બાળક એક ગીત (ભાગ-1) – હીરલ વ્યાસ “વાસંતીફૂલ”

[ ‘બાળક એક ગીત’ એટલે ગર્ભસ્થ શિશુ સાથે માતાનો સંવેદનાસભર વાર્તાલાપ. હીરલબેને આ વાર્તાલાપ પત્ર સ્વરૂપે ખૂબ સુંદર રીતે રજૂ કર્યો છે. આમ તો આ એક પુસ્તકરૂપે છે પરંતુ તેમાંનો થોડો અંશ આજે એક લેખ રૂપે પ્રગટ કર્યો છે. આપ તેમનો આ સરનામે vasantiful@gmail.com અથવા આ નંબર પર +91 9099020579 સંપર્ક કરી શકો છો.]

[1]

બેટા,

આજે સવારે જ્યારે મેં અને તારા પપ્પાએ પ્રેગ્નન્સી ટેસ્ટ કર્યો ત્યારે જાણે અમારું આખું વિશ્વ બદલાઈ ગયું હોય એમ લાગ્યું. તારા પપ્પાની આંખમાં ચમક હતી અને મારી આંખોમાં ચિંતા ! બધું બરાબર તો થશે ને ? કંઈ તકલીફ તો નહીં થાય ને ? – એ જ સ્તો વળી ! હજી તો તારા ધબકારા શરૂ પણ નથી થયા અને મારા ધબકારા અનેકગણા વધી ગયા છે. એમ સાંભળ્યું છે કે મા બનવું એ એક ચમત્કાર છે. હવે મારે એ ચમત્કારમાંથી પસાર થવાનું છે. તને એક સાચી વાત કહું ? આમ તો છે ને હું કોઈની સલાહ માનતી નથી પરંતુ હવે મેં ડૉક્ટર અંકલની બધી જ સલાહ માનવાનું શરૂ કરી દીધું છે. તારે માટે મારે હવે દરેક કામ બે ગળણે ગાળીને કરવાનું છે કારણ કે તું મારે મન સર્વસ્વ છે. ડૉક્ટર અંકલે તો બહુ મોટું લિસ્ટ આપ્યું છે. ભાત ભાતની દવાઓ છે. આમ થાય તો આ દવા અને તેમ થાય તો પેલી દવા ! મારે એમણે કહેલી દરેક બાબતનું ધ્યાન રાખવાનું છે.

મને આશા છે કે તારા પપ્પા મને પ્રેમથી સાચવશે. અમે સૌ અત્યંત આતુરતાથી તારા આગમનની રાહ જોઈ રહ્યા છીએ. તારી કુશળતા ચાહું છું.

લિ.
તારી વ્હાલી મમ્મી.

[2]

બેટા,

આજે પાંચમો દિવસ છે તારો. હજી તો કેટલા બધા દિવસની સફર બાકી છે ! વિચારું છું કે હું વાયોલિન શીખવાની શરૂઆત કરું. અગાઉ એક મહિનો શીખીને મેં છોડી દીધું હતું પરંતુ હવે થાય છે કે મારે ફરીથી શીખવાનું શરૂ કરવું જોઈએ. તને થશે કે તારી મમ્મીના મગજમાં તો જબરા તૂત આવે છે. વાત સાચી છે. ઘણીવાર મને એમ થતું કે કંઈક સાવ અલગ ક્રિએટીવ કામ કરું પણ સમય અભાવે કશું કરી શકતી નહોતી. પરંતુ હવે તું છે ને ! તારે માટે પણ તારી મમ્મીએ કંઈક નવું શીખવું જ પડશે. હેં ને ?

