પાયાની ઈંટ – ડૉ. શરદ ઠાકર

માનવીની જિંદગીનું મૂલ્ય કેટલું ? માત્ર સમુદ્રકિનારે રેતીનાં પટમાં પડેલા છીપલાં જેટલું જ ? હવાની લહેરખીની જેમ એક જ જોરદાર મોજું ધસી આવે. બે-ચાર પળ રહે, ન રહે અને પાછું વળી જાય, પણ એટલી વારમાં કંઈક છીપલાં ઊંધા વળી જાય, કોઈક છીપલું રેતીમાં દટાઈ જાય, કોઈ પાણીના પ્રવાહમાં તણાઈ જાય અને બીજી જ ક્ષણે કિનારો સમથળ બની જાય ! ક્ષણ પહેલાંની ઊથલપાથલનો જાણે કોઈ અણસાર પણ ન મળે. આવું જ એક છીપલું એટલે નમિતા. મેં જોયેલા યુવાન ડૉક્ટરોના વિશાળ દરિયાકાંઠા પરનું ઝળહળતા મોતી જેવું વ્યક્તિત્વ એટલે નમિતા.

ડૉ. નમિતાએ મેડિકલ અભ્યાસક્રમમાં માત્ર ગ્રેજ્યુએશન જ કરેલું, પણ એનો પતિ ફિઝિશિયન થયેલો હતો એટલે એણે આગળ ભણવાનું ન વિચાર્યું. પતિ દેખાવમાં સાધારણ જ્યારે નમિતાનાં નામ આગળ મૂકવા માટે સૌંદર્યના એક લાખ પર્યાયો ઓછા પડે. શરીરમાં ચૈતન્યનો અને સ્ફૂર્તિનો અખૂટ ભંડાર ભરેલો, એટલે સતત કાર્યરત જોવા મળે. ચોવીસ કલાકનો દિવસ એના માટે અડતાળીસ કલાકનો બની જાય. એનાં પતિને સહેજ મોડાં ઊઠવાની ટેવ. નમિતા ઊઠવાને બદલે ઊગવામાં વિશેષ શ્રદ્ધા ધરાવે અને ઊગવાનું પણ પાછું સૂરજ કરતાં વહેલા !

સવારના પહોરમાં વૃદ્ધ સસરા બૂમ પાડે : ‘વહુ બેટા, મારા માટે ચા મૂકજો.’
‘પપ્પા, છાપામાંથી માથું હટાવો તો ખબર પડે ને કે ચા પણ તૈયાર છે અને તમને ભાવતી ગરમાગરમ ઉપમા પણ !’ નમિતા દીકરીની જેમ ઠપકો આપીને સસરાના હાથમાંથી છાપું ખેંચી લેતી અને સસરા પણ સસરો મટીને બાપ બની જતા. પોચો પોચો સ્વાદિષ્ટ નાસ્તો પેટમાં પધરાવતાં ત્રાંસી નજરે વૃદ્ધ પત્ની તરફ જોઈને બોલી પણ નાખતા : ‘આવો નાસ્તો જો પહેલેથી મળ્યો હોત તો આ દાંત આટલા વહેલા ન પડી ગયા હોત !’ સાસુ પાસે જવાબમાં આડું બોલવા જેવાં બે વેણ કદાચ હોય પણ ખરાં, પણ મોઢું જ ચોખ્ખા ઘીમાં બનાવેલા બદામપાકથી ભરાઈ ગયું હોય અને એ પણ વહુએ પ્રેમથી બનાવેલા…. પછી કોઈ વાંકબોલા પતિને જવાબ આપવા નવરું હોય ?!
‘નમિતા, બાથરૂમમાં મારા કપડાં મૂક્યા ? કેટલી વાર થશે હજી ?’ પ્રાતઃ કર્મથી પરવારેલા પતિ પંચમ સૂરમાં આલાપે છે : ‘તું તો મને પરણી છે કે મારા ફૅમિલીને ?’
‘એ માટે તો તમારે બાથરૂમમાં જવું પડે, મહાશય ?’ નમિતાની આંખોમાં મોડી રાતનો શૃંગાર તાજો થાય છે. પતિ (ડૉ. હિમાંશુ) બાથરૂમમાં જાય છે અને છોભીલો પડી જાય છે. બે ડોલ ભરીને ગરમ પાણી તૈયાર છે. રેપરમાંથી કાઢેલો નવો, સુગંધી સાબુ ઈન્તજાર કરી રહ્યો છે. બાથરૂમની ખીંટી પર આજે પહેરવાના શર્ટ-પેન્ટ, બેલ્ટ, મોજાં, ટાઈ, હાથરૂમાલ બધું જ તૈયાર છે અને આ બધા ઉપર પત્નીનો પ્યારભર્યો સ્પર્શ છે. પતિ તૈયાર થઈને બહાર આવે છે. ત્યાં જુએ છે કે એની પત્ની બે બાળકોની મમ્મીનું પાત્ર ભજવવામાં વ્યસ્ત છે. કેમ કરતી હશે એ આ બધું ? ક્યારે ? કેવી રીતે પહોંચી વળતી હશે એ ? રસોઈ માટે બાઈ રાખી હતી એને નમિતાએ બીજા જ મહિને વિદાય કરી દીધી. પોતે ડૉક્ટર થઈ એટલે શું થઈ ગયું ? સ્ત્રી તરીકે મટી ગઈ ? ઘરનાં માણસોએ જેવુંતેવું, કાચુંપાકું બેસ્વાદ ભોજન જ આરોગવાનું હોય તો પછી આટલું બધું કમાવાનો શો અર્થ ?

