ વિશેષાંકમાં નામાંકિત કવિઓએ પોતાની કાવ્યની સર્જનપ્રક્રિયા વિશે વાત કરી છે. પ્રસ્તુત છે તેમાંથી શ્રી નીતિનભાઈ વડગામાની કાવ્ય સર્જનપ્રક્રિયા વિશેનો આ સુંદર લેખ.] સુથારના ખોળિયામાં અવતરેલા આ દેહને કરવતને બદલે કલમ પકડવાનું કેમ બન્યું […]