ઈટ્સ ઑલ એબાઉટ Enગlish Vingliશ – મૃગેશ શાહ

[dc]જે[/dc]ના વિશે કંઈક લખવાનું મન થાય એવી વિચારપ્રેરક ફિલ્મ આપણે ત્યાં બહુ ઓછી આવે છે પરંતુ જ્યારે આવે છે ત્યારે તે મન પર ખૂબ ઊંડી છાપ છોડી જાય છે. એક નવા વિચારને આપણી સામે લઈ આવતા આવા ચલચિત્રો ‘લાઈવ લિટરેચર’ સમાન છે. સાહિત્યને જો આપણે બે પૂઠાં વચ્ચે સીમિત કરી દઈએ, તો તો આપણે ઘણું બધું ચૂકી જઈએ ! વિચારની અભિવ્યક્તિ તો કોઈ પણ માધ્યમથી થઈ શકે છે. ઉત્તમ ફિલ્મી ગીતોને જો પ્રાર્થના કે ભજનની કક્ષાનો આદર પ્રાપ્ત થતો હોય તો ઉત્તમ ફિલ્મ વિશે થોડું મનોમંથન કેમ ન હોઈ શકે ? આપણને અંતર્મુખ કરીને આપણી વર્તણુંક વિશે વિચાર કરવા પ્રેરતી ફિલ્મ ‘English Vinglish’ વિશે આજે થોડી વાત કરવી છે.

આ ફિલ્મના મુખ્ય મુદ્દાઓનો જો વિચાર કરીએ તો એ અંગે કંઈક આ પ્રમાણે કહી શકાય : (1) પોતાની ઓળખ જાળવી રાખીને અન્ય સંસ્કૃતિને કેવી રીતે અપનાવવી. (2) કોઈ પણ જાતની અપેક્ષા વગર પોતાની ફરજ ચોક્કસ પૂરી કરવી પરંતુ એ માટે થઈને પરિવારના વેઠિયા મજૂર તો ન જ બનવું. (3) ‘વસુધૈવ કુટુમ્બમ’ એટલે કે આ પૃથ્વી જ આપણું કુટુંબ છે એ રીતે સૌની સાથે હળીમળી જવું અને (4) સાચી પરીક્ષા હંમેશા જગતની સામે હોય છે, કલાસરૂમમાં નહીં !

ફિલ્મના દિગ્દર્શિકા ગૌરી શિંદેના સ્વાનુભવની આ કથા છે. તેઓ કહે છે કે ખાસ કરીને ટીનએજમાં આપણે માતાપિતાને અવગણીએ છીએ કારણ કે એ સમયે મિત્રો આપણા માટે સર્વસ્વ હોય છે. તેમાંય માતાનો તો ભોગ જ લેવાય છે ! તે આપણને જૂનવાણી લાગે છે કારણ કે તેને હાઈ-ફાઈ લાઈફ સ્ટાઈલનો કક્કોય ખબર પડતી નથી. અમૂક અંગ્રેજી શબ્દનો બરાબર ઉચ્ચાર ન કરી શકતી માતા, ભણેલા-ગણેલા સંતાનો આગળ હાસ્યાસ્પદ સાબિત થાય છે. ગૌરી શિંદે કહે છે કે આવું વર્તન મેં પણ મારી માતા સાથે કર્યું હતું અને તેના પ્રાયશ્ચિતરૂપે આમ ન બને એ માટે આ ફિલ્મથી તેને સૌ સમક્ષ મૂકવાનો પ્રયત્ન કર્યો છે. ફિલ્મનું મુખ્ય પાત્ર શશી (શ્રીદેવી) એક ગૃહિણી છે. બિઝનેસ સંભાળતા પતિ અને ઈન્ટરનેશનલ સ્કૂલમાં ભણતાં બાળકો આગળ ઘરમાં તેની સ્થિતિ ઑફિસના પ્યૂન જેવી થઈ ગઈ છે ! ઈંગ્લિશ ભાષાના જ્ઞાન વિના પોતે જાણે કોઈ ઘોર અંધકારમાં ડૂબી ગઈ હોય એમ તેને સતત મહેસૂસ થયા કરે છે. સમય સમય પર પરિવારજનો તેના આ ઘા પર મીઠું ભભરાવ્યા કરે છે. મજાની વાત એ છે કે આ શશીને બેનની દીકરીના લગ્નમાં કુટુંબના સાથ-સહકાર વગર એકલાં અમેરિકા જવાનું થાય છે. શશી આ બધું કેવી રીતે મૅનેજ કરી શકશે તેની સૌને નવાઈ છે. એક સામાન્ય ગૃહિણી અમેરિકા જઈને પોતાની નબળાઈઓ પર વિજય મેળવીને કેવી રીતે પોતાના પરિવારમાં ગૌરવભર્યું સ્થાન પ્રાપ્ત કરે છે તેની આ કથા છે. જે કામ તે અહીં ભારતમાં રહીને કરી શકતી નથી તે પરદેશમાં કેટલી સહેલાઈથી કરી શકે છે એમ કહીને આ ફિલ્મ સર્જકે અમેરિકાની સંસ્કૃતિના અનેક ઉજ્જ્વળ પાસા લોકો સમક્ષ મૂકીને પશ્ચિમી સંસ્કૃતિને હંમેશા વખોડવા તત્પર રહેતાં કહેવાતા ભારતીય સંસ્કૃતિના ધૂરંધરોની બોલતી બંધ કરી દીધી છે.