સવારે પતિ હોસ્પિટલમાં પહોંચે એની પાછળ અડધા કલાકમાં જ નમિતા પણ જઈ પહોંચે. એનું હસતું વ્યક્તિત્વ અને મીઠો સ્વભાવ જોઈને દર્દીઓની ભીડ જામે. બધાંનો એની પાસે જ ચેકઅપ કરાવવાનો આગ્રહ. જનરલ પ્રેક્ટિસથી માંડીને ગાયનેકના કેઈસીઝ પણ એ તપાસી લે. હિમાંશુ ઑપરેશન કરે ત્યારે એને આસિસ્ટ કરવાનું કામ પણ એનું જ. ચામડી પરના ટાંકા તો એણે જ લેવાના ! હિમાંશુ પોતે આ કામ પત્નીને સોંપી દે. કહે પણ ખરો : ‘આ કામ તો તારું જ, દરદીઓ જ હવે તો શરત કરે છે કે ઑપરેશન ભલે તમે કરો, પણ ટાંકા તો બહેનને જ લેવા દેજો.’ નમિતા બહુ જતનપૂર્વક, આવનારા સંતાન માટે સ્વેટર ગૂંથતી હોય એમ દર્દીની ચામડી પર સોય અને દોરાથી નકશીકામ કરી આપતી. એણે લીધેલા ટાંકા ક્યારેય પાકતાં નહીં.

દસ વરસ થઈ ગયાં એનાં લગ્નને. દિવસ-રાત ઘડિયાળને કાંટે પતંગિયાની જેમ ઊડતી નમિતાએ પતિના ઘરને પૈસાથી છલકાવી દીધું. બાકી પરણીને આવી ત્યારે શું હતું ઘરમાં ? અને દસ વર્ષમાં તો શું બાકી રહ્યું હતું ? ભાડાના ફલૅટની જગ્યાએ વિશાળ બંગલો આવી ગયો, સામાન્ય સાંકડાં દવાખાનામાંથી આધુનિક, સગવડદાયી નર્સિંગહોમ બની ગયું. બૅન્કના એકાઉન્ટ્સ ઓવરફલો થઈ ગયા. આરસમાંથી ઘડી કાઢ્યા હોય એવા બે સુંદર દીકરાઓ મોટા થઈ ગયા અને ઘરમાં તમામ ચહેરાઓ ઉપર સંતોષનું લીંપણ ફરી વળ્યું અને આ બધું જ નમિતાએ હસતાં હસતાં કર્યું, કામનો નશો ભાર અનુભવ્યા વગર કર્યું, દર્દીઓના ખિસ્સાં કાતર્યા વગર કર્યું. લોકોના આશીર્વાદ ઝીલતાં ઝીલતાં કર્યું. ડિગ્રીથી નહીં, પણ પોતાનાં વ્યક્તિત્વથી કર્યું. બાકી હિમાંશુ સર્જન હતો. એ બીજી કોઈ પણ ડૉક્ટર યુવતીને પરણ્યો હોત તોપણ વૈભવ તો આવવાનો જ હતો. પણ નમિતા સુખની સાથે ચેન પણ લાવી, વૈભવની સાથે વિકાસ લાવી, સુવર્ણ સાથે સંતોષ લાવી. એ ખુદ એક પત્ની બનીને નહીં, પણ કુટુંબની લક્ષ્મી બનીને આવી.

