પ્રેમના આંસુ – કુન્દનિકા કાપડિયા

સરયુનાં લગ્ન આખરે અનંત સાથે નક્કી થયાં. બધાંને આ વર ને આ ઘર ગમ્યાં હતાં અને સરયુને પણ કશો વાંધો કાઢવા જેવું દેખાયું નહિ. અનંત બીજવર હતો પણ એની ઉંમર કાંઈ બહુ ન હતી; અને એના ઊંચા, પાતળા, કંઈક શ્યામ પણ સોહામણા દેહને કારણે એ આકર્ષક કહી શકાય એવો લાગતો હતો. એના ઘરની પ્રતિષ્ઠા શહેરમાં સારી હતી અને ડૉક્ટર તરીકે એણે હમણાં જ પ્રૅક્ટિસ કરવાની શરૂઆત કરી હતી છતાંય એનું નામ શહેરમાં વિખ્યાત થઈ ગયું હતું. આવા વરને માટે સરયુને ના પાડવાનું કાંઈ જ કારણ નહોતું, પણ એને એક વાત ખૂંચ્યા કરતી અને તે અનંતની પહેલી પત્નીના પાંચ વરસના બાળકની. લગ્ન કરીને તરત જ પાંચ વરસના આ બાળકની માતા બનવું પડશે એ વિચાર એના ઉલ્લાસને, એના નવયૌવનના સ્વપ્નોને, એના આનંદભર્યા ફફડાટને જવાબદારીની દોરીથી બાંધી દેતો હતો અને અધૂરામાં પૂરું એ બાળક અપંગ હતો.

આવા અપંગ બાળકની જઈને તરત કાળજી રાખવી પડશે. સવારથી તે રાત સુધીનાં એનાં બધાં કામ સંભાળવાં પડશે, એ ખ્યાલે એને જાણે પોતે આયા તરીકે અનંતને ઘરે જતી હોય એવું લાગતું હતું. અલબત્ત, ત્યાં સાસુ, નણંદ, દિયર વગેરે ઘણાં હતાં અને કુટુંબ મોટું હતું. પણ એમ છતાંય પોતે સંસ્કારી હતી એટલે પોતાના મનના ખાતર પણ મા તરીકેની ફરજમાંથી મુક્ત થઈ શકે એમ નહોતી. આ એક વાત એને મૂંઝવ્યા કરતી હતી, લગ્નના એના ઉત્સાહને મંદ પાડી દેતી; પણ એને નક્કર વિરોધ તરીકે કોઈની સામે, કાંઈક સંકોચથી અને કાંઈક પિતાની સંસ્કારિતા ગણાય એ દષ્ટિએ તે રજૂ કરી શકી નહિ અને લગ્નનો દિવસ નક્કી પણ થઈ ગયો.

અનંતનો એ બાળક કાંઈ પહેલેથી અપંગ નહોતો. એનો જન્મ થયો ત્યારે તો એ ખૂબ જ તંદુરસ્ત અને સુંદર હતો. એનામાં એક વિશિષ્ટતા હતી. એ છોકરો એની માને ખૂબ ચાહતો. ગમે તેટલું રડતો હોય, કશાયથી માનતો ન હોય ત્યારે એની માને માત્ર આવતી જુએ કે રડવાનું ભૂલી જઈને એક એવું તો મધુર સ્મિત કરતો કે મા એને દોડીને ગોદમાં લઈ લેતી અને કપાળ પર ચુંબન કરતી અને ત્યારે એને જાણે પોતે સ્વર્ગમાં બેઠો બેઠો આનંદની અનંત ધારામાં સ્નાન કરી રહ્યો હોય એવું લાગતું. અઢી-ત્રણ વરસે જ્યારે બીજાં બાળકો શેરીમાં એકઠાં મળી તોફાનમસ્તી કરતાં હોય ત્યારે કિરણ રસોડામાં એની માની આસપાસ વીંટળાઈ રહેતો. ક્યારેક પાછળથી અચાનક આવી કામકાજ કરતી માને હેરાન હેરાન કરી મૂકતો અને પછી માની સામે આવી ખિલખિલાટ હસી પડતો; અને એમ હસતાં એ મા સામે જોતો ત્યારે એની બે મધુર આંખોમાંથી એવો તો પ્રેમ નીતરી રહેતો કે બધાં મશ્કરીમાં સુશીલાને કહેતાં : ‘દીકરા તો ઘણાને હોય છે, પણ તારાની તો વાત જ નિરાળી !’ સુશીલા કશોય પ્રત્યુત્તર આપ્યા વિના મંદ હસતી અને છોકરો એટલો તો સરસ હતો કે એને એ પ્રભુનું ધન હોય એમ સાચવતી. એનાં તોફાનોથી ઘણી વાર ત્રાહિ પોકારી ઊઠતી છતાંય એને પોતાની નજરથી અળગો થવા દેતી નહિ. આમ પોતાનાં તોફાનો અને મસ્તી વડે એ માની આસપાસ વીંટળાઈ રહ્યો હતો અને એની છાયા જેવો બનતો જતો હતો.

પણ એક દિવસ મા-દીકરાના સુખની આ અવિચ્છિન્ન ધારામાં ભંગાણ પડ્યું. કિરણ એકાએક ખૂબ સખત માંદો પડ્યો. પહેલા ચારેક દિવસ તો એને તાવ આવ્યો અને પાંચમે દિવસે એને આંચકી શરૂ થઈ. થોડા થોડા અંતરે એના હાથપગ તણાઈ જતા, મોંએ ફીણ વળી જતાં અને આંખો ઊંચે ચડી જતી. આંચકી શમી જતી ત્યારે છોકરો જાણે મૃત્યુના દ્વારે જઈને પાછો આવતો હોય એમ એનો ચહેરો ફિક્કો પડી જતો અને સહેજ ભાનમાં આવતો ત્યારે આર્દ્ર નજરે મા સામે જોઈ રહેતો. સુશીલા તો આ પ્રસંગે ખૂબ જ ગભરાઈ ગઈ હતી. અનંતે તરત જ શહેરના સારામાં સારા અનુભવી ડૉક્ટરને બોલાવ્યો પણ એ કશી ચોક્કસ દવા આપી શક્યો નહિ. દેખીતી રીતે સ્થિતિ ગંભીર લાગતી હતી, પણ એને આશ્વાસન આપ્યું કે ગભરાવાની કશી જરૂર નથી ને બધું ઠીક થઈ રહેશે. માત્ર જતાં જતાં અનંતને પાસે બોલાવી ધીમેથી એને કહ્યું : ‘જિંદગીને કશી મુશ્કેલી નહિ આવે, પણ સંભવ છે કે એકાદ અંગ ખોટું પડી જાય. ચોક્કસ કશું કહી શકાતું નથી, પણ આમ બને તો નવાઈ નહિ.’