‘English Vinglish’ શીર્ષક વિશે પણ વિચારવા જેવું છે. એમાં કેટલાક અક્ષરો હિન્દીમાં રાખવામાં આવ્યા છે. એ વાત તો સાચી છે કે ‘ગ’ અને ‘શ’ ને હિન્દી રખાયા હોવાનું કારણ તેના દિગ્દર્શક ‘ગૌરી શિંદે’નું નામ છે. પરંતુ એનાથી પણ આગળ વધીને આ પ્રકારનું શીર્ષક રાખવાનો હેતુ બંને સંસ્કૃતિના સંમિશ્રણનો છે. પોતાની સંસ્કૃતિ જાળવી રાખીને દેશ-કાળ અનુસાર અન્ય સંસ્કૃતિઓને પણ અપનાવવાનો તેમાં સંકેત છે. આપણે તો દશે દિશામાંથી શુભ મેળવવાનું છે તો પછી પરદેશમાંથી પણ કેમ નહીં ? આ ગ્લોબલાઈઝેશનનો યુગ છે. હવે તો વિશ્વની અનેક સંસ્કૃતિઓ વચ્ચે પરસ્પર આદાનપ્રદાન થવાનું જ. પરંતુ તેમ છતાં પોતાની અસ્મિતા ભૂલીને બીજાના રંગે રંગાઈ જવાની આ વાત નથી. ફિલ્મના સર્જકે જો ધાર્યું હોત તો અમેરિકામાં શશીને ટી-શર્ટ જિન્સમાં બતાવી શક્યા હોત. સવાલ વસ્ત્રનો નથી, વિચારનો છે. સૌ સાથે હળવા-મળવાનું, મિત્રતા, પરસ્પર સદભાવ બધું જ સાચું પરંતુ એક મર્યાદા રાખીને. શશીના પાત્રમાં શ્રીદેવીએ આ રોલ બખૂબી નિભાવ્યો છે. પોતાની ઓળખ ગુમાવ્યા વગર પણ માણસ નવા શિખરો સર કરી શકે છે, તે આ ગૃહિણીની કથા દ્વારા દર્શાવવામાં આવ્યું છે. વળી, આ નવું મેળવવાની ધગશ એ ઘેલછા ન હોવી જોઈએ એ બાબત પણ સ્પષ્ટતાપૂર્વક બતાવવામાં આવી છે. શશીને માટે અંગ્રેજી શીખવું એ એની જરૂરિયાત છે અને સાથે પોતાની નબળાઈ પર વિજય મેળવવાની દિશામાં ભરેલું એક મક્કમ પગલું છે. અંગ્રેજી શીખીને તેને કોઈને બતાવી આપવું નથી. ઘરના લોકો પર વિજય મેળવીને આગળ નીકળી જવાની દોડમાં તેને અંગ્રેજી શીખવું નથી. (એટલે જ તો એ પોતાના કલાસિસની કોઈને જાણ સુદ્ધાં કરવાં નથી ઈચ્છતી.) અહીં ઉદ્દેશ જુદો છે. જો એમ ન હોત તો ફિલ્મના અંતિમ દ્રશ્યમાં વિમાનની મુસાફરી વખતે તેણે હિન્દી અખબારનો આગ્રહ ન રાખ્યો હોત. જો આ એક ઘેલછા જ હોત તો, ‘તું હજી પણ મને પ્રેમ કરે છે ને ?’ એવા પતિના જવાબમાં તે પ્લેટમાં બે લાડુ ન મૂકી શકી હોત.