મારું એક સપનું છે કે આપણી વચ્ચેની આ વાતચીત પુસ્તક રૂપે પ્રકાશિત થાય. એટલે જ તો મેં આ ડાયરી લખવી શરૂ કરી છે. કદાચ ભવિષ્યમાં માતા બનનારી કોઈ સ્ત્રીને પણ આપણી વચ્ચેની આ વાતચીત ઉપયોગી થઈ શકે. જ્યારે હું અને તારા પપ્પા તને આ ધરતી પર લાવવાનું વિચારી રહેલા ત્યારે સાવ જોડકણા જેવા એકાદ-બે કાવ્યો મને સ્ફૂરેલાં. એ સમયે મારા મનમાં એમ હતું કે ‘બાળકાવ્યો’ લખીશ. પછી એમ થયું કે બાળક પોતે જ એક ગીત છે તેથી મારા પુસ્તકનું નામ ‘બાળક એક ગીત’ રાખીશ. આખરે તો મને તારી સાથે આ પત્રરૂપે વાતચીત કરવાનું જ વધુ યોગ્ય લાગ્યું કે જેથી હું તને આપણા પરિવારનો વિસ્તારથી પરિચય કરાવી શકું. બોલ, છે ને મજાની વાત !

આ જો ને, ડૉક્ટર અંકલે મને મોટી મોટી દવાઓ આપી છે. મને દવાઓ લેવાનું જરાય ગમતું નથી. પરંતુ તું ચિંતા ન કરીશ, તારા માટે હું નિયમિત દવાઓ લઈશ.

આજે સવારથી તારા પપ્પાને ચક્કર આવે છે. હકીકતે તો મને ચક્કર આવવા જોઈએ. પણ આ તો સુખ-દુઃખમાં સરખી ભાગીદારી હોવી જોઈએ ને એટલે દવા હું લઈશ અને ચક્કર, માથું દુઃખવું વગેરેનો હવાલો તારા પપ્પા સંભાળશે ! લે, આ સાંભળીને તને ખડખડા હસવું આવે છે ? મારું પણ એમ જ છે ! તો બસ…. આજે આટલી વાતો પૂરતી છે. હવે તું આરામ કર અને હું મારા કામે વળગું. તારી કુશળતા ચાહું છું.

લિ.
તારી વ્હાલી મમ્મી.

[3]

બેટા,

આજે સવારે હિંચકે બેઠાં બેઠાં મને એક વિચાર આવતો હતો કે તારા પપ્પા તો તને કોન્વેન્ટમાં જ ભણાવશે એટલે તને સ્લેટ હલાવતાં ‘ચકી ચકી પાણી પી, બે પૈસાનો બરફ લાવ…’ એવું ગાવા નહીં મળે. હું તો ગુજરાતી માધ્યમમાં ભણી છું અને કક્કો સ્લેટમાં જ લખતાં શીખી છું. પરંતુ તું ચિંતા ન કરીશ, તારી મમ્મી તારી સાથે એના બધાં જ અનુભવો વહેંચશે. તને એ બધી જ રમતો રમાડશે જે તેણે બાળપણમાં રમી હતી. આજની નવી પેઢી વધારે હોંશિયાર છે અને કદાચ એટલે જ તે બાળપણનો નિર્દોષ આનંદ માણવાનું ભૂલી ગઈ છે. ખરેખર તો એ ખોટું છે. અમે તો નાના હતા ત્યારે સ્કૂટરનું પૈડું પણ રમકડાની જેમ ફેરવતાં અને બાળપણની મજા માણતાં. એના બદલે, આજના બાળકો આખો દિવસ કમ્પ્યુટર ગેમ્સ, વિડ્યો ગેમ્સ કે મોબાઈલ ગેમ્સમાં વ્યસત રહે છે. વેકેશનમાં અમે પત્તાંની અવનવી રમતો, સતોડિયું, સંતાકૂકડી, અમદાવાદી બાજી, પાંચિકા વગેરે રમતાં અને થોડું ઘણું એકબીજાને પજવતાં પણ ખરાં ! હું તને એ બધી જ રમતો શીખવાડીશ અને તારી સાથે રમીશ પણ ખરી. જિંદગીની કોઈ ક્ષણ ફરી વાર નથી મળતી. હું તને દરેક ક્ષણ આનંદથી કેમ જીવવી તે શીખવીશ. તું શીખીશને મારી સાથે ?

