રાની બિલાડો – નમ્રતા દેસાઈ

“શાંતિ, જો તો! કિચનની બારી બંધ છે કે નહીં?”

“હા બેન, જોઈ લઉં, નહીં તો પેલો બિલાડો ફરી આવી ચઢશે!”

“ખબર નહીં કોણ જાણે ક્યાંથી, આ ઘરમાં પેધો પડ્યો છે, એકાદવાર દૂધની તપેલી ખુલ્લી રહી ગયેલી તે વારંવાર જાણે એનું જ ઘર, પાછો કોઈનાથી ડરતો જ નથી. શાંતિ જો ને ! કેટલો ખૂંખાર દેખાય છે? લીલી આંખો વાળો, ડોળા કાઢીને મને ડરાવતો હોય એમ! મને તો બહુ ડર લાગે. આ રાની બિલાડો નથી ને?”

“તમેય બહેન! આ ઉંમરે બિલાડાથી ડરવાનું! ને રાની બિલાડો ક્યારેય વસ્તીમાં ન દેખાય. એ તો એકલદોકલ જગ્યામાં કે વનવગડામાં જ હોય!”

ઝડપથી કિચનની સફાઈ પૂરી કરી એણે ફરીવાર બારી તરફ જોઈ લીધું. આજે એણે જલ્દી ઘરે પહોચવું હતું. બે દિવસથી એની દિકરી રમીલાને તાવ આવતો હતો. સ્કૂલમાં પણ રજા પાડી હતી. આજે તો વહેલી પહોંચી દાક્તરને બતાવી જ આવવું પડશે. ભણવાનું બગડે એ કેમ ચાલે? વળી ઘરનું કામ પણ બાકી રહી જાય. હું તો આ બંગલામાં હોઉ ને વળી ઘરમાં મૂઈ એ એકલી!

બસ તે દિવસે શાંતિ ઝટપટ પરવારીને ગઈ તે ગઈ ચારથી પાંચ દિવસ થવા આવ્યા, શાંતિનો કોઈ અતોપતો નહીં, આજે નંદિતાનો ગુસ્સો ભભૂક્યો હતો, સમજે છે શું? આટઆટલું કરીએ છતાં આપણા શેઠ હોય એમ કોઈને કહ્યા વિના જ.. એને ખબર તો છે! મારી તબિયત સારી નથી રહેતી. એકલા હાથે આટલુંં કામ કેવી રીતે થાય? હવે જો વધારે રજા પાડે તે એને છુટ્ટી જ કરી દઉં! કોઈની દયા ખાવા જેવી નથી.

“નંદિની શાંત થા! આમ ક્યારની એકલી એકલી ગુસ્સામાં બડબડાટ ક્યાં સુધી કરીશ? પાછું તારુ પ્રેશર વધી જશે. એક બાઈ પાછળ આટલો ઉકળાટ!”

વિરેન નંદિનીનો ગુસ્સો જોઈને સાંત્વન આપવાની કોશિશ કરી રહ્યો હતો, “હશે એને કંઈ કામ! તું એને રજા જ ક્યાં આપે છે, એટલે એણે પણ ચાન્સ લઈ લીધો.”

વિરેનની મજાક નંદિનીને ન ગમી એટલે ચૂપચાપ ફરી એ કામમાં લાગી ગઈ. આ અંધારામાં બિલાડો ફરી પાછો બારીમાં આવીને એની સામે ઘૂરકિયા કરી ગયો. નંદિનીએ જોરથી બૂમ પાડીને બારી ફરી બંધ કરી, “આ બિલાડાએ તો મારી ઊંધ હરામ કરી દીધી. રાત્રે ગમે ત્યારે સપનામાં પણ ડરાવી જાય છે.”