આમ છતાં, ગૃહિણીનું પણ એક જીવન હોય છે એ વાત તેણે ધારદાર રીતે કહી છે. એક સંવાદમાં શશી કહે છે, ‘હું પ્રેમની ભૂખી નથી. પ્રેમ તો પરિવારજનોનો છે જ. પરંતુ મને મારું આત્મસન્માન જોઈએ છે.’ લગભગ ઘણા પરિવારોની આ સમસ્યા છે. આપણી આસપાસ આપણે જોઈ શકીએ છીએ કે કોન્વેન્ટ સ્કૂલમાં ભણનારા બાળકો ક્યારેક પોતાની માતાને ‘બેસ ને અવે ! તને બહુ ખબર ના પડે એમાં પૂછપૂછ ના કર…’ એમ કહીને તોડી પાડતા હોય છે. રાત્રે અંગ્રેજી નોવેલ વાંચતાં સૂઈ જતા પતિને જોઈને અલ્પશિક્ષિત પત્નીને થતી વેદના કોણ અનુભવી શકતું હશે ? અત્યંત બારીકાઈથી ફિલ્મના કેટલાક દ્રશ્યો તૈયાર કરવામાં આવ્યા હોય એમ લાગે છે. પોતાના કુટુંબ માટે એ મશીન બનીને કામ કરે છે. પતિને માટે તે છે સ્વાદિષ્ટ લાડુ બનાવનાર સ્ત્રી ! એ તો એમ માને છે કે એનો જન્મ જ લાડુ બનાવવા માટે થયો છે. ઘર કી મૂર્ગી દાલ બરાબર ! પરંતુ ના….. ‘માસી, તમારો જન્મ કંઈ ફક્ત લાડુ બનાવવા માટે જ નથી થયો…’ એમ કહેનાર તેને ત્યાં કોઈક મળે છે ત્યારે અહેસાસ થાય છે કે જીવનમાં કંઈક બીજું પણ કરવા જેવું છે. જે કામ માટે તેની ભારતમાં મજાક ઉડાવવામાં આવતી હતી તે કામ માટે તેના અમેરિકન શિક્ષક તેને ‘Entrepreneur’ નામના સન્માનજનક સંબોધનથી સંબોધે છે. એ એક જ વાક્યમાં માત્ર શિક્ષકનો સ્વભાવ નહીં પરંતુ આખાય અમેરિકાની વ્યક્તિને મૂલવવાની દષ્ટિ દેખાય છે. ‘કોઈ માણસ નાનો નથી, કોઈ કામ નાનું નથી’ – એવો સંદેશ એમાંથી મળે છે. કદાચ એટલે જ ત્યાં માણસને ઉડવા માટે પોતાનું આકાશ મળે છે. એ આકાશ કોરું નથી, એમાં સંવેદના પણ ભરેલી છે. ત્યાં પણ કોઈક છે જે તમને મૂકવા માટે વિરુદ્ધ દિશાની ટ્રેન પકડે છે. તમારો એની સાથે ગમે એટલો વિરોધ હોય પરંતુ તમે ‘Empire state building’ માટે ખોટી દિશા પકડી રહ્યા છો એ કહેવાનું તે ચૂકતો નથી. પૂર્વની ભાવ-સંવેદના અને પશ્ચિમના ભૌતિક વિકાસનું જો મિશ્રણ કરવામાં આવે તો કેવું જીવન નિર્માણ થાય, એ આ ફિલ્મમાં અનેક જગ્યાએ જોવા મળે છે.

