તર્ક વિતર્ક કુતર્ક – વિજય શાહ

(રીડ ગુજરાતીને પ્રસ્તુત લેખ મોકલવા બદલ શ્રી વિજયભાઈ શાહનો ખૂબ ખૂબ આભાર. આપ તેમનો vijayshah113@gmail.com અથવા 90676 96577 પર સંપર્ક કરી શકો છો.)

“જુઓ આ દ્રષ્ટિકોણની અને તર્કની વાત છે ધારો કે આ એક દરવાજો અડધો બંધ છે એનો અર્થ એ છે કે તે અડધો ખુલ્લો છે..”

‘‘અચ્છા તો તમારા તર્ક પ્રમાણે જો આ દરવાજો આખો બંધ હોય તો એને આખો ખુલ્લો કહેવાય નહીં ?’’

ચીડ આવે છે ને આવો સંવાદ સાંભળીને..

પણ આપણા રોજ બરોજના જીવનમાં આવા તર્ક વિહોણા વિતર્ક અને કુતર્ક કરતા અનેક માથાઓ આપણને ભટકાય છે અને આપણને તેમને બે ખેંચીને તમાચા મારવાની તીવ્ર ઈચ્છાને સમાજની શરમે વ્યવહારમાં દબાવીને મારી નાખવી પડે છે.

કોઈને કહો કે, ‘ભાઈ આ કચરો આમ રોડ ઉપર ન નાંખો, અહીં પિચકારી ના મારોને. ગંદકી ના કરો.’ એટલે પોતે કોઈ મોટી સલ્તનતનો શહેનશાહ હોય એમ ડિંગાઈ હાંકતા સામો જવાબ આપે.

‘કેમ તારા ઘરમાં કરું છું ? હા, ભાઈ તું જ નવાઈનો સ્વચ્છતા પ્રેમી ! મોદીને કહે તને સ્વચ્છ ભારતનો બ્રાંડ એમ્બેસડર બનાવી દે.. મારા એકલાથી શું થવાનું છે ? કામ કર તારું.’

એક તો પોતે ભૂલ કરે, ઉપરથી કોઈ ભૂલ ઉપર ધ્યાન દોરે તો પોતાની અજ્ઞાનતાની પરાકાષ્ઠાએ પહોંચી તેનું જ અપમાન કરે !

મારા એક મુસ્લિમ મિત્રને હું શાકાહારી કેમ છું એમ સમજાવી રહ્યો હતો. મેં થોડીક તર્કવાળી વાત કરી કે, ‘ભાઈ માંસાહાર એ તામસી ખોરાક છે. આયુર્વેદમાં જણાવ્યા પ્રમાણે તેને પાચનમાં ૭૨ કલાક લાગે. તેને પકાવવામાં શાકાહારી ભોજન કરતા વધારે ઉર્જાનો વ્યય થાય અને આ બધા ઉપરાંત કોઈ નિર્દોષ જીવની હત્યા કરીને પોતાનું પેટ ભરવું ક્યાં સુધી યોગ્ય છે ?’ તે ભાઈ મારી ઉપર ગુસ્સો કરવા લાગ્યો અને મને કહેવા લાગ્યો કે, ‘ખુદાએ આપણને આ જે રાક્ષસી દાંત આપ્યા છે એ માંસાહાર કરવા જ આપ્યા છે અને માંસાહાર ન કરનારા ખુદાનું અપમાન કરે છે. જા ગુગલ કરીને જોઈ લે.’

ગુગલમાં સર્ચ કરતાં જાણવા મળ્યું આવા કુતર્કો ઝાકીર નાયકના (મુસ્લિમ ધર્મગુરુ જે હાલમાં યુવાનોને આંતકવાદ તરફ દોરનાર આરોપી છે) વક્તવ્યો સાંભળીને તેના મગજમાં ઘર કરી ગયાં હતા.

મારે તેને કહેવું હતું કે માણસો સિવાય ઘણાં બધા પ્રાણીઓ જેવા કે હાથી, હરણ, બારાશીંગા ને પણ એ જ ખુદાએ રાક્ષસી દાંત આપ્યા છે. તેઓ શાકાહારી છે તો શું તેઓ પણ ખુદાનું અપમાન કરે છે ?

પણ આટલું સાંભળવાની તેનામાં ધીરજ જ નહોતી.