નવું નર્સિંગહોમ ખરેખર નમૂનેદાર બન્યું. એની એક એક ઈંટ પર નમિતાની પસંદગીની મહોર લાગી હતી. બાથરૂમના નળ અને વૉશ બેઝિનના ફિટિંગ્ઝ પણ એણે જાતે રસ લઈને પસંદ કર્યાં. પોતાના માટે અને પતિને માટે અલગ અલગ કન્સલ્ટિંગ રૂમ્સ હતા. એક એક ઈંચની જગ્યા એણે ઉપયોગમાં લીધી હતી. બપોરે જમીને હિમાંશુ જ્યારે આરામ ફરમાવતો હોય ત્યારે સવારના પાંચ વાગ્યે ઊઠેલી નમિતા આર્કિટેક્ટ જોડે લમણાંઝીક કરી રહી હોય અને છેવટે એના સુગંધી પસીનાનાં છંટકાવથી સોહામણું બનેલું નર્સિંગહોમ જ્યારે તૈયાર થયું ત્યારે એની ઈર્ષા કરનારા પણ મોંમાં આંગળા નાખી ગયા.
‘હવે શું બાકી રહ્યું છે, નમિતા ? જિંદગીમાં એક ડૉક્ટર તરીકે માંગ્યું હતું એ બધું તો આ દસ વરસમાં જ મળી ગયું ?’ ડૉ. હિમાંશુએ ઉદ્દઘાટનના બે દિવસ પહેલાં એને પૂછ્યું.
‘હવે આનાથી વધારે કમાવવું છે કોને ? હવે તો આસપાસના ગામડાંના ગરીબ દરદીઓની સેવા કરવી છે. પૈસા બહુ કમાયા, હવે થોડા આશીર્વાદ પણ મેળવી લઈએ.’ નમિતાની આંખોમાં એક સાત્વિક, પવિત્ર સ્વપ્ન બોલી રહ્યું હતું.

હૉસ્પિટલના ઉદ્દઘાટનના આગલા દિવસે નમિતા અને એનો પતિ કૂળદેવીના દર્શન કરવા નવીનકોર મારુતી ફ્રન્ટીમાં બેસીને નીકળ્યાં. દર્શન કરીને પાછાં ફરતાં એક ટેન્કર જોડે મારુતિની ટક્કર થઈ ગઈ. હિમાંશુ ખૂલી ગયેલા દરવાજામાંથી બહાર ફેંકાઈ ગયો એટલે બચી ગયો. નમિતા બચી ન શકી. મારુતિ માટીના પીંડાની જેવી ચગદાઈ ગયેલી હાલતમાં હાઈવે પર પડી હતી. નમિતાનું વર્ણન થઈ શકે એમ નથી. નમિતાના કરુણ અવસાનના સમાચારથી છાપાંઓ પણ રડી ઊઠ્યા. કલ્પાંત માત્ર એના કુટુંબે જ નહીં, આખા જિલ્લાએ કર્યું. નમિતાના હાથની સારવાર પામેલ દરેક પેશન્ટ એનાં બેસણામાં આવી ગયું. હિમાંશુ આઘાતનો માર્યો પાગલ જેવો બની ગયો. નમિતાનાં સાસુ-સસરા બોલી શકવાની સ્થિતિમાં નહોતાં. બોલતા હતા માત્ર બે નાના-નાના દીકરાઓ અને એ જે પૂછતા હતા એનો જવાબ કોઈની પાસે ન હતો. આ સમાચાર મેં પણ વાંચ્યા હતા. આઘાત એ વખતે પણ મેં અનુભવ્યો હતો. કોઈ જુવાનીનું મોત સાંભળ્યું છે ત્યારે મૃત્યુના ક્રૂર પગલાં હેઠળ તાજું ખીલેલું પુષ્પ કચડાતું હોય એવો ચિત્કાર સંભળાતો અનુભવું છું. નમિતા જેવી સર્વાંગસંપૂર્ણ સ્ત્રી જ્યારે આ સંસારમાંથી અકાળે ઊઠી જાય છે ત્યારે એનાં કુટુંબીજનો માટે આશ્વાસનના શબ્દો પણ શોધી શકતો નથી. મનમાં થાય છે કે આ ઘર ઉપર આઘાતનો અદશ્ય ઓછાયો જિંદગીભર હવે ઝળુંબતો રહેશે.