‘વસુદૈવ કુટુંમ્બકમ’ની ભાવના કોમી એકતાના મંચો કે યુનોના શાંતિ સંમેલનોમાં થાય કે ન થાય પરંતુ એ પળેપળ આમ આદમીના જીવનમાં તો થતી જ રહેતી હોય છે. આજે દેશ-વિદેશમાં અનેક લોકો પોતાની જૉબમાં અન્ય દેશના નાગરિકો સાથે ખભેખભા મિલાવીને કામ કરે છે. શિક્ષણ સંસ્થાઓ, યુનિવર્સિટીઓ અને મલ્ટીનેશનલ કંપનીઓમાં સાથે કામ કરનારા લોકો ‘માનવધર્મ’ની વ્યાખ્યાને સાચા અર્થમાં સાર્થક કરે છે. ત્યાં ‘રામ’ ને ‘સલમાન’ સાથે કોઈ પ્રોબ્લેમ નથી, ‘સલમાન’ ને ‘શશી’ સાથે કોઈ તકલીફ નથી. કોઈને કોઈની જાતિ કે ભાષા સાથે નિસ્બત નથી. સૌ પરસ્પર એકમેકના સાથી છે. શશી પોતાની હૈયાવરાળ પોતાની ભાષામાં મુક્ત મને કાઢી શકે છે, પછી ભલે ને પોતાના સાથીમિત્ર સમજે કે ન સમજે ! એ રીતે સાથીમિત્ર પણ સ્પેનિશમાં પોતાનો ભાવ વ્યક્ત કરી શકે છે. ભાવને ભાષા નડતી નથી ! શશીનો ટ્યૂશન ક્લાસ અને તેના જાપાનીઝ, મેક્સિકન, સ્પેનિશ, પાકિસ્તાની સૌ મિત્રો પરિવારની જેમ સાથે જોડાઈ જાય છે… એક એવો પરિવાર કે જેમાં દરેકને એકબીજા પ્રત્યે માન છે. માત્ર પોતાનાં જ નહિ, શિક્ષકના સુખદુઃખને પણ તે અનુભવે છે. અંગ્રેજી શીખવાના ટ્યૂશન કલાસમાં બેસીને શશી એમ કહે છે કે આખરે દરેકના માણસને પોતાનું દિલ હોય છે. એ દિલ તૂટે ત્યારે એને પણ દુઃખ થતું હોય છે…. ચકાચૌંધ ભૌતિકતા વચ્ચે વ્યક્ત થતી આવી ભાવ-સંવેદના બહુ મહત્વની છે.

અંગ્રેજી શીખવાની વાત કરતાં કરતાં આ ફિલ્મ જીવનનાં અનેક મૂલ્યો શીખવતી જાય છે. પરંતુ કંઈક શીખ્યા પછી એની પરીક્ષા તો હોય જ ને ? શશીનો અંગ્રેજી અભ્યાસ અનેક ચઢાવ-ઉતરાવ વચ્ચે પૂરો તો થાય છે પરંતુ હવે પરીક્ષા આવી પહોંચી તેનું શું ? જે કામ માટે તેને અમેરિકા આવવાનું થયું છે તે લગ્નપ્રસંગ પણ પરીક્ષાને દિવસે જ છે ! બ્યુટીપાર્લરના નામે શશી છટકબારી શોધે છે પરંતુ કૂદરતને એ મંજૂર નથી. આખરે શશી પરીક્ષા તો આપે છે પરંતુ કલાસરૂમમાં નહીં, આ જગતની સામે…. એ જ પરિવારની સામે જે તેને સાવ નગણ્ય ગણતો હતો. આ પરીક્ષામાં તેનો આખો કલાસરૂમ ત્યાં હાજર છે. શશીના પાત્રમાં શ્રીદેવીની એ અંતિમ ઈંગ્લિશ સ્પિચ એ આખાય મૂવીનો સાર છે. ફિલ્મનું ઊંડાણ ઘણું સ્પર્શે છે. એક સાથે અનેક મુદ્દાઓ આવરી લેતી આ પ્રકારની ફિલ્મો ખૂબ ઓછી જોવા મળે છે. થોડો સમય કાઢીને પણ આ અર્થસભર ફિલ્મ ખરેખર માણવા જેવી છે. ઈંગ્લીશ-વિંગ્લીશમાં એવું ઘણું છે જે આપણી ગુજરાતી-બુજરાતીને કામમાં આવી શકે !