ચાર દિવસના બદલે પૂરા આઠ દિવસ પછી શાંતિ કામ પર આવી. થાકેલી, હારેલી, કંઈક મૂંઝાયેલી, નંદિનીએ તેના સ્વભાવ મુજબ શાંતિને, સવાર-સવારમાં જ ખખડાવી નાખી, “કેમ કંઈ બોલતી નથી? મોંમા મગ ભર્યા છે? આટલી આટલી રજા પાડીને પાછી, મારી ઉપર ઉપકાર કરતી હોય એમ મારી સામુ જોયા કરે છે!”

થોડી વારે બોલીને થાકી ગઈ હોય એમ નંદિનીનો ગુસ્સો થોડો શાંત થયો.

“ચાલ, પહેલા ચા-નાસ્તો કરી લે ને પછી માંડીને વાત કર! આમ અચાનક કહ્યા વગર…” નંદિનીના ખભા પર હાથ મૂકતાં જ શાંતિ ધ્રુસકે ધ્રુસકે રડી પડી. પાણીનો ગ્લાસ લઈને નંદિની શાંતિ સામે જોઈ રહી.

“બહેન, શું વાત કરું? એક મા તરીકે મારું તે જીવતર જ એળે ગયું. કોના પર વિશ્વાસ મૂકવો! મારી રમિલાને તો તમે જોઈ જ છે ને! મૂઈ છે બાર વરસની, પણ લાગે સત્તર અઢાર વરસની! ભગવાન ગરીબને રૂપ આપે પણ.. કેટલાય વખતથી મહોલ્લાના છોકરાઓનો ડોળો હતો. મનમાં મને પણ ધ્રાસ્કો રહેતો, અહીં કામ પર આવું ને મન મારું રમીલા પાછળ જ દોડતું હોય. પણ આવું થઈ જશેે તે ક્યાંથી જાણું! ભલભલાને તોડી નાખે તેવું દુઃખ મારી દિકરી પર તૂટી પડયું છે..”

શાંતિની વાતો સાંભળીને નંદિનીનું હદય એક ધબકારો ચૂકી ગયું.

“કોઈએ મારી રમીલા જોડે…” બોલતાં બોલતાં શાંતિ હીબકે ચઢી ગઈ.

“બહેન, અમે સાવ ગરીબ માણસ! કોને કહેવા જઈએ! રમીલાતો કાંઈ બોલતી જ નથી, બસ એકીટશે જોયા જ કરે. ખાવાનુંયે મોઢે નથી માંડતી. એના બાપને વાત કરી, તો કે’ છે, ભલે આપણે નાના માણસ, પણ સમાજમા – પંચાયતમાં આપણી ઈજજત ખરી કે નહીં?
કોઈને કાંઈ કહેવાનું નહીં, છોકરી જાત! કાલ ઊઠી પરણશે કોણ? ને આપણું મોઢું ખુલ્યુ તો એ લોકો રમિલાને જ પતાવી દે તો? બહેન શું કરું? માનો જીવ! એમ કંઈ હેઠાં થોડી બેસાય! મારી દીકરી પર શું વીત્યું હશે? એ વિચારતા જ.. એના બાપને શું? આખરે પુરુષની જ જાતને! ખોટી ઈજજતના રવાડે આ અન્યાય ચલાવી લેવાનો? મારે તો ભગવાન પણ મારા જોડે ના રહ્યો. કંઈ સમજાતું નથી બહેન.”

નંદિની તો શાંતિથી વાત સાંભળીને ત્યાં જ ફસડાઈ પડી. શરીરે પરસેવો વળવા માંડયો. આંખે અંધારા ને ચકકર ખાઈને નીચે પડી. આ બધામાં પેલો બિલાડો પણ બધું સમજી ગયો હોય એમ ચુપચાપ ત્યાંથી ચાલી ગયો.

“ભાઈ, જલદી આવો, બહેનને કાંઈક થઈ ગયું.” શાંતિ હાંફળીફાંફળી થઈ ઊઠી.