અને હમણાં જ મેં સમાચાર જાણ્યા, ડૉ. હિમાંશુએ ફરી વાર લગ્ન કર્યાં. આશ્ચર્ય એ વાતનું નથી. હોય, પુરુષ છે. નર્સિંગ હોમ સંભાળવાનું છે, બે બાળકોને મોટા કરવાના છે. લગ્ન ન કરે તો આ બધું મૅનેજ શી રીતે કરે ? પણ આઘાત લાગે એવી એક-બે વાત એવી છે કે હિમાંશુએ આ બીજું લગ્ન ધામધૂમથી, રંગેચંગે, જાન જોડીને, વરઘોડો કાઢીને, ફટાકડાઓ ફોડીને, આમંત્રિતોની આંખ ચકાચૌંધ થઈ જાય એ રીતે સંપન્ન કર્યું. જાનૈયાઓ પૂરા એક કલાક સુધી તો નાચ્યા. કન્યા ડૉક્ટર જ મળી એનો આનંદ વરરાજાના ચહેરા પરથી હાસ્ય બનીને ટપકતો હતો. અને એના વૃદ્ધ પિતા (જેમના દાંતના ચોકઠામાં હજી પણ નમિતાના હાથની વાનગીના કણો ચોંટેલા પડ્યા હશે) મરઘાંની જેમ ગળું ફુલાવીને જ્ઞાતિજનો આગળ ગર્વપ્રદશિત કરતા હતા : ‘મારો હિમાંશુ નસીબદાર તો ખરો જ ને ? પાંત્રીસ વરસની ઉંમર અને બે છોકરાંનો બાપ હોવા છતાં પચીસ વર્ષની કાચી કુંવારી કન્યા પામ્યો ! અને એ પણ પાછી ડૉક્ટર….!’ સાંભળનાર એમને મોં પર તો કશું કહેતા નથી, પણ મનોમન અચૂક બબડી લે છે : ‘આજની નવી, ભવ્ય ઈમારતની ચમકદમક આગળ એના પાયામાં પૂરાયેલી ઈંટ આટલી ઝડપથી ભૂલી જવાતી હશે ! અને એ પણ આટલી બેરહેમેથી ?’

અને મને સવાલ થાય છે કે માણસની જિંદગીનું મૂલ્ય કેટલું ? માત્ર સમુદ્રકિનારે પડેલાં છીપલાં જેટલું જ ? જે પાણીનું એક મોજું આવે અને…….?!


Email This Article Email This Article · Print This Article Print This Article ·  Save article As PDF ·   Subscribe ReadGujarati

  « Previous પપ્પાને જોઈએ પરિણામ – કર્દમ ર. મોદી
યુરોપના દેશોના પ્રવાસે – પ્રવીણ શાહ Next »   

53 પ્રતિભાવો : પાયાની ઈંટ – ડૉ. શરદ ઠાકર

  1. ખુબ જ સરસ વાર્તા. ડો. શરદ ઠાકરની કલમમાઁ જાદુ કરતા પણ કાઁઇક વિશેષ છે.