બે દિવસ કિરણના અસહ્ય તરફડાટમાં વીત્યા. આખોયે વખત સુશીલા એની પાસે બેસીને એના માથા પર હાથ ફેરવ્યા કરતી. કિરણ ભાનમાં હોય ત્યારે માથે માનો હાથ ફરતો જોઈ એને ખૂબ શાંતિ વળતી, પણ આંચકી આવતી અને એ બેભાન થઈ જતો ત્યારે એનું સમગ્ર અસ્તિત્વ જાણે એ શાંતિને પામવા તરફડી ઊઠતું, ખેંચાઈ જતું. વલખાં મારી મારીને, નિરાશ થઈને એના પ્રાણ પટકાઈ પડતા. બે દિવસ આમ વીત્યા પછી ત્રીજે દિવસે એનો તરફડાટ શાંત થઈ ગયો. ચુપચાપ બોલ્યા વગર એ શાંતિથી પડી રહ્યો. હાથપગ એણે ઉછાળ્યા નહિ, કશો બબડાટ પણ કર્યો નહિ. સહુએ નિરાંતનો શ્વાસ લીધો. પણ અત્યંત બારીકાઈથી બાળકની હરેક ક્રિયાને જોઈ રહેલી સુશીલાને લાગ્યું કે પગ ઊછળતા નહોતા કારણ કે એ ઊછળી શકતા નહોતા. એના પગમાં જડત્વ આવી ગયું હોય એવું લાગતું હતું. જાણે ઉપરનાં ચેતનમય અંગો સાથે એને કશો સંપર્ક જ ન હોય. વધુ ખાતરી કરવા માટે એણે એનો એક પગ સહેજ ઊંચો કરીને પાછો મૂક્યો ત્યારે નિર્જીવ લાકડાની જેમ એ પટકાયો. ખાટલામાં પડેલા પારિજાતના ફૂલ જેવા મધુર કોમળ બાળકની આ સ્થિતિ જોઈ સુશીલાનું સઘળું ચેતન હરાઈ ગયું ને એક ચીસ પાડી એ ત્યાં બેભાન થઈ ગઈ. આ અભાનતમાંથી સુશીલા જાગી ત્યારે એના જીવનનો રંગ ઝાંખો પડી ગયો હતો અને એના મનમાં અંધારી રાત જેવી ગમગીની ગાઢપણે વ્યાપી ગઈ હતી. આ સુંદર બાળક હવે કદી ચાલી નહિ શકે, મુક્ત રીતે હવે કદી ફરી નહિ શકે એ ખ્યાલે એનું દિલ ચિરાઈ જતું. દુનિયાની તમામ સમૃદ્ધિ એકઠી કરીને જેનાં ચરણ પાસે પાથરી દઈએ તોયે જેનું કઠોર મન પીગળતું નથી એવી ભાગ્યવિધાત્રીના નામ પર દિવસો સુધી એણે આંસુ સાર્યાં. પણ જે એક વાર બની ગયું એને હવે કોણ મિથ્યા કરી શકવાનું હતું ?

કિરણ ધીમે ધીમે સાજો થતો જતો હતો પણ આ થોડા દિવસમાં એણે જે અપાર યાતના વેઠી હતી એને પરિણામે એના જ્ઞાનતંતુઓ નબળા પડી ગયા હતા અને બે દિવસ પછી સહુને ખબર પડી કે એનાથી હવે બોલી શકાતું પણ નથી. સુશીલાએ આ જાણ્યું ત્યારે એ ચોધાર આંસુએ રડી રહી. ઘરનાં બધાં માણસોને ખૂબ દુઃખ થયું, પણ સુશીલાની તો આખી જીવન-ઈમારત જાણે મૂળમાંથી ડોલી ગઈ. અનંતે ઉપચાર તો ઘણા કર્યા પણ કાંઈ વળ્યું નહિ. ખૂબ પ્રયત્નો પછી કિરણ બેસીને ઘસડાતો ઘસડાતો થોડું ચાલતાં શીખ્યો, પણ એની વાણી તો અબોલ જ રહી.

આ માંદગીમાંથી ઊઠ્યા પછી કિરણ મા પ્રત્યે જાણે વધુ ને વધુ પ્રેમ દર્શાવવા લાગ્યો. એ કશું બોલી શકતો નહિ. માત્ર આખો દિવસ અસ્ફૂટ સ્વરે મા, મા, કહ્યા કરતો અને એના નાનકડા બે તપ્ત હોઠ વડે એ શબ્દને પીધા જ કરતો. ચાલવાનું શીખ્યો ત્યારથી અંદરના ઓરડામાંથી રસોડામાં પહોંચી જતો ને પહેલાની જેમ જ, પણ પહેલાં કરતાં કેટલાય વધુ ઊંડા ભાવથી મા તરફ નિહાળી રહેતો. રેશમી ફૂલ જેવા આ છોકરાની આવી દશા સુશીલા જીરવી શકી નહિ. એ દિવસે ને દિવસે વધુ ગમગીન થતી ગઈ. સાંજ નમે, શેરીમાં છોકરાં ટોળે મળી રમતાં હોય ત્યારે એ જોતી કે કિરણ એકલો બહાર ઓસરીના છેડા પર બેઠો બેઠો શ્વેત ને ભૂખરા રંગથી ઘેરાયેલા આકાશ તરફ મીટ માંડીને જોઈ રહેતો. વાદળથી છવાયેલા આકાશમાં એકાદ તારો ચમકી ઊઠતો ત્યારે એના મોં પર પ્રસન્ન મધુરતા ફેલાઈ જતી અને અસ્પષ્ટ સ્વરે મા – એવું કાંઈક આછું એ બબડતો. સુશીલાની આંખોમાં આંસુ ભરાઈ આવતા. આ બાળકની મૂંગી ભાષામાં કોને ખબર કેટલી રહસ્યમયી વાતોનો ભંડાર ભર્યો હતો ! કોઈક વાર એ એવી તો વ્યગ્ર દષ્ટિએ મા સામે જોઈ રહેતો, જાણે હમણાં જ એના હૃદયની વેદના બોલી ઊઠશે, પણ એ કશું બોલતો નહિ. ઓસરીના ખૂણામાં એકલો બેસી સામેની ખુલ્લી ધરતીને મનમાં ને મનમાં સેંકડો ફૂલમાળ ગૂંથી એ શણગાર્યા કરતો. ક્યારેક એની ભૂરી આંખોમાં એવો અદ્દભુત પ્રકાશ છવાઈ જતો કે એનું મોં એનાથી ઊજળું થઈ જતું. કોઈક અનિર્વચનીય આનંદ એના અંગઅંગને ભરી દેતો. ખુલ્લા મેદાનમાં બે હાથ છૂટા મૂકી આ છેડેથી પેલા….. ધરતી ને આકાશ જ્યાં મળે છે એ છેડા સુધી દોડી જવાનું એને મન થતું, રૂપેરી વાદળના ઢગની પેલે પાર પાંખ ફફડાવીને ઊડી જવાની ઈચ્છા થતી. પણ બધું તો માત્ર સુશીલા જ સમજતી. બાળકના હૃદય સાથે એ એવું એકત્વ મેળવી રહી હતી કે એની વણબોલી ભાષાને એ સ્પષ્ટપણે સાંભળી શકતી. એના મનના ખૂણે-ખૂણામાં ફરીને એની તમામ વાતો સમજી શકતી. પણ એથી તો એ વધુ હિજરાતી જતી હતી. આ ઝંખનાઓ, આશાઓ, વિશાળ આનંદને અણુઅણુએ ભરી લેવાની અસીમ કામનાઓ – આ બધું જ અધૂરું – અવ્યક્ત, અણપૂર્યું રહેશે ? જિંદગીના અંત સુધી એ આમ સ્વપ્નો જ ઘડ્યાં કરશે ?

સુશીલાના અંતરનો ઘા ઊંડો ને ઊંડો થતો ગયો. સહુએ એને વિલાતી, સુકાઈ જતી, ખરી પડવાની તૈયારી કરતી જોઈ. પણ એનું કારણ કિરણની આ મૌનમયી અજ્ઞાત પ્રસન્નતા પાછળ છુપાયેલી, પ્રગટ ન થઈ શકતી વાણીની વેદના જ હતી, એ વાત કોઈ સમજી શક્યું નહિ. માત્ર અનંત એ સમજતો, પણ એનો શો ઉપાય હતો ? એની તબિયત વધુ ને વધુ બગડતી ચાલી. ‘વહુને હવાફેર કરાવો.’ એમ ઘરમાંથી કોઈ બોલ્યું, પણ આ માંદગીને હવાફેરની જરૂર નહોતી. સ્થાનફેર કરાવા જેટલા પૈસા સુશીલાએ પતિ પાસે ખરચાવ્યા નહિ. એનું મન તો ભાંગી ગયું હતું કે એ ભાંગી ગયેલા પાયાવાળી ઈમારતને તૂટી પડતાં વાર ન લાગી. અને જે એને પ્રાણથીય વધુ પ્રિય હતો એની વેદનાને કારણે, એને જ છોડીને એક સાંજે એણે આ દુનિયાની અંતિમ વિદાય લેવા આંખો મીંચી દીધી. પવન સહેજ ધ્રૂજ્યો, હવા કંપી ને જ્યોત બુઝાઈ ગઈ.

