આજના લેખો

ચા વિના સૂનો સંસાર! – ગોપાલ ખેતાણી

(પ્રકાર : હસો અને હસાવો)

“ખૂબ જમેગા રંગ જબ મિલ બેઠેંગે તિન યાર, છગન મગન ‘ને બકા ભરવાડની ચા!”

ચાના રસિયા તમને ગામ-એ-ગામ જોવા મળશે. એકાદી ઉજ્જડ જગ્યાએ પણ તમને ચાની ટપરી કે લારી જોવા મળશે. એક પ્રખ્યાત કાર્ટૂનમાં તો દર્શાવ્યું હતું પણ ખરું કે આપણા નિલભાઈ અઢી કિલોના હાથવાળા.. ન ઓળખ્યા? અરે નિલ આર્મસ્ટ્રોંગ.. હા તો એ જ્યારે ચંદ્ર પર પહોંચ્યા ત્યારે ઉતરતાની સાથે જ ખેતલાઆપાની ચાનું પાટિયું દેખાયેલું. રાજકોટની જય અંબેથી માંડીને મુંબઈની તાજ હોટેલ સુધીની ચા ફેમસ છે. ડિપ્લોમા એન્જિનિયરિંગના ત્રણ વર્ષ વત્તા ડિગ્રી એન્જીનિયરિંગના ત્રણ વર્ષનો તાળો મેળવતાં એટલું સમજાયું કે જો ચા ઊગે તો જ એન્જીનિયરિંગ સારી રીતે પૂરું થાય. પરીક્ષા તો સમજ્યા, ટર્મવર્ક પૂરું કરવા અને સબમિશન માટે સારી ચા પીવી અને મળવી સૌથી જરૂરી વસ્તુ છે.

બ્રિટિશ – અમેરિકન ડાયસ્પોરિક ગુજરાતી કવિતા – રમેશ ચૌધરી

(પ્રકાર : સાહિત્ય લેખ)

ડાયસ્પોરા એક અત્યંત સંકુલ સંજ્ઞા હોઈ તેની સાથે સૂક્ષ્માતિ-સૂક્ષ્મ અર્થ સંદર્ભો આંતર-બાહ્ય રીતે સંકળાયેલા છે. મૂળ ‘ડાયસ્પોરા’ એ ગ્રીક ભાષાનો શબ્દ છે અને હિબ્રુ બાઈબલના ગ્રીક અનુવાદમાં(૧) સૌ પ્રથમ વાર તેનો ઉલ્લેખ મળે છે. ઈ.સ.ની પાંચમી સદીમાં બેબીલૉનિયન કેપ્ટિવિટી પછી પેલેસ્ટાઈનની સીમા બહાર હાંકી કઢાયેલ જ્યુઈશ (યહૂદી) પ્રજા માટે આ સંજ્ઞા પ્રયોજવામાં આવી હતી. આ પ્રજાને પોતાની ઈચ્છા વિરુધ્ધ દેશમાંથી હાંકી કાઢવામાં આવી અને તેના પરિણામ સ્વરૂપે તે પ્રજા ઈરાન, ઈજિપ્ત, ગ્રીસ, ઈટાલી, આર્મેનિયા વગેરે રાષ્ટ્રોમાં છૂટી છવાઈ વસી. પોતાના વતનથી બળપૂર્વક હટાવાયા બાદ અનુભવેલી વેરવિખેર થયાની, કેન્દ્રથી ચ્યુત થયાની વેદના કે સંઘર્ષ આ સંજ્ઞાના વપરાશના મૂળમાં છે. કોઈ રાજકીય કારણોસર એક આખી પ્રજાને પોતાની ઈચ્છા વિરુધ્ધ દેશનિકાલ થવાની સ્થિતિ ઊભી થાય અને અન્યત્ર શરણ શોધીને રહેવા માટે જે સંઘર્ષ કરવો પડે છે તેના સંકેતો આ સંજ્ઞાના કેન્દ્રમાં પડેલા છે. એટલે આ સંજ્ઞાના મૂળમાં સામાજિક, રાજકીય, ઐતિહાસિક પરિબળો કારણભૂત છે.



ચૂંટેલા લેખો

કોની એ અમાનત ? – ડૉ. પ્રફુલ્લ દેસાઈ

(પ્રકાર : ટૂંકી વાર્તા)

[ ‘જલારામદીપ’ સામાયિક ‘વસંત વિશેષાંક-માર્ચ-2011’માંથી સાભાર.] પિયૂષની વાતથી મને નવાઈ લાગી. સવારના પહોરમાં આવીને એણે કહ્યું હતું, ‘ઉત્પલ, મારે આજે જ સ્ટેટ્સ જવું પડશે !’ હું કંઈ પૂછું, તે પહેલાં જ એ બોલી ગયો, ‘જો કોઈ સવાલ મને કરતો નહીં, હું જે કહું તે બરાબર સાંભળી લે. હું પાછો આવું ત્યાં સુધી મારી આ અમાનત […]

પરમતત્વની પ્રાપ્તિ આપણો જન્મસિદ્ધ અધિકાર – મોરારિબાપુ (સં. જયદેવ માંકડ)

(પ્રકાર : અધ્યાત્મિક લેખ)

[ પ્રસ્તુત લેખ અમદાવાદથી પ્રકાશિત થતા દૈનિક ‘નવગુજરાત સમય’માંથી સાભાર લેવામાં આવ્યો છે. રીડગુજરાતીને આ લેખ મોકલવા માટે શ્રી જયદેવભાઈનો (મહુવા) ખૂબ ખૂબ આભાર.] તુલસીજી અને જગદગુરુ આદિ શંકરાચાર્ય બંને સત્સંગને અત્યંત દુર્લભ માને છે. પહેલા હું આદિ શંકરાચાર્યથી શરુ કરૂં. તેઓ કહે છે આ સંસારમાં ત્રણ વસ્તુઓ અત્યંત દુર્લભ છે.એક તો,આપણે મનુષ્ય થયા એ […]

ધન્યવાદ મરાઠી રસોઈ-શૉને – મીરા ભટ્ટ

(પ્રકાર : અન્ય લેખ)

[‘જન્મભૂમિ પ્રવાસી’ અખબારમાંથી સાભાર.] નજર નજરનો ફરક પડી જાય છે. કહેવાય છે કે જેવી દષ્ટિ એવી સૃષ્ટિ. હનુમાનજી સીતામાઈની શોધમાં લંકાની અશોકવાટિકામાં પહોંચ્યા, ત્યારે એમણે સીતાજીની આસપાસ ખીલેલાં ફૂલોનો રંગ રાતોચોળ જોયો. હકીકતમાં એ ફૂલ સાવ સફેદ હતાં, પરંતુ હનુમાનજી કોપાયમાન હતા, રાવણને પાઠ શીખવવા આવ્યા હતા એટલે એમની ક્રોધે ભરેલી લાલ લાલ આંખોને વાટિકાનાં […]