  2. fabulous story…. i m wondered that how a doctor can show his skill on paper and on patient as well…..
    really Doctor Saab You are a Surgeon and SARJAK as well
    keep it up……..

  3. જીગર says:

    માણસ હોય છેજ વિચિત્ર હોય છે… કોઈ વ્યક્તિના વિચારો કે વર્તન વિષેની ધારણા હમેશા સાચી પડે એવું ભાગ્યે જ જોવા મળશે.

    સારી વાર્તા.

  4. trupti says:

    ઘણા વખતે ડોકટર સાહેબ ની કલમ ના કામણ પામવા મળ્યા. લખવા કે બોલવા માટે સબ્દો નથી. અતિ સુંદર અને ભાવવાચક કથા.

  5. મને નથી સમજાતુ કે આવી વાતો સાંભળીને ખિન્ન થવુ જોઈએ કે કર્મના સિદ્ધાંતોમાં શ્રધ્ધા રાખીને વધુ વિચારવુ ન જોઈએ. નમિતાએ તો પોતાનુ જીવન સર્વાગંપણે જીવીને પૂરુ કર્યુ.

    સમયની સાથે માણસની સાન પણ ફરી જાય તે આનુ નામ.
    સરસ લેખ, આભાર.

    નયન

  6. bhumi(usa) says:

    very nice i love dr sharad thakars all articles

  7. Ami says:

    Very sensitive story..if it is real life story, I will salute to Namita’s parents for their upbringing. At the same time, their pain of loosing such daughter. But this is a reality. 99% relationship ends to with daughter death. I just wonder that Dr Himanshu would have been of any help if Dr. Namita would be the only child of her parents. I have seen lots of families where daughters’ parents live with this pain where they lost their daughter and there is no love or care from son in law and grand kids. I personally believe that this people are murderes whether they have money or fame.

  8. pradip shah says:

    સામાન્ય વાતને અસામાન્ય રીતે રજુ કરવા બદલ લેખકને અભિનંદન !

  9. સામાન્ય વાતને અસામાન્ય રીતે રજુ કરવા બદલ લેખકને અભિનંદન !

  10. aditi says:

    બહુ જ સરસ….

  11. Hardik Bhatt says:

    very big question that ‘what is the value of person?’

    But ‘change’ is necessary for human mind and life.

    no one can better else!!

    By the way very good performance of sharad thakkar.

  12. pravin shah says:

    ખુબ સરસ ાને હ્રદયસ્પર્શિ વાર્તા
    શરદભાઇનેી વાર્તાઓ ખુબ સરસ હોય છે.
    પ્રવિણ્

  13. very nice real story. thank you very much.

    narayan vidhya vihar
    bharuch

  14. HETAL says:

    I agree with Ami. very nice heart touching story..and another great example of woman’s sacrifies that taken for granted..shame on our MAN oriented culture..

    • vikki vagh says:

      કોઇક કિધુ શેકે કોઇ કોઇ નુ નથિ રે કોઇ કોઇ નુ નથિ મુવનિ સન્ગાથે કોઇ જાવા નુ નથિ

  15. Beautiful story with a sad ending. Hats off to the way Namita lived her life and responsibly carried all her roles as a wife, daughter-in-law, mom and a doctor. It is very sad to say that there are characters having mentality/thinking like Namita’s in-laws family members have. Just wish that they get some sense of values, relationships and emotions in them.

    Thank you for writing and sharing this wonderful story Dr. Sharad Thakkar.

  16. Deep says:

    very nice story..and as always u did a very great job mr.Thaker. Thank you very much for the inspiring the world specilally gujarati people.