મૃત્યુ વખતે એણે આગ્રહપૂર્વક કિરણને પોતાની પાસે લાવવાનું કહ્યું હતું. છેલ્લી વાર એણે કિરણના રેશમી વાંકડિયા વાળ પર હાથ ફેરવ્યો ત્યારે એ પળોને પકડી લેવાની, જીવનમાં એ પળોને ચિરસ્થિર કરી રાખવાની, કદી છૂટા પડવું ન પડે એમ અંતરના આલિંગનમાં જકડી રાખવાની તીવ્ર ઈચ્છા થઈ આવી. કિરણ પણ આ પળોમાં તલ્લીન બની ગયો હતો. પણ મૃત્યુએ, ફૂલની પાંદડી જેવા સુકુમાર આ બાળકની વેદના ને પ્રેમના પ્રવાહ જેવી સુશીલાની જરાય પરવા કર્યા વિના એનું કર્તવ્ય બજાવી લીધું અને ઘરમાં બધું હતું એમ ને એમ જ રહેવા દઈ, ક્યાંય કશોય ફેરફાર કર્યા વિના, માત્ર જીવન માટે તલસાટ કરી ઊઠેલા એક પ્રાણને હરી લઈ, પોતાની પાછળ દુઃખની ઘેરી છાયા પાથરીને એ ચાલ્યું ગયું.

પોતાના પ્રેમાળ સ્વભાવ અને વ્યાવહારિક નિપુણતા વડે સુશીલાએ સહુનાં મન જીતી લીધાં હતાં એટલે સહુને એના મૃત્યુથી ઊંડો ઘા લાગ્યો, પણ સહુથી ઊંડી વેદના તો પેલા, આવડા મોટા ઘરમાં, આટલા બધા માણસોની વચ્ચે નિરાધાર ને એકાકી બની ગયેલા બાળકની હતી. જે થયું હતું એ એને સમજાયું હશે કે કેમ એ તો કોને ખબર, પણ પગ ઘસી ઘસીને એ પહેલાં જ્યાં મા રસોઈ કરતી હતી ને પાછળથી જ્યાં એ ખાટલામાં સૂઈ રહેતી ત્યાં વારંવાર જાઆવ કર્યા કરતો અને એ સ્થાન પ્રતિ કંઈક વેદનાભર્યું આછું હસતો. પણ એના સ્મિતનો એથી અનંતગણો ઊજળો ઉત્તર આપનાર સામે કોઈ મળતું નહિ. જેની સામે જોઈ એ આનંદના સાગરમાં ડૂબી જતો એ ચહેરો હવે ક્યારેય નજરે પડતો નથી એ જાણીને એને પહેલાં તો ખૂબ આશ્ચર્ય થયું અને પછી એ ધીમે ધીમે ઉદાસ બની ગયો. પહેલા બેત્રણ દિવસ એ મા, મા, એવું અર્ધવ્યક્ત ગુંજન કરતો, એ પણ બંધ થઈ ગયું. પહેલાં જેવી શાંત પ્રસન્નતાથી હવે એનાં અંગાંગ હસી રહેતાં નહિ. માત્ર પહેલાંની જેમ જ હજુય એ ઓસરીના છેડા પર બેસતો, પહેલાં કરતાં હવે કદાચ વધારે લાંબો વખત; અને નીરવ ભાવે આકાશ સામે કોણ જાણે શુંયે જોઈ રહેતો ! એની આ કરુણતા સહુને સ્પર્શી જતી, પણ એની પાસે વાણી નહોતી, એટલે વાતો કરીને કે બીજી કોઈ રીતે એને રીઝવી શકાતો નહિ. અનંતે એને રમાડવા માટે એક બાઈ રાખી પણ કિરણ એનાથી ખુશ થયો હોય એવું લાગ્યું નહિ. ટોપલી ભરીને રમકડાં એને માટે અનંત લઈ આવ્યો પણ કિરણે તો એની સામે જોયુંયે નહિ. માના ગયા પછી જાણે બીજા કોઈને ઓળખતો ન હોય એમ એ એકાકી ફર્યા કરતો અને એને રમાડવા માટે રાખેલી બાઈ તરફ ઉદાસ આંખોએ જોઈ રહેતો. ક્યારેક એને જોઈને એ ડોકું ધુણાવતો ને નજર વાળી લેતો. એવું લાગતું, જાણે બધી વસ્તુઓમાં, બધી વ્યક્તિઓમાં એ માને જ નીરખવા મથે છે, અને એને મા નથી દેખાતી ત્યારે ખૂબ નિરાશ થઈ જાય છે.

સ્વાભાવિકપણે થોડા સમય પછી અનંતના બીજા લગ્નની વાત થઈ. તેને સુશીલા માટે ખૂબ પ્રેમ હતો પણ એના મૃત્યુથી એ વિરાગી નહોતો બની ગયો અને એ હજી તદ્દન જ જુવાન હતો એટલે બીજા લગ્નની વાત ક્યાંય અનુચિત લાગી નહિ. અનંતના મનમાં માત્ર એક જ ડર હતો, ને તે કિરણનો. એ છોકરો એની માને, પોતાના મૂગા જીવનમાં, એટલી તો સજીવ રાખી રહ્યો હતો કે અનંત એની આ સ્વપ્નભરી અવસ્થાને, એની આ વેદનામયી ઘેલછાને સ્પર્શતાં અચકાતો હતો. એ કેટલું સમજે છે એની તો એને ખબર પડી નહોતી, પણ પોતાની મધુર માનું સ્થાન બીજી કોઈ વ્યક્તિએ લીધું છે એવું એને લાગશે તો એના મન પર ખૂબ આઘાત થશે, એ વાત તે સમજતો હતો. મનોમન એ આ સુંદર બાળકને ખૂબ ચાહતો અને પોતાનું બાળક હોય એના કરતાં મૃત પત્નીના પ્રેમની શેષ સ્મૃતિ હોય એ રીતે એને સાચવવાનો પ્રયત્ન કરતો. પણ એના મૂગા જીવનને કારણે, એના મુખ પર છવાઈ રહેલા વિષાદને કારણે અને ખાસ કરીને તો પોતાના વ્યવસાયમાંથી ઓછો વખત મળવાને કારણે, એના તરફ જોઈએ તેટલું ધ્યાન તે આપી શકતો નહિ. આ વાતનો એને હંમેશ અફસોસ રહ્યા કરતો. ભાડૂતી બાઈ ઉપર કેટલો વિશ્વાસ રાખી શકાય ? એની મા ઘરડી હતી અને આ બાળકની આસપાસ રહેલા સૌંદર્યના વાતાવરણને, એના અગમ્ય વિષાદને, સ્પષ્ટપણે જોઈ કે સમજી શકતી નહિ, એટલે એના પર વહાલ રાખવા છતાં એના મનના સંપર્કમાં આવી શકતી નહિ. ડોસા ઝાઝી લપ્પનછપ્પન કરતા નહિ. એમને આ બાળક ગમતો, પણ કાલુ બોલનાર, મીઠી વાતો કરનાર, પોતાનાં દાઢી-મૂછ ખેંચી પોતાને સતાવનાર કોઈ હોય એવી ઈચ્છા એમને રહેતી. મૂગા અને અપંગ આ બાળક પ્રત્યે બધાંને ખૂબ સહાનુભૂતિ હતી પણ એના સ્વભાવની વિશિષ્ટતાને કારણે કોઈ એનામાં સક્રિય રસ લઈ શકતું નહિ. અનંતની બહેન પોતાના છોકરાંઓમાંથી અને મોટા ઘરની વ્યવસ્થામાંથી પરવારતી નહિ. હવે ભાભી આવે તો પોતાને ઘેર પાછી જવા એ પણ ઉત્સુક થઈ રહી હતી. અનંતના બે નાના ભાઈ અને એક બહેન શાળામાં ભણતાં હતાં અને મનમોજી હતાં. આમ આટલાં બધાં માણસોની વચ્ચે પેલો બાળક સહુથી વીંટળાયેલો છતાં એકાકી હતો. એની આસપાસ સગવડ ને સમૃદ્ધિ હતા, છતાં એનું મન શૂન્ય સરખું દેખાતું.