હું ઈચ્છું છું કે તું સરસ્વતીનું વરદાન થઈને અમારે ત્યાં અવતરે. તું એક સંવેદનશીલ ઋજુ વ્યક્તિ બને. માણસ થઈને જન્મવું એ એક વાત છે અને માણસાઈ કેળવવી એ જુદી વાત છે. આપણું જીવન સાર્થક ત્યારે જ કહેવાય જ્યારે આપણે આપણા વિશે નહીં પરંતુ બીજાના વિશે વિચારતા થઈએ અને બીજાને માટે કંઈક કરી છૂટવાની ભાવના કેળવતા થઈએ. વ્યવહારુ બનવા કરતાં વિચારવાન બનવું વધારે અગત્યનું છે, બેટા.

અત્યારે તો તું અંદર છે. તારી ચારે તરફ અંધારું જ અંધારું છે. ગભરાઈશ નહીં હોં, અંદર કંઈ લાઈટ નથી જતી રહી !! અત્યારે તારો સમય છે ઈશ્વરની સમીપ રહેવાનો. એમને પ્રાર્થના કરીને ‘તમસો મા જ્યોર્તિગમય’ કહેવાનો. અહીં બહાર તો પુષ્કળ અજવાળું છે તે છતાં કેટલાંય લોકોના હૃદયમાં ઘોર અંધારું છે ! એના કરતાં અત્યારે તું જ્યાં છે ત્યાંનું અંધારું ઓછું ડરામણું છે. હમણાં તો તું એ અંધારાને માણતા શીખ. બહાર આવીને તો તારે આ અજવાળું જ સહન કરવાનું છે. પરંતુ એમ કરતાં કરતાં જો જીવનમાં કોઈક વાર અંધકાર છવાઈ જાય તો ડરીશ નહીં, કારણ કે અંધકાર પછી અજવાળું થતું જ હોય છે.

પેલું હિન્દી વાક્ય છે ને કે ‘आज कल पांव जमी पर नहीं टीकते मेरे…..’ મારા મનની પણ આવી જ હાલત છે. ક્યારેક બહુ ઉદાસ થઈ જઉં છું તો ક્યારેક કારણ વગર ખુશ થઈ જઉં છું. અમુક વાર તો અચાનક ગુસ્સો પણ આવી જાય છે. આ અવસ્થામાં મૂડ સતત બદલાતો રહે છે એમ સાંભળ્યું છે. કદાચ એની જ આ અસર હશે. કોણ જાણે ? કોઈવાર એમ થાય છે કે ઘણું બધું જાણવું પણ નકામું છે. ખરું ને ? કશી ખબર જ ના હોય તો કેટલું સારું ! સહદેવનું અતિજ્ઞાન જ તો એને શાંતિથી જીવવા દેતું નહોતું. અમારે ભણવામાં ‘અતિજ્ઞાન’ નામની એક કવિતા આવતી હતી. એ કવિતા તો આજે યાદ નથી પરંતુ એમાં એવું આવતું હતું કે દ્રૌપદીના ચીરહરણ વિશેની બધી જ વાત સહદેવને પહેલેથી ખબર હોય છે. પરંતુ જ્યાં સુધી એને કોઈ કશું પૂછે નહિ ત્યાં સુધી તે કોઈને કશું જ કહી શકે નહીં. પોતાની પત્નીનું જાહેરમાં અપમાન થવાનું હોવા છતાં સહદેવ તે રોકી શકતો નથી. આજે આ ‘અતિજ્ઞાન’ જેવા જ કેટલાક યંત્રો શોધાયા છે જેની મદદથી માતાના પેટમાં રહેલા બાળકની સ્થિતિ જાણી શકાય છે. ખરેખર તો આ યંત્રોનો ઉપયોગ બાળકની શારીરિક સ્થિતિ જાણવા માટે થવો જોઈએ પરંતુ કોઈ પણ વસ્તુનો દૂરુપયોગ કરવાનું જાણે માણસના લોહીમાં વણાઈ ગયું છે ! કેટલાક લોકો તેનો ઉપયોગ બાળકની જાતિ જાણવા માટે કરે છે અને એ પછી બાળકના માતા-પિતા ડૉક્ટર સાથે મળીને એ હિચકારું કૃત્ય કરે છે જે તેમનામાં રહેલી પશુતાને ઉજાગર કરે છે. આ રીતે આ અતિજ્ઞાન શાપરૂપ જ સાબિત થાય છે.