Email This Article Email This Article · Print This Article Print This Article ·  Save article As PDF ·   Subscribe ReadGujarati

  « Previous ઋત્વિજા શરીફાને શિરીષના પત્રો – શિરીષ પંચાલ
નાનકડી જીભ – જ્યોતીન્દ્ર દવે Next »   

35 પ્રતિભાવો : ઈટ્સ ઑલ એબાઉટ Enગlish Vingliશ – મૃગેશ શાહ

  1. Harshad Dave says:

    શ્રી મૃગેશભાઈ તમારો આ લેખ અન્ય લેખ કરતાં એ બાબતમાં ચડિયાતો સાબિત થાય છે કે તે આપણી સંસ્કૃતિનું સુંદર સ્વરૂપ રજૂ કરે છે અને અમેરિકાની લીટી નાની કરીને પોતાની લીટી મોટી કરે છે તેમ નથી દર્શાવતું. શ્રીદેવીનું અંતિમ અંગ્રેજી પ્રવચન
    Enગlish Vingliશ નો સાર છે એ પણ એટલી જ સાચી વાત છે. સ્ત્રીઓની દશા પુરુષોની માનસિકતાને લીધે અવદશામાં પલટાઈ ગઈ છે પરંતુ હવે સ્ત્રીઓ કમર કસે છે. આટલો સુંદર અને રચનાત્મક પરિચય આપવા બદલ આપણે અભિનંદન અને આપણો આભાર.
    આ સાથે હું આપને મારો એક લેખ ‘બોલ હિંગ્લીશ બોલ’ મોકલું છું જે પ્રમાણમાં હળવો લેખ છે પરંતુ તેમાં પણ સંદેશ તો આપણી સંસ્કૃતિને સાચવવાનો જ છે.

  2. durgesh oza says:

    શ્રી મૃગેશભાઈ ‘ઇંગ્લીશ વિન્ગ્લીશ’ ફિલ્મ વિષે સુંદર છણાવટ કરી.અભિનંદન. આપણે ઘણીવાર બહારનાને વખાણી વખાણીને ઉંધા વળી જતા હોઈએ છીએ,ને ઘરનાને અભણ ગમાર કહી ઉતારી પડતા હોઈએ છીએ એની ને એના ત્યાગ,આવડતની અવગણના.આપ્તજનની ફિલ્મ ઉતારતી આ ફિલ્મ અહીં થોડા દિવસમાં ઉતરી ગયી..! બે જ દિવસ ચાલી એ જોઈને નવાઈ લાગી !શુક્રવારે ચડેલી આ ફિલ્મ રવિવારે જોવા ગ્યો તો ફિલ્મનું પાટિયું બદલાઈ ગયું હતું ! પણ અચૂક જોવી છે.ભલે એ માટે બીજા શહેરમાં જવું પડે. આપનો રીવ્યુ હ્ર્દયસ્પર્શી .અભિનંદન.

  3. M.D.Gandhi, U.S.A. says:

    જો ફીલમ બે દિવસમાં ઉતરી જાય તો જરૂર વિરોધીઓની ચાલ હશે. આજે કોઈ પણ સારી ફીલમ ૨-૩ અઠવાડિયાં તો જરૂર ખેંચી કાઢે છે. ફીલમ સરસ જ છે, થોડા વાંકદેખા માણસો પણ હોય છે…!!! થીએટરના માલિકને દબડાવ્યો હશે..!!! કાંઈ નહીં તો અમેરીકાના દૃશ્યો માટે પણ ફીલમ જોવા જેવી છે. આજના જમાનાની ઉટપટાંગ ફીલમ કરતાં તો અતિ સુંદર છે. અચુક જોવા જેવી છે.

  4. sweta says:

    અમે હજી ગઇકાલે જ Enગlish Vingliશ જોઇ આવ્યા. ખુબ જ સન્વેદશીલ મુવી છે. એક માતાની સન્તાનો પ્રત્યેની દરેક ફરજ નિભાવવા છતા થતી ઉપેક્ષા, નાના પુત્રમા માતા ને મળતો વિસામો. “ભલે મુજે PTA કા મતલબ પતા ના હો, મુજે parent કા મતલબ પતા હૈ” જેવા ચોટદાર સંવાદો આ મુવીને એક અલગ મુકામ પર લઇ જાય છે.

  5. Tarang Hathi says:

    મૃગેશભાઇ,

    ઘણા સમય પછી રીડ ગુજરાતી પર આવ્યાનો આનંદ છે. બીજું ખાસ તો એ લખવાનું કે આપના લેખમાં અને ફિલ્મમાં જણાવ્યા પ્રમાણે ખરેખર આજે બાળકો પોતાની માતા કરતાં વધારે તેના મિત્રોને વધારે માનતા હોય છે. બાળકાના શિક્ષણની શરૂઆત ક.ખ.ગ.ઘ. અથવા એ.બી.સી.ડી.થી થાય છે અને તે શરૂઆત પણ તેની માતા દ્વારા જ કરવામાં આવે છે. તે આજે બાળકો ભુલી ગયા છે. એક આઇ ઓપનર કથા કહી શકાય.