વિરેન તો દશ્ય જોઈને સ્તબ્ધ થઈ ગયો. નંદિની નીચે ફસડાઈ પડી હતી. તરત જ પાણી છાંટીને તેને ભાનમાં લાવવાનો પ્રયાસ કર્યા. ઘરમાં પ્રેશર માપવાનું મશીન તો હતું જ. જરૂર નંદિનીને ટેન્શન આવી ગયું હશે? બ્લડપ્રેશર હાઈ આવતું. તેને દવા આપીને રૂમમાં સુવડાવી દીધી.

હવે હેબતાઈ જવાનો વારો શાંતિનો હતો.

“તું વારંવાર આમ રજા પાડયા કરે છે. એના કરતા કામ છોડી દે તો અમે કોઈ બીજી બાઈ શોધી લઈએ.” વિરેન શાંતિ પર તાડુક્યો. એટલે શાંતિ ચુપચાપ મૂંગે મોઢે કામમાં જોતરાઈ ગઈ. બે ત્રણ કલાકના આરામ પછી નંદિનીની આંખ ખૂલી ત્યારે શાંતિ પરવારીને નીકળી ગઈ હતી. બિચારી પર શું વીત્યું હશે? એક તો એની આ તકલીફ ને પાછી મારી આ પરિસ્થિતિ. નંદિની પથારીમાં સૂતા સૂતાં ખૂલી આંખે ભૂતકાળમાં પહોંચી ગઈ…

નંદિની પોતે ત્યારે માંડ બાર વર્ષની હશે. પપ્પાની ખૂબ લાડકી. બીજી એક નાની બહેન પણ ખરી! બંન્નેને પપ્પા જોડે ખૂબ ફાવે. પપ્પાએ એને ક્યારેય દીકરા કરતા ઓછી ન આંકી. પૂર્ણ સ્વતંત્રતા આપી હતી એેટલે જ નંદિની હિમ્મતવાળી ખરી!

બાજુમાં રહેતા સુરેન્દ્ર અંકલ પપ્પાજીના જીગરી દોસ્ત, રોજ સાંજે આવે ને નંદિનીની પ્રશંસા કરે એટલે પપ્પા ખુશ! ભાઈ તારી દીકરી ગજબની છે. સુંદર, ચંચળ પાછી નીડર. તારા દિકરાની ખોટ નંદિની તો જરૂર પૂરી કરશે.

નંદિની પણ પોતાના વખાણ સાંભળીને ફુલાઈ જતી. સુરેન્દ્ર અંકલ જોડે દોસ્તી જામેલી. કોઈ વખત ચોકલેટ લાવે તો કોઈ વખત આઈસ્ક્રીમ, ગણિતના દાખલા સોલ્વ કરવા એમના ખોળામાં બેસી જતી. ને અંકલ એને પ્રેમથી ગળે વળગાવી લેતા, ધીરે ધીરે માથા પર ફરતો હાથ પીઠ પર ફરવા માંડયો. ક્યારેક ગાલ પર બચીઓ ભરી લેતો તો ક્યારેક શરીરના બીજાં અંગો પર હાથ હાથ ફરતો. કોઈકવાર નંદિનીને આ બધું અજુગતું લાગતું. આ બધું સમજતી હતી પણ શરમ અને ક્ષોભના કારણે કોઈંને આ વાત કહેવી કેવી રીતે? ધીમે ધીમે એને મૌન રહેતી જોઈ સુરેન્દ્ર અંકલની હિંમત વધવા માંડી..

એક રાત્રે તેણે મનોમન નકકી જ કરી લીધું કે જે થાય તે, પહેલા એ માને વાત કરશે ને પછી, પપ્પાને પણ જણાવશે. સવારે સ્કૂલે જતી વખતે નંદિનીએ માને બધી હકીકત જણાવી દીધી.

“મને આવું બધું કંઈ ગમતું નથી. તું સુરેન્દ્ર અંકલને કહી દેજે! નહી તો હું પપ્પાને કહી દઈશ બધું!”

“ચુપ રહે તું! શું બકે છે. ભાન છે? સુરેન્દ્ર અંકલ તારા પપ્પાના ખાસ! આવું તે કાંઈ કરતા હશે?”