મારે મન તો તું જે હોઈશ તે, હું તને ભરપૂર વ્હાલ કરવાની છું. મારે જોઈએ છે મારો એવો એક અંશ જે અંધારામાં અજવાળું કરી શકે, પ્રકાશના કિરણોને આવકારી શકે, કોઈકનો પથ પ્રકાશિત કરી શકે…. તને થશે કે અરે….અરે… મમ્મીને તો બહુ મોટી અપેક્ષાઓ છે ! પણ ના… એવું જરાય નથી. હું મારી અપેક્ષાઓ ક્યારેય તારી પર લાદીશ નહીં. આ તો એક સારા માણસ બનવાની વ્યાખ્યા તને સમજાવું છું…. બરાબર ને ?

બારી બહાર ઘેરાયેલાં વાદળોને જોઈને એક જોડકણું યાદ આવે છે :

આવ રે વરસાદ
ઢેબરિયો પરસાદ
ઊની ઊની રોટલીને
કારેલાનું શાક

બસ હવે એકાદ-બે દિવસમાં વરસાદ તૂટી પડશે અને મારું મન કાબૂ બહાર થઈ જશે. વરસાદની ઋતુમાં મને લાગે છે કે હું વાદળ છું અને જાણે આ…ખા…. આકાશમાં આમથી તેમ ફર્યા કરું છું. ક્યારેક આમથી તેમ ફર્યા કરતા વાદળો મને બાળકની ચિંતામાં આંટા મારાતા બાપા જેવા લાગે છે. તેઓ આખી રાત જાગે છે અને ક્યારેક અનરાધાર વરસાદની જેમ વરસી પડે છે. વરસાદમાં આદુ-ફૂદીનાની ચા પીવાની તો બહુ જ મજા પડે. વરસાદની ઋતુમાં જ્યારે હું આવી ચા પીઉં છું ત્યારે તારા ગીતાબાને બહુ યાદ કરું છું. અમે ઘણી વાર આ રીતે બાલ્કનીમાં બેસીને ચા પીધી છે. મેં મારી દરેક વાત એમની સાથે વહેંચી છે. હવે એમની જેમ શાંતિથી સાંભળનારું કોઈ નથી. પરંતુ વાંધો નહીં, હવે તો તું છે ને…. તું સાંભળીશ ને મને ? તારી કુશળતા ચાહું છું.

લિ.
તારી વ્હાલી મમ્મી.


Email This Article Email This Article · Print This Article Print This Article ·  Save article As PDF ·   Subscribe ReadGujarati

  « Previous સુહાસિની – આશા વીરેન્દ્ર
ધ્યાનનિષ્ઠ વિનોબા – સંકલિત Next »   

27 પ્રતિભાવો : બાળક એક ગીત (ભાગ-1) – હીરલ વ્યાસ “વાસંતીફૂલ”

  1. JAYSHREE SHAH says:

    વાર્તાલાપ ખુબ જ ગમ્યો

    જયશ્રી શાહ

  2. JAYSHREE SHAH says:

    મને આ વાર્તાલાપ ખુબ જ ગમ્યો

    જયશ્રી શાહ

  3. sandip says:

    અત્યન્ત સુન્દર આભાર હિરલ બેન્……………..