આખરે અનંતે સરયુ સાથે લગ્ન કરવાનું નક્કી કર્યું. એને પોતાને તો સુશીલાના મૃત્યુથી પડેલી ખોટને પૂરવા સાથીની જરૂર હતી જ, પણ બાળકનેય કદાચ સરયુ સાથે ફાવી જાય તો એ એને માટે પણ ઘણું આવકારદાયક બને. અલબત્ત, આ વાત માટે એને પૂરી શંકા હતી. પણ એ સિવાય બીજું શું થઈ શકે, એ તે વિચારી શક્યો નહિ. લગ્ન ન કરે તો પોતાના સુખને તો એ ન જ મેળવી શકે અને એ ઉપરાંત બાળકનેય, આજે એ જે સ્થિતિમાં છે એનાથી વધુ સારી સ્થિતિમાં લાવવાની શક્યતા ન રહે.

અને સુશીલાના મૃત્યુ પછી સવા વરસે ફરી એક વાર અનંતના ઘરની દીવાલો લગ્નના કસુંબી રંગથી રંગાઈ રહી. બીજું લગ્ન હતું એટલે કશી ખાસ ધામધૂમ તો નહોતી, છતાંય ઉત્સવ અને ધમાલનું વાતાવરણ તો સર્જાઈ ગયું હતું. કેટલાંક સગાંઓ પણ આવી પહોંચ્યાં હતાં. અનંતની ઘરડી મા લાકડીને ટેકે ટેકે બધે ફરતી અને સૂચનાઓ આપતી. ડોસાના શાંત ચહેરા પર આનંદની રેખાઓ સ્પષ્ટ દેખાતી હતી. સુશીલા તરફ બન્નેને માન હતું એટલે આ પ્રસંગ પાછળ રહેલી ઘટનાઓ માટે મનમાં એમને ઊંડે દુઃખ થતું, પણ નવી વહુ આવીને એમના ઘરને ઉજાળશે એનો એમને સંતોષ હતો. ડોસાને ખાસ તો મીઠું કાલું બોલતા, હસતા ને ઘરમાં દોડાદોડ કરી મૂકતા પૌત્રની કલ્પના એટલી સુમધુર અને આનંદદાયક લાગતી કે સામાન્ય રીતે ઓછું બોલતા અને ઘરની વાતો ને ગૂંચવણોથી દૂર રહેતા એમના જીવનમાં પણ આ પ્રસંગે થોડો ઉલ્લાસ પ્રગટાવ્યો. કિરણ આ બધી ધમાલ પ્રત્યે, અજાણ્યા વાતાવરણ પ્રત્યે શંકિત અને ભયભરી નજરથી જોઈ રહ્યો હતો. આ બધું શું થાય છે એની એને પૂરી સમજણ પડતી નહિ, પણ જે થતું હતું એ એને સારું નહોતું લાગતું. જેમ જેમ ઘરમાં ધમાલ વધતી ગઈ અને લગ્નનો દિવસ નજીક આવતો ગયો, એમ એ વધારે ને વધારે એકલો બનતો ગયો. બધાં એની તરફ ધ્યાન આપતાં પણ એ એની શારીરિક જરૂરિયાતોને સંતોષવા અને બહેલાવવા પૂરતું. એના મનમાં શા પ્રવાહ ચાલી રહ્યા છે એ જાણવાની કોઈને ફુરસદ નહોતી. અનંત ક્યારેક, વખત મળે ત્યારે એને બોલાવીને પાસે બેસાડતો અને એને હસાવવાના મિથ્યા પ્રયત્નો કરતો, એના મનને જાણવા મથતો. પણ ઊંડી દુઃખભરી આંખોની નજર સિવાય કિરણ પાસે બીજું શું હતું ? અને લગ્નના આગલે દિવસે એ અનંત પાસે આવ્યો ત્યારે એણે એવી તો વેદના ભરપૂર દષ્ટિએ અનંત સામે જોયું કે અનંતની આંખમાં પાણી ભરાઈ આવ્યાં. સુશીલાના મૃત્યુ સમયે એ જેટલું નહોતો રડ્યો એટલું એ ત્યારે રડ્યો. આ સૌંદર્યભર્યા બાળકની ભરપૂર કરુણતાથી એનું મન એટલું તો હલી ઊઠ્યું કે એને ઘડીભર લગ્ન ન કરવાનો વિચાર થઈ આવ્યો. પણ એ સમજતો હતો કે લગ્ન ન કરવાથીયે કશો અર્થ નહિ સરે. એટલું જ નહિ, બાળકના જીવનમાં ફરી આનંદનું અજવાળું ફેલાવવાની સંભવિતતા પણ લગ્ન ન કરવાથી નાશ પામતી હતી.

બીજે દિવસે લગ્ન માટે જાન ઊપડી ત્યારે અનંતના મનમાં કિરણનું પોતે કંઈક સારું કરી રહ્યો છે એ સાથે એનો દ્રોહ પણ કરી રહ્યો છે એવી ભાવના હતી. છેલ્લા બે દિવસથી કિરણની જિંદગી વિષે વિચારવામાં એ એટલો નિમગ્ન થઈ ગયો હતો કે એ લગ્ન પોતાને માટે નહિ પણ કિરણ માટે કરે છે એવી ભ્રમણા એના મગજ પર છવાઈ હતી, અને એની સામે કાંઈ પ્રશ્ન હોય તો આ લગ્ન કિરણ માટે કેટલાં સફળ નીવડશે, એ જ હતો.

સરયુને આંગણે જાન આવી પહોંચી, અને એક બારીમાંથી છાનામાના, અનંતને ઘણી વાર જોયો હતો છતાંય નવોઢાની આંખે સરયુએ ફરી એને જોઈ લીધો. એના કુમારી-માનસમાં તો લગ્નજીવનની કેટલીય સોનેરી કલ્પનાઓ આલેખાતી હતી. જીવનને પ્રેમ અને આનંદથી છલકાવી દેવાના એને કોડ હતા. પણ એની બધી કલ્પનાઓ એક અપંગ બાળકની યાદે મેલી બની જતી હતી. એના પ્રત્યે એના મનમાં સહાનુભૂતિ અને કરુણા હતાં, છતાંય લગ્નના પ્રથમ રસઝરતા દિવસોમાં એવી જવાબદારીનું અસ્તિત્વ એને ખૂંચ્યા કરતું. બાળક અપંગ ન હોત તો શરૂઆતના દિવસોમાં એને મોસાળ પણ મોકલી શકાત. થોડા સમય પછી એ એને પાછો બોલાવી લેત. અલબત્ત, એ પોતાના બાળકમાં અને આ બાળકમાં ક્યાંય ભેદ નહિ રાખે, પૂર્ણ સ્નેહથી એની સંભાળ લેશે; પણ લગ્ન પછીના તરતના દિવસો માટે એણે મનમાં જે રંગીન કાવ્યો ગૂંથ્યાં હતાં, તેવે વખતે થોડા સમય પૂરતીયે એ બાળકને સંભાળવાની ગંભીર જવાબદારી ન હોત તો કેટલું સારું થાત, એમ એને મનમાં સતત થયા જ કરતું. અચાનક એને સૂઝ્યું કે બાળક માટે શરૂના દિવસોમાં એક સારી બાઈ રાખવાનું એ અનંતને સમજાવી શકશે; અને અનંતની મા વગેરે તો હતાં જ, એટલે બહુ ચિંતા તો નહિ કરવી પડે. અનંત સિવાય એના ઘરનાં બીજાં માણસોનો એને ઝાઝો પરિચય નહોતો, પણ સહુને માટે એણે સારી જ કલ્પના કરી અને ભાવિ જીવનની પગદંડીને આશાનાં ફૂલથી બિછાવી દીધી.