આ સિવાય પણ રોજબરોજના જીવનની ઘણી બધી ઘટનાઓમાં આપણને આવા કુતર્ક પ્રેમીઓ મળી જતાં હોય છે. જેમનું કમનસીબે આપણે કાંઈ જ નથી કરી શકતા.

જેમ કે ટ્રાફિક સિગ્નલ ખુલતાની સાથે જ જોર જોરથી હોર્ન વગાડનારા લોકો ને ધ્વનિ પ્રદૂષણ ફેલાવનારા લોકોને હોર્ન વગાડવાની ના પાડશો તો વધારે હોર્ન વગાડશે. આખા રસ્તે વગાડશે. પણ એમને કોણ સમજાવે કે કારણ વગર તો કૂતરાઓ પણ નથી ભસતા.

તર્કવાળી વાત કરવાથી અને સમજવાથી સમાજમાં પરસ્પર પ્રેમભાવ અને બીજાની પરિસ્થિતિની સમજ કેળવાય છે તથા સાચા જ્ઞાનનો ઉદય થાય છે. દેશોના તથા રાજ્યોના જે ભાગલા પડે છે તે પણ આવા વિતર્કો અને કુતર્કોના જ પરિણામો છે. ઓનર કિલિંગ (સમાજ બહાર લગ્ન કરનારા પ્રેમીઓની પરિવાર દ્વારા જ હત્યા) પણ કુતર્કના દૂષણનું પરિણામ છે.

અમારા ધર્મમાં તો આવું જ હોય ! અમારા સમાજમાં તો આમ જ ચાલે. પણ આમ કેમ ચાલે તેનો કોઈ તર્ક સંગત તાળો મળતો નથી.


Email This Article Email This Article · Print This Article Print This Article ·  Save article As PDF ·   Subscribe ReadGujarati

  « Previous ચાચા નહેરૂને બાળકનો પત્ર – શૈલેષ સગપરિયા
એકવીસમી સદીમાં પ્રગતિ – મૃગેશ શાહ Next »   

6 પ્રતિભાવો : તર્ક વિતર્ક કુતર્ક – વિજય શાહ

  1. Gita kansara says:

    Nice artical. Different opinion of people.

  2. S.H.MUDIYAWALA says:

    લેખક શ્રી દ્વારા ઘણાં “તર્ક/વિતર્ક અને કૃતર્ક ને લેખમા સામેલ કર્યા અને બહુધા પોતાની માન્યતાઓ જ તર્ક સભર માની છે. લેખકના મત મુજબ તેભના વિચારો/આચારો સાથે સંમત નહીં થવા બદલ રોષ ઠાલવવો અને શિક્ષા કરવા સુધી નો વિચાર કે “અવિનય” કેટલો વાજબી !

  3. gopalkhetani says:

    સાચી વાત. ક્યારેક પરિસ્થીતીને અનુલક્ષિને કરવામાં આવેલા કર્મને ધર્મ માની બાદમાં રિવાજ રુપે દાખલ કરાય છે અને આંધળું અનુકરણ કરી એ બદીઓને પોષવામાં આવે છે. લોકોની કુંઠીત બુદ્ધીને હજુ પરિપક્વ થતાં સદીઓ વિતશે એવુ (પ્રુથ્વી બચી રહી તો) લાગે છે.

  4. sandip says:

    “અમારા ધર્મમાં તો આવું જ હોય ! અમારા સમાજમાં તો આમ જ ચાલે. પણ આમ કેમ ચાલે તેનો કોઈ તર્ક સંગત તાળો મળતો નથી.”

    આભાર્……………….

  5. Arvind Patel says:

    જડ વાદ કોને કહેવાય. હું કહું અથવા હું માનું તે જ સાચું બીજું બધું ખોટું. આવા જડ લોકો હાજી આપણા સમાજ માં અસંખ્ય છે. આપણે ઉદાર વાદી વિચાર સારાની રાખવી જોઈએ. હું આમ માનું છું, બધાને તે યોગ્ય લાગે તે જરૂરી નથી. વાત પુરી થઈ ગઈ. કોઈને જબર જ્સ્તી થી તમારી વાત મનાવવાનો પ્રયત્ન ના કરશો. સૌ એ સૌ ની રીતે જીવવાનું છે. કોઈ એ કોઈ ની ઉપર બંધન રાખવું નહિ.

  6. vijay shah says:

    આપના પ્રતિભાવો બદલ આપ સૌ નો ખુબ ખુબ આભાર

આપનો પ્રતિભાવ :

Name : (required)
Email : (required)
Website : (optional)
Comment :