  4. dipali says:

    અત્યન્ત સુન્દર ,હિરલ

  5. Atit Thaker says:

    ખુબ સરસ… તરિ ચોપડેી પ્રકાશિત વહેલા થાય એવેી શુભેચ્છા…

  6. Brinda Patel says:

    Excellent..! Loved it.. I have felt the same, but cannot describe like you..you are amazing writer.. hope this book will be published very soon..

  7. Deepak says:

    ઃ)

    સરસ…!

  8. Snehal says:

    Something worth preserving…I like your thoughts especially regarding advising him to be good human, and do something for others. A valuable lesson, we are not sure whether the next generation will learn or not…But, at the same time I have my doubts whether people with these qualities will survive in the cunning world in future…I hope, that these values survive through a miracle in future too…Then we would be able to say “Satamev Jayate”…

  9. nilam doshi says:

    nice feelings and nicely expressed too..
    congrtas Vasantiben.. waiting for book too.
    and wish u all the best..

  10. tejal thakkar says:

    Khub j saras hiral! Taro ane tara ma rahela ansh ( jeitra) no vartalap gamyo. I’m proud of you dear 🙂

  11. Niraj Shah says:

    Good One Hiral. I also like the suggestion from Abhinay on FB. Keep writing.

  12. Dev says:

    Saras vartalaap… Congratulation Hiral..

  13. હેીરલ્ બહુ ગમેી તારેી આ ડાયરેી… તારા બાળક માટે એ અણમોલ ભેટ બનેી રહેશે… લખતેી જ રહેજે.. ખૂબ ખૂબ શુભેચ્છાઓ..
    લતા

  14. nitin says:

    Bahu saras, navin prakar no lekh kejema nava balak nisathe
    Mummy ni lagani sabhar vato.khubgamyo

  15. pradipsinh says:

    ખુબ સરસ….જોરદાર ગમ્યું….આવો બાળકો ને બચપણ આપીએ….

    https://www.facebook.com/pages/આવો-બાળકો-ને-બચપણ-આપીએ/533524793376125

  16. Srujana says:

    As usual very nice thoughts and compilation!!

    Waiting for more of the conversations to come…. 🙂

  17. પલ્લવી મિસ્ત્રી says:

    ખુબ સરસ…કોમળ અહેસાસ…મા બનવું એ અતિ પ્રસન્નતા ની ઘડી છે.

  18. p j paandya says:

    બહુ સરસ લાગનિિ વાત ચ્હે

  19. Amit Shah says:

    ખુબ સરસ વાર્તાલાપ. Such innocent and adorable monologues/dialogues. Looking forward to more conversations and a book.

  20. Moxesh Shah says:

    “માણસ થઈને જન્મવું એ એક વાત છે અને માણસાઈ કેળવવી એ જુદી વાત છે. આપણું જીવન સાર્થક ત્યારે જ કહેવાય જ્યારે આપણે આપણા વિશે નહીં પરંતુ બીજાના વિશે વિચારતા થઈએ અને બીજાને માટે કંઈક કરી છૂટવાની ભાવના કેળવતા થઈએ. વ્યવહારુ બનવા કરતાં વિચારવાન બનવું વધારે અગત્યનું છે.”

    Very nice thoughts – lesson for Society for humanity.

  21. SANJAY UDESHI says:

    સરસ્

  22. kalpana desai says:

    વાહ વાહ! સુંદર મનોભાવોની એવી જ સુંદર રજુઆત.

  23. Sheetal says:

    ખુબજ સરસ!!!

  24. Amrut Lakum says:

    ખુબ જ સરસ

  25. Ashish Dave (Sunnyvale, California) says:

    Very nice…. reminded me of a blind mother recording the messages to her child on the voice recorder in recent Chitralekha story “mane andhara bolave… mane ajvala bolave”

    Ashish Dave

  26. Bhadresh Sharma says:

    ખુબ જ મઝા આવી.

  27. Bachubhai Patel says:

    Very nice thought

આપનો પ્રતિભાવ :

Name : (required)
Email : (required)
Website : (optional)
Comment :