આખરે એનાં ને અનંતનાં લગ્ન થઈ ગયાં. માતાપિતા અને ભાઈબહેનોની આંસુભીની વિદાય એ લઈ રહી હતી, ત્યારે વ્યવહારુ માતાએ ધીમે સાદે એને કહ્યું : ‘બને તો પેલાને થોડો વખત મોસાળ રાખવાનું થાય એમ કરજે. અત્યારથી તારી જાતને એમાં ગૂંચવી દઈશ નહિ.’ અને આવું કહીને પોતાની વાતને પોતે જ સમર્થન આપતી હોય એમ બાજુએ રહીને બબડી : છોકરી બિચારી જાતે જ હજુ બાળક જેવી છે, ત્યાં એ બીજા બાળકની સંભાળ શી રીતે રાખી શકે ? ને તેમાંયે આ તો અપંગ. બન્નેને હેરાનગતિ થાય એના કરતાં તો બાળકને મોસાળ મોકલવું જ સારું ને ! સરયુએ ડોકું ધુણાવ્યું અને બધાંને પગે લાગી, બધાંના આશીર્વાદ પામી દુઃખ અને આનંદના ન સમજાય તેવા મિશ્ર ભાવથી ભરેલા હૈયે તે ગાડીમાં જઈ બેઠી. ગાડી ઊપડી અને થોડી વાર પહેલાં માતાપિતાની હતી એ સરયુ અનંતની બનીને અજાણ્યા લોકો વચ્ચે પોતાનું સ્થાન શોધવા ચાલી ગઈ.

ઘેર જ્યારે બધાં આવી પહોંચ્યા ત્યારે રાત પડી ગઈ હતી. નવી વહુનો સહુએ પ્રેમથી સત્કાર કર્યો. ઘરડાં સાસુસસરાએ બન્નેને આશીર્વાદ આપ્યા. મોટી નણંદે હસતાં હસતાં કહ્યું : ‘લાગો છો તો સાક્ષાત લક્ષ્મી જેવાં !’ અને એણે હેતથી ઓવારણાં લીધાં. અજાણ્યા ઘરમાં પ્રથમ પ્રવેશ સરયુને સુખકર લાગ્યો, પણ તરત જ એને આ સુખી વાતાવરણની વચ્ચે પેલા અપંગ બાળકનો ખ્યાલ આવ્યો – પગ ઘસડતો, બોલી ન શકવાને લીધે ગળામાંથી ઉ ઉ એવો અવાજ કાઢતો, બધાં તરફ લાચારીભરી નજર ફેંકતો, પોતાની અપંગતા અને નિરાધારીને રુદનના લંબાયેલા સૂરમાં વારંવાર વ્યક્ત કરતો…. કલ્પના એને સારી લાગી નહિ. ખૂબ સમભાવ રાખવા છતાંયે જરા સૂગ થઈ આવી. કોને ખબર, આખો વખત કેવીયે જગ્યાએ રમ્યા કરતો હશે, વારંવાર કેવો ગંદો થઈ જતો હશે ! એને પોતાને મા માનીને એ કોઈક વાર એના અસ્વચ્છ, ધૂળવાળા હાથે આવીને વળગી પડે તો ? અણગમાથી એનું મન ભરાઈ ગયું. ના, પોતે એના પ્રત્યેની ફરજ ચૂક્યા વિના પોતાના સુંદર દિવસોને સંભાળી લેશે. ને તે જ રાત્રે બાઈ રાખવા માટે અનંતને કહેવાનો તેણે વિચાર કર્યો. પણ એના વિષે આટલું વિચારવા છતાંય એ દેખાયો નહિ ત્યારે કુતૂહલથી એની આંખો ચારે બાજુ ફરી વળી. પેલું અણગમો પ્રેરતું દશ્ય હમણાં જ દેખાશે એવું એને હરપળે થયા કર્યું. પણ ત્યાં એણે સાંભળ્યું. અનંત પૂછતો હતો : ‘કિરણ ક્યાં, મા ?’ એ ધ્યાનપૂર્વક સાંભળી રહી. માનો ઉત્તર આવ્યો : ‘એ તો ક્યારનોય સૂઈ ગયો છે.’ સરયુને સહેજ નિરાંત વળી. નવા જીવનના પ્રારંભની મંગલ ઘડીઓમાં એને પેલું ન ગમતું કાંઈ પણ જોવાની પરિસ્થિતિ આવી નહિ એટલે એનું મન જરા હળવું બન્યું. પણ એ બાળકને જોવાની ઉત્સુકતાયે એનામાં ખૂબ હતી, એટલે જરા વાર એમ પણ થયું કે ઘરમાં એ છે જ, અને આવતી કાલે તો એને જોવાનો જ છે, તો આજે રાતે જ એ જોવા મળ્યો હોત તો શો વાંધો હતો ?

એકાએક એને ખ્યાલ આવ્યો કે આ ઘડીએ પતિ વિષે વિચારવાને બદલે એનું બધું ધ્યાન બાળક પર જ કેન્દ્રિત થઈ ગયું હતું. મનમાં ને મનમાં એ પતિની આવી અવગણના કરવા માટે જરા શરમાઈ અને મોડી રાતે, સત્કારનો અને મંગળપૂજાનો બધો વિધિ પતી ગયા પછી, અનંતના સાન્નિધ્યમાં પ્રથમ વાર એ જઈ ઊભી ત્યારે પતિના પ્રેમમાં પોતાની જાતને ગોપવી દેવાને એનું સમસ્ત સ્ત્રી-હૃદય વ્યાકુલ બની ગયું. એ કિરણને ઘડીભર ભૂલી ગઈ. પોતાના પ્રતિ મંડાયેલી એની મીટમાં અનંતે સ્નેહ અને વિશ્વાસની એવી સભરતા જોઈ કે એ પોતાની જાતને ધન્ય માની રહ્યો અને એને થયું : કિરણને પણ એ સાચવશે અને એના અપંગ અસહાય જીવનને પોતાના માતૃપ્રેમથી ભરી દેશે. પછી તો પ્રથમ મિલનની સુહાગી પળોમાં સરયુ બધું જ ભૂલી ગઈ, અને બીજી કશી વાતો કરવા માટે વાતાવરણ રહ્યું નહિ.

બીજે દિવસે વહેલી સવારે સરયુ નીચે આવી. સાસુ સિવાય કોઈ ઊઠ્યું નહોતું. બંધ બારીબારણાં ઉઘાડી સાસુજી અંદરના એક ઓરડામાં માળા ગણતાં, નમેલી આંખે બેઠાં હતાં. સરયુ ઘડીભર એ જોઈ રહી, અને પછી ઘરનું પૂરેપૂરું અવલોકન કરવા ચારે બાજુ નજર ફેરવવા લાગી. એટલામાં એણે જોયું કે ઓસરીના છેડા પર બેઠો બેઠો એક સુંદર બાળક આકાશના આછા લાલ રંગ તરફ લીનભાવે જોઈ રહ્યો છે. સગાંમાંથી કોઈનો છોકરો હશે એમ માની એ ત્યાં જઈને ઊભી રહી. વાંકડિયા, પાણીની લહેર જેવા વાળની નીચે એણે એક શ્વેત કમળના ફૂલ જેવો ચહેરો જોયો. સમગ્ર ચહેરા પર મૃદુતાની આછી વાદળી ઢળી હતી. એની ભૂરી આંખોમાં કોઈ અજાણી વેદના આવીને સ્થિર થઈ ગઈ હતી. બે ગાલ ઉપર બે નાનકડાં અશ્રુબિંદુ કમળની પાંદડી પર ઝાકળ જેવાં લાગતાં હતાં. નીલા રંગનું એક વસ્ત્ર એણે પહેર્યું હતું, અને પગ લાંબો રાખીને એ બેઠો હતો. એનો આખોયે દેખાવ એટલો મનોરમ હતો કે એને લાગ્યું, જાણે સામે પથરાયેલી વિશાળ ધરતીમાં પગદંડી જેની ખોવાઈ ગઈ છે, અને મા જેની વિખૂટી પડી ગઈ છે એવો એક દેવ બાળક એની માને ઝંખતો ગગન પર દષ્ટિ માંડીને બેઠો છે, અને એની આંખોમાંથી આંસુ વહે છે.

