Archive for July, 2011

વિશેષ નોંધ – તંત્રી

પ્રિય વાચકમિત્રો, આપ સૌને વાચનમાં સરળતા રહે અને આપ આપના મનપસંદ લેખ સહેલાઈથી શોધી શકો તે માટે રીડગુજરાતીના સ્વરૂપમાં કેટલોક મોટાપાયે ફેરફાર કરવામાં આવી રહ્યો છે. તેમાં ઘણી નવી સુવિધાઓ ઉમેરવાનું કાર્ય છેલ્લા તબક્કામાં છે. આ કાર્યને સંપન્ન કરવા માટે સાઈટને થોડા સમય માટે સ્થગિત કરવી પડે તેમ છે. આથી, રીડગુજરાતી પર આશરે ત્રણ-ચાર દિવસ ....[વાંચો...]

સાહિત્ય સુવાસ – સંકલિત

[1] બોલે તે બે ખાય – ગિજુભાઈ બધેકા એક હતો કાકો અને એક હતો ભત્રીજો. બન્ને જણા એકવાર યજમાનને ત્યાં જવા નીકળ્યા. રામપુર જેવું ગામ. યજમાનને ત્યાં ઊતર્યા. યજમાને તો માનપાન દીધા ને ગોર મહારાજને લાડવા કરવાનું કહ્યું. કાકા ભત્રીજાએ ખાખરા શેકીને ચૂરમું કર્યું, ને લાડવા વાળ્યા ત્યારે પાંચ થયા. હવે કાકો ભત્રીજો વિચાર કરવા ....[વાંચો...]

બે લોકના આશીર્વાદ – ફાધર વાલેસ

[‘લગ્નસાગર’ પુસ્તકમાંથી સાભાર.] અનેક વાર ઉત્સાહી ને આદર્શવાદી યુવાનો (ને યુવતીઓ) પાસેથી એ ઉદ્દગાર સાંભળવા મળ્યો છે : ‘હું લગ્ન કદી કરીશ જ નહિ !’ કોઈ વાર સેવા કરવાના ઉદ્દેશથી, કોઈ વાર જીવનપર્યંત નિર્વિધ્ને અભ્યાસ-સંશોધન ચલાવવાના આશયથી, કોઈ વાર નર્સ થવાના નિર્ણયથી (જાણે નર્સો લગ્ન કરતી ન હોય…), તો કોઈ વાર પ્રેમમાં નિષ્ફળતા મળ્યાના આઘાતથી ....[વાંચો...]

મન અને સમય – પ્રો. એલ. ડી. પટેલ

[‘મનોદર્શન અને મુક્તિ’ પુસ્તકમાંથી સાભાર. રીડગુજરાતીને આ પુસ્તક ભેટ મોકલવા માટે તૃપ્તિબેન ત્રિવેદીનો ખૂબ ખૂબ આભાર. પુસ્તક પ્રાપ્તિની વિગત લેખના અંતે આપવામાં આવી છે.] ‘કાળ અનંત બ્રહ્માંડોને ગળી જનારો અને જગતવ્યાપી છે. તે નિર્દય, પથ્થર જેવો કઠિન છે, વાઘ જેવો ક્રૂર, કરવત જેવો કર્કશ, કંગાળ અને અધમ એવો કાળ જેને ગળી જતો નથી એવી કોઈ ....[વાંચો...]

નિર્ણય પછીનો અફસોસ કે અફસોસ પછીનો નિર્ણય – કાજલ ઓઝા-વૈદ્ય

[‘જનકલ્યાણ’ જુલાઈ-2011 માંથી સાભાર.] એક રાજાને હાથમાં છરી વાગે છે. એની આંગળી કપાઈ જાય છે. એ વખતે ત્યાં હાજર મંત્રી સ્વાભાવિકપણે કહે છે, ‘જે થાય તે સારા માટે.’ ક્રોધના આવેશમાં રાજા મંત્રીને જેલમાં નખાવે છે. થોડા વખત પછી શિકારે ગયેલો રાજા આદિવાસીઓના હાથમાં સપડાય છે. આદિવાસીઓ રાજવંશી લોહીનો બલિ આપવા તૈયાર થાય છે. બલિની પૂરેપૂરી ....[વાંચો...]