    તરંગ હાથી, ગાંધીનગર.

  6. suresh b jariwala says:

    હે મ્રુગેશ્ ભૈ
    ફિલ્મ નથિ જોઇ, પરન્તુ તમરો રિવ્યુ વાન્ચિ પ્રતિભવ આપ વાનુ મન થયુ.
    ગયા રવિવરે રાત્રે એક વગે મારિ નલિનિ ચાર્ મહિને કેનેદા, મોતિ બહેન નિ દિકરિ અનિશ તથા જમૈ ઇ ગૌરાન્ગે સ્પોન્સર કરેલ, તો રહિ ને આવિ.
    ગૌરાન્ગે બ્લેક્ બેરિ પ્લેય બુક અપાવેલ અને દર રોજ સાન્જે ૭ વાગે ઓફિસે થિ આવિ ઇન્ગિશ મા સિખવાદ્ તો.૬૦ વર્સ નિ ઉમ્મરે ગુજરતિ નોન મેત્રિક નો આનન્દ તથા ઉત્સા સમાતા નથિ.તેનો કોન્ફિદેન્સ પન વધિ ગયો ચ્હે.
    તમારો પ્રતિભવ ખુબ ખુબ કામ લાગ્સે, આગલ પ્રગતિ કરવા.

  7. DEAR MRUGESHBHAI,
    I AM GUJARATI BUT UNABLE TO TYPE IN GUJARATI.PLEASE FORGIVE ME.VERY RESPECTFUL AND EYE OPENING MOVIE MESSAGE.I HAVE NO WORDS TO EXPRESS MY FEELINGS.THIS IS FIRST TIME I HAVE READ YOUR ARTICAL, I THINK I AM TOO LATE.

    REGARDS.

    SANJAY JARIWALA.
    (M)09377706564.

  8. vaishali says:

    મ્રુગેશ્ભૈ , અ પિચર લાગે છે કે મારા માટે છે.

  9. viranchibhaivi says:

    શ્રિ મ્રુગેશ્ભાઈ,
    ઘણા સમય થી પીક્ચર જોતો નથી, પરન્તુ તમારી રજુઆત વાચી જરુર જોવાનુ મન થયુ. ખુબજ સરસ વિષય લાગ્યો.

  10. સ્વાતિ says:

    ગઈકાલે જ આ સંવેદનકથા જોઈ. અગાઉ સાઈ પરાંજપે ની ફિલ્મોમાં આ પ્રકાર ની કથાનક ની માવજત જોવા મળતી. almost predictable વાર્તા હોવા છતાં પાત્રોની સ્પષ્ટતા, સરળ કથાવસ્તુ, હળવી રમૂજના અમીછાંટણા, સ્વાનંદ કિરકિરે ના અર્થસભર ગીતો, અને શ્રીદેવી ની સુંદરતા ફિલ્મને સરસ અને સ-રસ બનાવે છે. ગૌરી શિંદે નું દિગ્દર્શન પણ ગમી જાય એવું છે. આવી ફિલ્મો બહુ ઓછી બનતી હોય છે આથી જોવાનું ચુકવું ન જોઈએ.

  11. lata hirani says:

    મૃગેશભાઇ, તમે ફિલ્મનો ખૂબ સરસ પરિચય આપ્યઓ છે. ફિલ્મના ખરા હાર્દને ઊડાણપૂર્વક રજૂ કર્ય છે… આમ પણ આ ફિલ્મ જોવી જ હતી. હવે જરૂર જોઇશ્.

  12. SURYAKANT SHAH says:

    Dear Mrugesh,

    Really you published yr article in such a way that one can feel that seeing this movi. Not only this but your presentation in such a way that common man can understand very well. it is very useful.KEEP IT.

  13. Sandhya Bhatt says:

    હું ગઈ કાલે જ આ ફિલ્મ જોઇ આવી.જોયા પછી પણ મનમાં ચાલ્યા કરે….ઘણા ભાવનાશીલ દ્રશ્યો…સુંદરતાનો એક નવો આયામ પણ અહીં જોવા મળે છે…..