સરયુના અંતરમાં માતૃત્વની નિગૂઢ વેદનાની છાલક વાગી. બાળક પાસે બેસી જઈ એણે એનું મોં સ્નેહપૂર્વક પોતાની તરફ ફેરવ્યું. મમતાભર્યા કંઠે એ બોલી : ‘તારું નામ શું ?’ આકાશ તરફથી નજર વાળી લઈ કિરણ સરયુ તરફ જોઈ રહ્યો. સરયુએ મીઠું હસીને કહ્યું : ‘નામ નથી કે શું તારે ?’ કિરણ કાંઈ બોલ્યો નહિ. ચૂપચાપ એ જોઈ જ રહ્યો. સરયુને થયું, આ કદાચ એની નણંદનો દીકરો હોય…. આવા સરસ બાળકની માતા હોવા માટે મનમાં એ કેટલો બધો ગર્વ અનુભવતી હશે ! અને પછી ખૂબ પ્રેમાળ હાસ્ય કરી બાળકનું મોં છાતીસરસું ખેંચી લઈ એ બોલી : ‘મારી સાથે નહિ બોલે કે ?’ આ વખતે કિરણ હસ્યો….. એ જ પેલું ચિરસુંદર મધુર સ્મિત. આ સ્ત્રીના પ્રેમમાં એને એની મા જીવતી થતી લાગી. મા જ જાણે નવે વેશે એના સ્મિતનો ઊજળો પ્રત્યુત્તર આપવા પાછી ચાલી આવી છે. ને ઘણે મહિને આજ પહેલી વાર એ ફરીથી એના એ જ અસ્ફુટ સ્વરે બોલ્યો : ‘મા…..’ આશ્ચર્યથી સરયુએ જોયું કે એ બોલી શકતો નહોતો, અને એના લંબાયેલા પગ ચેતનહીન હતા. વિસ્મયથી, ક્ષોભથી એ એક પળ બેભાન જેવી થઈ ગઈ. જેની પોતે આટઆટલી કલ્પના કરી હતી, અણગમાભર્યા ચિત્રો મનમાં દોર્યાં હતાં એ આ જ બાળક હતો ! આટલો સુંદર ! આટલો નિષ્કલંક ! આવેગથી એણે કિરણને પોતાની છાતી સાથે વળગાડી દીધો અને ઊંડા પ્રેમથી એના લલાટ પર ચુંબન કર્યું. એની આંખોમાંથી બે બિંદુ કિરણને માથે સરી પડ્યાં. કિરણે પ્રસન્નતાથી આંખ બીડી દીધી. એ જ વખતે અનંત બારણામાં આવ્યો, અને એ બન્નેને પ્રેમસમાધિમાં લીન થયેલાં જોઈ, ધીમે પગલે, હર્ષ છલકતે નયને પાછો વળી ગયો.


Email This Article Email This Article · Print This Article Print This Article ·  Save article As PDF ·   Subscribe ReadGujarati

  « Previous કર્મનો સિદ્ધાંત – હીરાભાઈ ઠક્કર
શિલ્પ દ્વારા રાષ્ટ્રની એકતા – હરિપ્રસાદ સોમપુરા Next »   

104 પ્રતિભાવો : પ્રેમના આંસુ – કુન્દનિકા કાપડિયા

  1. gopal says:

    આ વાચતા ઇશ્વર પેટલીકરની ‘લોહીની સગાઇ ‘ વાર્તા યાદ આવી ગઇ આ પણ.બહુ જ સરસ કૃતિ

    • Khushboo says:

      ખુબ જ સરસ વાર્તા……..ે

      “મા” એ લાગ્નિ,વાત્સલ્ય અને મમતા નિ મુર્તિ…………………….

  2. Hitesh Mehta says:

    ખુબ જ સરસ મા જગત ના દુખ ને પિ જનારિ …સ્ત્રી…એટલે જગત નુ સર્વેસ્વ…

  3. વાહ…અતિ સુંદર અને લાગણીશીલ વાર્તા.

  4. ધવલ ટીલાવત says:

    ખરેખર મન ભરાઈ ગયુ….. ભગવાન આવુ શુ કામ કરતો હશે…. એક નાનકડા ફુલ જેવા બાળક સાથે.. એક તો શરિર નુ અંગ છિનવી લીધુ અને પછી અખુટ પ્રેમ કરતી માતા…..

  5. કુન્દનિકા બહેનની સરસ વાર્તા વાંચવા મળી .

  6. Chintan Shah says:

    મારી પાસે શબ્દો નથી……..કેટલો બધો પ્રેમ……Salute to the author…..Thanks to Readgujarati….

  7. Mital Parmar says:

    ખુબ સુંદર વાર્તા …

  8. HArsh says:

    ખુબ સુંદર વાર્તા …

    અતિ સુંદર અને લાગણીશીલ વાર્તા

  9. Deval Nakshiwala says:

    ખુબ જ સુઁદર વાર્તા છે.

  10. મારો પોતાનો અનુભવ જાને મારુ બચપન!

  11. nayan panchal says:

    ખૂબ જ સુંદર હ્રદયસ્પર્શી વાર્તા. કુન્દનિકાબહેને એકદમ સરસ ગૂંથણી કરી છે.

    અભિનંદન અને આભાર.
    નયન

  12. Ravi M'cwan says:

    I hv read yr novel ” SAT PAGLA AKASH…”, like the novel, this story is heart penetrating..it’s like :” ATHMU PAGLU” in our hearts,
    I salute to love & acceptance of the circumstance of Saryu…
    V.good story

  13. પ્રીતિ says:

    હજી પણ મારી આંખ માંથી આંસુ નીકળ્યા કરે છે. બાળક ની વેદના જાણે જાતે અનુભવું છું. ખુબ જ સુંદર અને લાગણી થી ભરપુર લેખ છે.

  14. JyoTs says:

    ખરેખર બહુ જ સરસ વાર્તા ….મન ભરાઇ ગયુ……વાચતા વાચતા જાને આખુ ચિત્ર દેખાતુ હતુ…….ભગવાન સૌની સાથે હમેશા સારુ કરે…..

  15. સરેશ લેખ ભગવાન્ આવુ કોઇનિ સાથે ન કરે.ખરેખ ખુબ જ સરસ લેખ.

  16. bhumi says:

    ખુબ સુન્દર અને મમતા ભરી વાર્તા પ્રેમ ના આશુ એ આખ મા આશુ લાવી દીધા……
    very heart touching story….

  17. KANUBHAI PATEL says:

    Realy Nice Story ,

    Thank You ,Kundnikaben

  18. Nirav says:

    અત્યન્ત સુન્દર નિરુપન ખુબ જ હ્રદય સ્પર્શિ

  19. Vaibhav says:

    અદભુત વાર્તા

  20. pragnaju says:

    ખૂબ સરસ હ્રદયસ્પર્શી પ્રેરણાદાયી વાર્તા

  21. Amit Joshi says:

    એક્દમ સરસ વારતા લાગિ ખુબજ દિલથિ લખાયેલિ વાર્તા

  22. Rajni Gohil says:

    બાળકની વેદના તો સ્ત્રીઓ નું હૃદય જ સમજી શકે ને! મા તો ન બોલાયેલા બાળકના શબ્દો પણ સાંભળી શકે છે એ બરાબર જ કહેવાયું છે ને! ખૂબજ સુંદર હ્રદયસ્પર્શી વાર્તા બદલ કુન્દનિકાબેનનો આભાર.

  23. Veena Dave. USA says:

    ખુબ સરસ.

  24. kumar says:

    ખુબ સરસ્… અવર્ણનીય હદય સ્પર્શિ

  25. trupti says:

    ધુમકેતૂ ની તિલકા અને બિંદુ વાર્તા ની યાદ આવી ગઈ. બન્ને વાર્તા મા નમાયા બાળક ની વાત વણેલી છે અને તેની સાથે સાવકિ માની વાત અને મનો વ્યથા ધુમકેતુ એ બહુજ સરસ રિતે વણિ લીધી છે. કુન્દનિકાબેન ની વાર્તા એ છેટ સુધી જકડી રાખ્યા.
    દરેક સ્ત્રી મા માતુત્વ નૂ વિપુલ ઝરણુ કુદરતે મુકેલુ છે તે આ વાર્તા મા છ્તુ થઈ ગયુ.