  17. ડોક્ટર સાહેબ
    અભિનંદન ખુબજ સરસ લખ્યુ, વાસ્તવિકતા પુર્ણ. ફરી ધન્યવાદ
    લાગેછે આપના અનેક પુસ્તકો પ્રગટ થયેલ હશે.
    ડોકટરી સાથે આવું સરસ લખતા રહો,તંદુરસ્ત,લાંબા આયુસ્ય ની અભિલાસા સહિત
    અકબર અલી નરસી

  18. shree says:

    DADI MA NU GAMTOO BHAJAN YAAD AVE CHE.
    KOI KOI NU NATHI RE , KOI KOI NU NATHI RE.
    NAHAK MARE CHE BATDHA MATHI MATHI RE … KOI KOI NU NATHI RE

  19. Ankita says:

    sache aje koi na java ti koi ne farak padto nathi

  20. mihir says:

    શરદભાઇ ની દરેક વાર્તાઓ સરસ હોય. હ્રદયસ્પર્શી

  21. આ લેખ ને લેખ તરીકે મૂલવવા કરતાં,
    સ્વ.ડૉ.નમિતાને મળેલી ઉત્તમ લેખાંજલિ કહી શકાય…

  22. Ronak says:

    No words for Dr.Thakar.As usual best story.

  23. jinal says:

    it is very faboulas story sometimes i am very exhausted i alwaysly read your story

  24. બો સરસ.NO WORD SIR .

  25. Karasan says:

    ડો.શરદભઇની કલમમા ખુબ ભારે કસબ છે.
    બીલકુલ નીર્વીવાદ,ડો.નીમીતા એક ખુબ ઉચેરા મહામાનવ !!!!
    જ્યારે એમની તુલનામા, બાકીના !
    જવા દોને હુ મારી આગળીના સ્ટ્રોક બચાવી લઉ.

  26. sonal says:

    શુ બધા મનોસો એવ જ હસે?
    સ્ત્રિ નિ કિમત આજે પન ક્ઈ નથિ?

  27. Komal Shah says:

    સરસ અદભુત્

  28. bhoomi patel says:

    ખુબજ સરસ

  29. sanjay goswami says:

    touching story, very nice article on value of person in present time.

  30. shailesh says:

    એતો છિપલા નિ અન્દ્ર્નુ મોતિ હતુ

  31. Ekta Dave says:

    vary nice story …..really….

  32. Rajul Deesai says:

    Beautiful….

    માણસની જિંદગીનું મૂલ્ય કેટલું ? માત્ર સમુદ્રકિનારે પડેલાં છીપલાં જેટલું જ ?????????

  33. Dr Rajesh RESHAMWALA says:

    બહુ જ સ્રર સ

  34. raaj says:

    namita is great person but his husband nd his sasu sasra is very selfish person hats odsharad thakar

  35. Deepa Soni says:

    a man forgets his past when he moves forward.
    nice story

  36. Dr Shard Takar always says something interesting at the end,

  37. VISHNUBHAI PATEL says:

    ખુબ સરસ

  38. Nilesh G.Patel says:

    ખુબ જ સરસ લેખ .
    સર તમારા દરેક લેખ કસુક ઉડેથી વીચારતૉ કરી મુકે …..

  39. nidhi says:

    ખરેખર ખુબજ સરસ લેખ ચ્હે. તમર બધા જ લેખ રસ્પ્રદ હોય ચ્હે.. વિચારતા કરિ મુકે ચ્હે

  40. Riddhish says:

    Fantastic story sir
    Real Example of our community

  41. shital joshi says:

    Very heartly touching story.

  42. kirti says:

    heart touching story

  43. RIYA says:

    ખુબ જ સરસ વાર્તા…….

  44. sejal shah says:

    Very heart touching story.

  45. કાલિદાસ વ. પટેલ {વાગોસણા} says:

    મુ.શરદભાઈ,
    એકદમ વાસ્ત્વિક ચિતાર આપ્યો સમાજની માનસિકતાનો ! આજે પણ સ્ત્રીની {સુધરેલી,કમાતી તથા ઘરને સ્વર્ગ બનાવતી} આવી અવદશા ? ક્યારે સુધરશે આ સમાજ ?
    કાલિદાસ વ. પટેલ {વાગોસણા}

  46. Karuna Talati says:

    Very nice story.Dr.Sharad thaker is good great writer

  47. kunal shah says:

    દિલને સ્પર્શ કરે એવી સ્ટોરી છે સર very nice sir

  48. Aruna Parekh says:

    I love Dr Shardbhai ‘ s writing
    He captures the reader –from the beginning to the end,

આપનો પ્રતિભાવ :

Name : (required)
Email : (required)
Website : (optional)
Comment :