  14. મોટાભાગની અર્થહીન ઢીસુમ-ઢીસુમ ફીલ્મો સહેજે પસંદ નહતી.
    આટલો સુંદર રીવ્યુ વાંચતા, હવે તો આ ફીલ્મ ચોક્ક્સ જોવી જ પડશે.

  15. Mahakant Joshi says:

    મૃગેશભાઈ!નમસ્કાર.
    ‘ઈંગ્લીશ-વિન્ગ્લીશ’વિશેની તમારી ભાવસંવેદના વાંચી ખૂબજ આનંદ થયો.આ ફિલ્મ વિષે તમે કરેલું પૃથક્કરણ દાદ માગી લે તેવું છે.વિશેષ તો એ અંતર્નાદનું પ્રતિબિંબ બની ઉભરે છે;એ બદલ એનેકાનેક અભિનંદનો!

  16. suresh says:

    બહુજ સરસ મુર્ગેશભાઇ.

  17. Vinod nathani says:

    Khoob saras mrugeshbhai, aam pan jova jav hatu, have 100% jais

  18. Renuka Dave says:

    Mrugeshbhai,
    Khub saras review..! Tme vachko ne film jova to prerya j 6e, sathe sathe teni ketlik 6upi arthsabharta raju kari tene vadhu sari rite enjoy karva ma madad kari 6e.
    Thanks.

  19. Nirav says:

    મૃગેશભાઈ , કાઈ કહેવાનું શેષ નથી , તમે એકે એક મુદ્દો આવરી લીધો ઘર રખ્ખું ગૃહિણી થી લઇ આંત્રપ્રેન્યોર વાળી લાગણી સુધી . . ખુબ જ મનન તથા અંતરમાં ડોકિયું કરાવે તેવું મુવી . . ખરેખર આપણે તો કોઈને આવી જ રીતે ઠેસ નથી પહોચાડતા ને . . . તે સમજવું રહ્યું . . .

  20. R M Mistry says:

    મ્રુગેશભાઈ,
    જેવેી ફિલ્મ સરસ ચ્હે તેવેી આપનેી ચ્હનાવત પન સરસ ચ્હે. ગુજરાતેી મા લખતા ફાવતુ નથેી,કેવિ રિતે તાઈપ કરવુ ?

  21. kalpana desai says:

    ફિલ્મનો રિવ્યુ? જબરદસ્ત!

  22. T P Selvam says:

    ફિલ્મ પણ જોયું અને આપનો રીવ્યુ પણ વાંચ્યો બહુ સરસ

  23. Madhavjibhai Gamdha says:

    આપનો રીવ્યુ પણ વાંચ્યો બહુ સરસ

  24. nirali ganeshbhai amreliya. says:

    શાહ અંકલ , ખુબ ખુબ આભાર ;
    આવી સરસ રજુવાત કરવા બદલ. આજની યુવા પેઢી માટે , Film જોવાનો એક નવો ઍગલ આપ્યો છે.

  25. bharat pandya says:

    ખરએખર આ વાન્ચિ ને ગુજરતિ હોવનો મને ગર્વે થાય શે આવા લેખમારા મૈલ પર મોક્લાવશો તો તમરો ખુબ આભાર્ર્.

  26. Samir Pandya says:

    ઘણો સરસ લેખ. સારી ફિલ્મો વિષે આવા યોગ્ય સમાચાર આપતા રહેજો. આજકાલ દર અઠવાડિયે નવીનવી ઢગલાબંધ ફિલ્મો આવે છે જેથી બદ્ધી જોવી શક્ય નથી હોતી પણ આરીતે સાચો અભિપ્રાય હોયે તો સારી ફિલ્મ જોવા મળે.
    અભિનંદન …!! આવું સરસ જણાવતા રહેજો

  27. આપણે તો દશે દિશામાંથી શુભ મેળવવાનું છે તો પછી પરદેશમાંથી પણ કેમ નહીં ?
    ————–
    એકદમ સાચી વાત. લેખ બહુ જ ગમ્યો. બાર વર્ષથી અમેરિકા રહી , અમેરિકન નાગરિક બની ગયા છતાં, દિલથી ભારતીય રહેલા આ જણની અંતરની વાત આ લેખ કહી ગયો. અમેરિકા વિશે પ્રવર્તતી ખોટી માન્યતાઓને આવી ફિલ્મો સાચો વળાંક આપી શકે – કદાચ ચીલાચાલુ ભારતીય માનસમાં એક બહુ જ જરૂરી વળાંક.
    —————–
    તમારો ખુબ ખુબ આભાર. મનની વાત તમારા લખાણમાં પ્રતિબિંબિત કરવા માટે.
    હવે તો આ ફિલ્મ જોવી જ રહી. ખાસ તો શશી જેવી જ મનોવ્યથા વાળી મારી પત્નીને એ જોઈ ખરેખર અત્યંત આનંદ થશે.