  26. dr.ankita says:

    ઘનિજ સુન્દર ક્રુતિ ચ્હે…..હદય સ્પર્શિ …લાગ્નિસભર ……..અવિ સરસ ક્રુતિ પ્રસ્તુત કરવા બદલ આભર્……

  27. Parth says:

    Spechless,
    emotional attachment to heart.
    Fabtlous.
    Thanks to author

  28. Kiran Chetan Patel says:

    વાર્તાના પ્રવાહમા એવા તરતા રહ્યા કે બહાર નીકળવાનુ મન જ ના થયુ. ખરેખર સુન્દર વાર્તા

  29. Pratik Shah says:

    અદ્દભુત, અતિ સુંદર..!!
    કુંદનીકાબેને ખરેખર કમાલ કરી છે અહી. શાળા તથા કોલેજકાળ દરમ્યાન એમની નવલકથાઓ વાંચી હતી. ઘણા વર્ષે એમની કૃતિ વાંચી.
    આંખમા આંસુ આવી ગયા.
    ખુબ ખુબ અભિનંદન કુંદનીકાબેનને તથા રીડગુજરાતી.કોમને.

  30. Milind Hirpara says:

    ખરેખર ખુબ જ લાગ્ણીસભર લેખ…salute to author n thanks to mrugeshbhai (readgujarati.com)

  31. Bhavna says:

    i cant stop my self to comment for this story

    Its speech less!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!

  32. શુચિતા જોશી says:

    શું લખું? આંખમાં આંસુ લાવી દીધા.આંખો માં માતૃપ્રેમ ને ઝંખતો એવો બાળક જેની વાંચન વડે ચિત્ર સાથેની હ્રદય સ્પર્શિ વાર્તા કુન્દનિકાબેન ની કૃતિ ખુબ જ સરસ જ હોય.

  33. Moxesh Shah says:

    ૩૨ મીઠા પ્રતિભાવો નો ડાયાબિટિસ ના થઈ જાય એટલા માટે પણ થઈ ને ચાલો મને એક કડવી વાસ્તવિકતા જે આ વાર્તા મા થી જ જડી છે તે બતાવવા દોઃ
    “અનંતની ઘરડી મા લાકડીને ટેકે ટેકે બધે ફરતી અને સૂચનાઓ આપતી. ડોસાના શાંત ચહેરા પર આનંદની રેખાઓ સ્પષ્ટ દેખાતી હતી…… ડોસાને ખાસ તો મીઠું કાલું બોલતા, હસતા ને ઘરમાં દોડાદોડ કરી મૂકતા પૌત્રની કલ્પના એટલી સુમધુર અને આનંદદાયક લાગતી કે સામાન્ય રીતે ઓછું બોલતા અને ઘરની વાતો ને ગૂંચવણોથી દૂર રહેતા એમના જીવનમાં પણ આ પ્રસંગે થોડો ઉલ્લાસ પ્રગટાવ્યો.”

    ખૂબ સરસ હ્રદયસ્પર્શી વાર્તા, પણ કુન્દનિકાબેન નો પુરુષ જાત પ્રત્યે નો તિરસ્કાર, માતા-પિતા ના આલેખન વખતે “ડોસા” સુધી પહોચ્શે, તે અન-અપેક્ષિત લાગ્યુ. “ડોસા” ને બદલે પિતા લખી ને પણ આ વાર્તા આટલી જ હ્રદયસ્પર્શી, અદ્દભુત, સુન્દર અને મમતા ભરી બની શકી હોત.

    • dhiren says:

      Agreed…

    • jeegeesha says:

      પણ એને તો માત્ર એના પૌત્ર ને રમાડવો હતો પણ એને એ વિચાર કેમ ના આવ્યો કે આ એ જ બાળક હતુ ને કે જેને એને પણ રમાડ્યો હતો પણ માત્ર એ અપગ હોવા થિ આટલો હડધુત કરવાનો તો એ ક્યાનો ન્યાય કહેવાય આમા લેખિકા નો પુરુષજાત પ્રત્યે નો તિરસ્કાર એવુ તો લાગતુ નથિ પણ એક વાસ્તવિકતા દર્સાવિ હોય તેવ પ્રતિત થાય

  34. asha buch says:

    બાલકોના વહાલનિ વેલ એટલે જ મા તેથિજ તો કહેછે કે ” જગથિ જુદેરિ એનિ જાતરે જનનિનિ જોડ સખિ નહિ જડેરે……

    ” ખરિ મા” વારતા યાદ આવિ ગઈ.

  35. Bineeta says:

    ખુબજ સરસ વાર્તા લાગિ…..

  36. Ashish Dave, Sunnyvale, California says:

    Heart touching…

    Ashish Dave

  37. Dhruti Dave says:

    Very deep and emotional…very heart touching and feels like a true story.
    But I have couple of questions,
    – Will Anant say no to have a child between him and Saryu?
    – What happens when they will have their own child? Will it change Saryu’s love/affection towards Kiran?
    I have one answer, and that is that it will not change Saryu’s love for Kiran – જ્યારે સ્ત્રિ મા બને છે ત્યારે એનુ હ્રિદય વધારે વિશાળ બને છે અને એમ બધા ને સમાવિ લે છે.

  38. Dinesh Gohil says:

    આફલાતુન

  39. Manoj says:

    લાગ્ની સભર વાર્તા મા તે મા very emotional story, congratulation Kundaniikaben after a long time I read this types of story.

  40. Ravi Parikh says:

    ખુબ સુન્દર વર્તા. Thanks to કુન્દનિકા બેન and read gujarati

  41. TAFAZZUL says:

    BEAUTIFUL. AFTER LONG TIME I HAD TEARS IN MY EYES!!!!!!!!!!!!!!!! I DON’T KNOW. WAS IT FOR THE KID? WAS IT FOR THE FEELINGS OF THE MOM WHO DIED? WAS IT FOR THE NEW MOM WHO ACCEPTED THE KID? WAS IT FOR THE KID WHO GOT MOM? OR FOR THE DAD WHO WAS HAPPY AGAIN?

  42. Himani says:

    ખુબ જ સુન્દર રિતે ગુન્થાયેલિ ક્રુતિ……. દરેક પાત્ર નુ અદભુત્ આલેખન્.. Congratulations to Kundanika Mam… A Complete story…… આભાર્… હિમાનિ ધન્ધુકિયા….

  43. beena says:

    divine story , but what ever happened was expected . always . the next situation the end scene … everything . ca’t one be more creative……………. like why to marry yar ! mata hova ni feeling sathe parnvu jaruri nathi. shu parno toj aa ma ni feeling aave kuvavara nahi , saryu aa balak mate docter sathe parni nathi , e vagar pan e balak ni sambhal rakhi shakat.

  44. harubhai says:

    After reading the ” Premna Aansu” one will definately tears inhis/her eyes ! Extra-ordinary Story. Our heartiest congratulations .

    Harubhai Karia. 28th April 2011 6-51.

  45. Nilay Patel says:

    I was lost in the story while reading it. Kundanika Kapadia: you are magician of words, sentence, description and touch the heart of the reader.

  46. Megha says:

    very emotional story… great job… matruprem ane nav vadhu na armanonu sundar mishran karyu che… khub saras..

  47. gamit nitesh [kapura] says:

    ચકલીનું બચ્ચું- મા આકાશ કેટ્લુ મોટુ છે ?
    માંએ બચ્ચાને પોતાની પાંખોમાં સમાવી કહ્યું બસ આનાથી થોડું જ નાનું છે……..
    તથ્ય- દુનિયામાં મમ્મીનાં પ્રેમથી મોટુ કંઇ જ નથી….