પથદર્શક – મંજરી જાની

[‘અખંડ આનંદ’માંથી સાભાર.] સુલય અને સુષિર બે ભાઈ. સુલય ધીર, ગંભીર અત્યંત તેજસ્વી શૈક્ષણિક કારકિર્દી ધરાવતો યુવાન જ્યારે નાનો સુષિર રમતિયાળ અભ્યાસમાં સામાન્ય યુવાન. સુલય એન્જિનિયર થયો કે તરત જ તેને સારા પગારથી નોકરી મળી ગઈ અને સુલયનું લગ્ન અંતરા સાથે ગોઠવાયું. લગ્ન પછી અંતરા સુષિરને મળી ત્યારે તેણે પૂછ્યું : ‘તમે શું કરો છો ....[વાંચો...]

તું મારી સાથે નહીં રમે ? – હરિશ્ચંદ્ર

બાળપણમાં મારો સૌથી વહાલો ગોઠિયો હતો – મનુ. અમારા બાગના માળીનો, છ-સાત વર્ષનો મનુ ને હું સમોવડિયા હતા. એટલે અમે સાથે રમતા, સાથે ફરતા ને તોફાન-મસ્તીમાંયે સાથે જ રહેતા. અમારા બાગમાં ઘણાં બધાં ફળઝાડ હતાં. પણ ખોટ હતી માત્ર મીઠી દાડમડીની ! એમ તો દાડમડીઓ યે હતી – પણ ખાટી હતી, મીઠી ન હતી. એક ....[વાંચો...]

આપો તો આટલું આપો રે ! – રવીન્દ્રનાથ ઠાકુર (અનુ. જુગતરામ દવે)

ભીડું મારી ભાંગો એવી કંઈ કે હું તો જાચના જાચું નહીં ! આપો તો આટલું આપો રે (2) કદી હું ભીડથી બીઉં નહીં ! દુઃખોની લાયમાં ટાઢક દઈ દિલાસો ના દો તો કંઈ નહીં; આપો તો આટલું આપો રે (2) દુઃખોને જીતું સહી લઈ…… તમે મને તારજો તારણહાર ! કે એવી જાચના જાચું નહીં; આપો ....[વાંચો...]

કહેશો તો એને ચાલશે – હનીફ સાહિલ

છૂટા મેલ્યા છે કેશ કોરા પવનમાં ……….. વાદળ કહેશો તો એને ચાલશે; દર્પણમાં જોઈ આજ આંજ્યું છે ધુમ્મસ મેં ……….. કાજળ કહેશો તો એને ચાલશે…. જૂડામાં પાંગરે છે ભીની સુગંધ અને ……….. આંખોમાં ખીલ્યા ગુલમો’ર, અષાઢી રાતોમાં ગ્હેક્યા કરે છે હવે ……….. છાતી છૂંદાવેલો મોર. છાતીમાં ઊમટ્યાં છે ભમ્મરિયાં પૂર હવે ………..મૃગજળ કહેશો તો એને ....[વાંચો...]

અદના આદમીનું ગીત – પ્રહલાદ પારેખ

અદના તે આદમી છઈએ, …… હો ભાઈ, અમે અદના તે આદમી છઈએ. ઝાઝું તે મૂંગા રહીએ, …… હો ભાઈ, અમે અદના તે આદમી છઈએ. વસ્તરના વણનારા, ખેતરના ખેડનારા, …… ખાણના ખોદનારા છઈએ; હોડીના હાંકનારા, મારગના બાંધનારા, …… ગીતોના ગાનારા થઈએ, …… હે જી અમે રંગોની રચનાય દઈએ ! છઈએ રચનારા અમે છઈએ ઘડનારા, …… તે ....[વાંચો...]