  28. Balkrishna Vyas says:

    સરસ ઘણુ જ સરસ. અમે આ ચલચિત્ર જોયુ ત્યારે જે સ્પશ્ટતા નહોતી સમજાઇ તે આ વાચીને ખબર પડી.

  29. JITENDRA J TANNA says:

    લેખ ફિલ્મ જેટલો જ સરસ. મૃગેશભાઈ, તમે રીવ્યુ લખવાના માસ્ટર થઈ ગયા છો. ખરેખર, આ અગાઊ ઓ માય ગોડ નો રીવ્યુ પણ ખુબ જ સરસ હતો.

  30. Yogesh Chudgar says:

    મૃગેશભાઈ,

    આપે સરસ મુદ્દો ઉઠાવ્યો છે. ગ્લોબલાઇઝેશનના આ સમયમાં દરેકે કદમ મેળવવા જ જોઈએ. .. .. ગુજરાતી ભાષા માટે દરેક ગુજરાતીને પ્રેમ હોય જ, અને તે એકદમ સ્વાભાવિક છે. પરંતુ મારે ધ્યાન દોરવું છે, કે કેટલાક ઉત્સાહી ભાષાપ્રેમીઓ ગુજરાતી ભાષાને પ્રોત્સાહન આપવા માટે વિશ્વભાષા ઇંગ્લીશ તરફ વિષેશ દ્વેષ રાખી ગુજરાતના યુવાનોને ઇંગ્લીશ ભાષા શીખવા માટે અવરોધ ઉભો કરે છે. આ મિત્રોને આ ફીલ્મ જોવા માટેનું સૂચન.— યોગેશ ચુડગર. શિકાગો,યુ.એસ.એ.

  31. Dipti Vyas says:

    Murugesh bhai

    Heart touching.

  32. HITESH ZALA says:

    Good ….
    Movie halma hu English shikhva prayatna kari rahyo 6 u gani badhi movie joi pan khari khare khar me aa movie English shikhva ni lalach ma download kareli vadhare English shikhva to na madu pan muvi khub saras lagi aane aapnu aartikal pan hu English shikhva ni lalach maj search karyu
    Vanchi ne aanand thayo …

    ONE REQUEST FOR ALL
    YARO DOSTO SAHEBO VINANTI 6 K TAME KOI ENGLISH SHIKHVA MATE NI BOOKS UPDATE KARSO
    JAI HIND….

  33. Arvind Patel says:

    આ ખુબ જ સુંદર ફિલ્મ છે. વાત એક શબ્દ માં કહીએ તો આત્મ વિશ્વાસ ની છે. માણસ કેટલું ભણેલ છે, કેટલી સગવડ છે, તેના કરતા કેટલો આત્મ વિશ્વાસ છે તે મહત્વનું છે. વાર્તાની નાઇકા શશી કુટુંબ ના બધાની અવગણના સહન કરેછે. અંગ્રેજી નથી આવડતું તે અલગ બાબત છે. શશી પરિસ્થિતિ ને જે ગંભીરતા થી લઈને જે આત્મ વિશ્વાસ થી અંગ્રેજી શીખવાની શરૂઆત કરેછે તે વાત મહત્વ ની છે. માણસ વૃદ્ધ ક્યારે થાય જયારે તે શીખવાની વૃત્તિ છોડી ત્યારે !! જો તમે હમ્નેશા વિદ્યાર્થી રહો તો તમે હમ્નેશા યુવા રહી શકશો. ઉંમર નો બાધ તમને નડશે નહિ.

  34. GADHAVI RAJUBHAI says:

    આભાર

  35. viahakha says:

    Shridevi act shashi very beautifully. Heart touching movie. One can not forget.we can not throw baby with bath water.

આપનો પ્રતિભાવ :

Name : (required)
Email : (required)
Website : (optional)
Comment :