    કુન્દનીકા દીદીએ આ તથ્યની ભિનાશનો અનુભવ અમને આ વાર્તા દ્વારા કરાવી દિધો…. તમારો ખુબ ખુબ આભાર

  48. shailesh says:

    vah adbhut story dil ne asar karigay vadhare kahevu chhe pan sabdo nathi jadta

  49. really, heart touching story

  50. Riddhi Doshi says:

    Bau j sundar varta…Kiran na emotions bau saras describe kariya che….hats off to Kundanika ben

  51. Paras Bhavsar says:

    એક જ શબ્દમા કહુ તો –
    Speech Less Stroy………Kundanika ben.

  52. SHITAL PATEL says:

    REALY NICE STORY.

  53. i.k.patel says:

    નારી તું નારાયણી તે સમજાવતો ભાવનાત્મક લેખ. લેખ માટે કુંદનિકા બેન ને અભિનંદન.

  54. pragnesh says:

    very nice story

  55. naman says:

    awesome story!!

  56. NILESH PRAJAPATI says:

    really, very sensitive story.I hope it helps to make sensitive society for this kind of children. thanks lot to kundanika kapadia

  57. DILIP SONI says:

    Really Ma atle j Ma ! Ek lady nu Heart ketlu Vishal hoy chhe, te aa story samjave chhe. So many thanks Kundanikaben.

  58. Vaishali Maheshwari says:

    Awesome. Very emotional and sensitive story. Each character in the story is described so well. Thank you for sharing this wonderful story Ms. Kundnika Kapadia.

  59. Nikita says:

    અત્યન્ત સન્વેદન્શિલ વાર્તા ખુબ સરસ્!!

  60. Tyagi Mehta says:

    અત્યન્ત સન્વેદન્શિલ વાર્તા અને સરસ

  61. very…very.. good story
    i am so impress……

  62. jeegeesha says:

    ખુબ જ સુન્દર્…. મા તો મા જ હોય જે પણ સ્વરુપે હોય લેખિકા ને પ્રણામ કરવા નુ મન થાય…….

  63. dodiya usha says:

    it’s so beautiful story………………i love it……..

  64. I Like it veryMuch…Iremember My Mother she leftus lastyear…..I was toofeelinglonly….even at the ageof 44 year…and happilymarried right Nothing can replaceMother’sLove..thanksKundanika Behan….

  65. Bo j saras varta chhe…Hardaysparshi ane dildu bharayi awe evi..Lekhika na kalpnik chitr ne hu pranam karu 6u..Tmaro aabhar Kundika Kapdia Bahen

  66. so beautifuly,minutly,skillfully narrrating the fellings of bride..the characterition of Sarau is too good..and her confution ,,her sitution is really difficult..end is very touching..reallu “”shailly”” of Kundanika m’em is really admirable.only womaon can write and only woman can understand such kind of feeling..

  67. payal says:

    બવ સરસ … ખરેખર હમેશા યાદ રેહ્સે …

  68. helly says:

    ખરેકખર બહુ સરસ …

  69. h.h.patel says:

    thank u. bahuj saras

  70. Harsha says:

    ખુબ જ ……….સુન્દર વર્તા.

    કઇ કહેવા માટૅ સબ્દો જ નથિ.

  71. shruti maru says:

    kundanika kapadia hoy tyareee kehvu j naaa pade ke story adbhutt chhee.

    excellent story lakhi chhe.

    aankho ma aansu aavi gyaa !!!!

    kundanika ben ne antar no aabhar

  72. Khushi says:

    This is such a beautiful story about the mother who never forget to spread her feelings to kids and even its not like that I have read this story for first time, this is 3rd or 4th time I am reading this and whenever I read this the tear drops are just come off my eyes..I love it

  73. Amee says:

    I read this sotry more than 10 times …simply awesome …

  74. Komal Dave says:

    ખુબ જ સુંદર વાર્તા જે વાંચતા જાણે કેટલિયે વાર આંખ માંથિ આંસુ સરિ પડ્યા

  75. jigisha says:

    nice store its nice touch. i like most & pray to god when its real in life everyone understand this.

    jigisha dave

  76. MANISHA says:

    ખુબ જ સુન્દર્…. મા તો મા જ હોય જે પણ સ્વરુપે હોય

  77. Bhumika says:

    આ વાર્તા વાચી ને આખો માં પાણી આવી ગયા,આ છોકરા સાથે થયું તે ભગવાન કોય ની જોડે બીજી વાર આવું ના કરે……ખરેખર દિલ ને સ્પર્શી જાય એવી છે આ વાર્તા …..ગણું સરસ

  78. Chintan Padh says:

    ખુબજ સુન્દર. Very Heart touching story.
    Thank you very much.

  79. Paramar Dipika says:

    અનંતે જે નિર્ણય કર્યો તે સારો કર્યો. જો નવી મા કિરણને સારૂ નહિ રાખે તેવા ડરથી તેણે લગ્ન ન કર્યા હોત તો કિરણને ક્યારેય ફરીથી મા નો પ્રેમ ન મળી શકત.

  80. Nilesh chikani says:

    ખરેખર…… બહુ જ ગમ્યૉ…. હૈયુ ભરાઇ આવ્યુ….. મીઠા મધુર ને મીઠા મેહુલા રે લોલ… તેથિ તો મીઠિ મોરી માવડી…જનની ની જોડ જગે નહિ જડૅ રે લોલ……. LOVE YOU VERY MUCH MOM !!!!!!!!!!!!!!!

  81. vinaraval says:

    ખુબ જ સુઁદર વાર્તા છે.

  82. vinaraval says:

    veri nise ha?????

  83. payal dalal says:

    Speechless

  84. Mona says:

    It touched my heart…

  85. sejal bagda says:

    emnoctional
    very nice story

  86. rajesh.dhokiya says:

    હૈયુ ભરાઇ આવ્યુ …..
    ખરેખર …… બહુ જ ગમ્યુ.

  87. azaz says:

    કેતલિ લાગનિ સિલ વાર્તા મને તો બોવ ગમિ પથ્થ્ર્ર્ર્ર દિલ માણસ નિ આખ માથિ આસુ આવિ જાય

  88. bobby shah says:

    ખુબ જ સુન્દર કુન્દનિકા બેન હદય ભરાઈ ગયુ ને આન્ખ મા થિ પ્રેમ ના આન્સુ આવિ ગયા

  89. Ammar Mansuri says:

    આ વાર્તા મે રેડિયો પર સાંભળેલિ અને એ દિવસ થિ હું આનિ શોધ કરતો હતો. આજે એટ્લો ખુશ છું કે એનિ કોઈ હદ નથિ.
    આપનો ખુબ ખુબ આભાર.

  90. mamta says:

    Nice story

  91. jignesh says:

    i have no words, it’s wonderful story.

  92. ખરેખર મન ભરાઈ ગયુ….. ભગવાન આવુ શુ કામ કરતો હશે…. એક નાનકડા ફુલ જેવા બાળક સાથે.. એક તો શરિર નુ અંગ છિનવી લીધુ અને પછી અખુટ પ્રેમ કરતી માતા…..

  93. B.S.Patel says:

    Very nice heartbreaking story,

  94. Neha Parmar says:

    can’t stop my tears whenever i read this story..simply awesome..

  95. harsh chavda says:

    Very nice story

  96. Navnit says:

    khub saras vanchata j radi padayu

  97. Kabir Jat says:

    વાહ સરસ વાર્તા ☺
    શુ કહેવુ એના માટે કોઈ શબ્દ નથી

  98. Jayshree Shah says:

    ખરેખર અદભુત આલેખન લાગણીઓનુ . આખો અશ્રુસભર થઇ ગઇ.

  99. Rathod Bhagirathsinh says:

    Very Heart Touching Story….!!!!
    ખુબ જ સુંદર…

  100. kirti bhatu says:

    MA JENI PASE CHE TENI PASE BADHU J CHE
    MA THI VISESH KOI J NATHI
    AAKHO STORY MA HU TO ROTI J RAHI
    DAREK BALAK SUNDAR J HOI CHE

આપનો પ્રતિભાવ :

Name : (required)
Email : (required)
Website : (optional)
Comment :