મા રીતસરની ડધાઈ ગઈ હતી, “તને ક્યાંક એવું નથી ને કે ગણિતમાં તુ નબળી છે એટલે દાખલા બરાબર ન કરતી હોય તો કદાચ તને વઢતા હશે! એટલે કાંઈ આવું બધું…” માની જીભ થોથવાતી હતી.

“ખબરદાર! જો આ વાત કોઈને કરી છે તો. છોકરી જાત. કાલ ઊઠીને તારાં લગ્ન.. પાછળ તારી એક નાની બહેન પણ છે..” નંદિનીને આ કશુંક સમજાતું નહોતું પણ એટલી ચોકકસ ખબર હતી કે, પોતાની જોડે કંઈક ખોટું થઈ રહ્યું છે. એ દિવસથી મા પણ થોડી ગભરાયેલી અને ચીડાયેલી રહેવા લાગી. સુરેન્દ્ર અંકલની સામે જવાની એણે ના ફરમાવી દીધી હતી. મનમાં અપરાધની ભાવના અને સુરેન્દ્ર અંકલ સામે ઘૃણા રાતદિવસ એને બેચેન કરી મૂકતાં. પછી થોડા સમયમાં જ સુરેન્દ્ર અંકલની બદલી રાજકોટ થઈ તો થઈ ત્યારે મા-દિકરી બન્ને રાત્રે એકબીજાને વળગીને ખૂબ રડેલા.

જે દિવસથી માએ નંદિનીને ચૂપ રહેવાનું કહ્યું, જાણે તેની હિંમત પણ છીનવી લીધી. થોડા વરસ પછી નંદિની પરણીને સુખી થઈ ગઈ. આનંદના આ દિવસોમા ભૂતકાળને ભૂલવાની કોશિશ કરતી, પણ બાળમાનસ પર અંકિત થયેલી એ ઘટનાએ નંદિનીને બ્લડપ્રેશરની બીમારી આપી દીધી હતી.

સાંજે વિરેન ઓફિસથી આવ્યો ત્યારે નંદિનીએ શાંતિની દીકરી રમલીવાળી ઘટનાની ચર્ચા કરી.

“નંદિની મને ખૂખ દુઃખ થયું છે, પણ આવી બધી ઘટનાઓ આ નીચલી જાતવાળાઓ જોડે થયા જ કરતી હોય છો, તું વધારે પડતી લાગણીશીલ ન થા. તારી તબિયત પર અસર પડે. આપણી આસપાસ ઘણું બધું થતું જ હોય છે પણ બધાને ન્યાય આપવા ક્યાંથી જવાય?
તું શાંતિને પૈસેટકે મદદ કર. થોડા સમયમાં બધું જ શાંત પડી જશે.”

“ના વિરેન, હું આંખ આડા કાન નહી કરી શકું. એક સ્ત્રી તરીકે, માનવતાની દ્રષ્ટીએ પણ હું શાંતિની પીડા ઓછી થાય, એની રમીલાને ન્યાય મળે એવું જરૂરથી કરીશ. ઈજજત ફક્ત મોટા માણસની કે મોટા ઘરનો ઈજારો નથી, હું કાલે જ શાંતિને સમજાવીને પોલીસ સ્ટેશનમાં ફરિયાદ નોંધાવવા લઈ જઈશ.” નંદિની તાડુકી ઉઠી.

વિરેન તો આભો થઈને થઈને નંદિનીના આ નવા રૂપને એકીટશે જોતો રહ્યો. કિચનમાં ફરી પાછો કંઈક ખખડાટ થયો ને નંદિનીએ લાકડી ઉપાડી જુસ્સાથી, બધી બીક ભાંગીને, પૂરા રોષથી બિલાડા તરફ ફેંકી, “જોઉ છુ હવે! તું આ તરફ ફરી પાછો કેવી રીતે આવે છે!”

– નમ્રતા દેસાઈ

Leave a comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *

       

12 thoughts on “રાની બિલાડો – નમ્રતા દેસાઈ”

Copy Protected by Chetan's WP-Copyprotect.