Archive for June, 2017

વાત પરભામહારાજની… – મહેશ યાજ્ઞિક

ક્યારેક આવું પણ બને ક્યારેક એવું પણ બને,
ક્યારેક ધાર્યું ના બને ક્યારેક અણધાર્યું બને.

બંગલાના ગેટનો ખખડાટ સાંભળીને કલ્યાણી ચમકી. રિમોટ બાજુ પર મૂકીને એણે ઘડિયાળ સામે નજર કરી. બપોર એક વાગ્યે કોણ હશે? ઊભી થઈને એ બહાર આવી.

‘બાપા, તમે?’ આંખ સામે દેખાતું દ્રશ્ય જાણે માનવામાં ના આવતું હોય એમ એનો અવાજ તરડાઈ ગયો. સુખદ આશ્ચર્યથી આંખો પહોળી કરીને એ પ્રભાશંકર સામે તાકી રહી. બીજી સેકન્ડે એના ગળામાં ડૂમો ભરાયો. ગેટ પાસે ઊભેલા પ્રભાશંકરની આકૃતિ ધૂંધળી દેખાવા લાગી ત્યારે એને ભાન થયું કે બંને આંખ આંસુથી ઊભરાઈ રહી છે. એ દોડી. ઝડપથી ગેટ ખોલીને એ પ્રભાશંકરને વળગી પડી.

રાષ્ટ્રશહીદોનાં સ્મારકમાં શરમ કેવી? – ડૉ. કુમારપાળ દેસાઈ

(‘નવચેતન’ સામયિકના સપ્ટેમ્બર, ૨૦૧૨ના અંકમાંથી સાભાર)

[ગુજરાતી સાહિત્યમાં નવલકથા, નવલિકા, ચરિત્ર અને બાળસાહિત્ય જેવાં સ્વરૂપોમાં લેખન કરનાર સર્જક ‘જયભિખ્ખુ’ના ભાવનાવિશ્વનું આગવી રીતે ઘડતર થયું. કોઈ પણ સર્જક પોતાની આસપાસની પરિસ્થિતિમાંથી ઘણી સ્ફુરણા અને પ્રેરણા પ્રાપ્ત કરતો હોય છે અને એનાથી એનો સર્જનપિંડ રચાતો હોય છે. એ રીતે લેખક જયભિખ્ખુના ભાવનાવિશ્વમાં આવતા પલટાઓને અહીં જોઈએ…]

કાઠિયાવાડ (સૌરાષ્ટ્ર)નાં રૂઢિ, વહેમો અને ક્રૂર સામાજિક રિવાજોથી ઘેરાયેલા સમાજમાં બાલ્યાવસ્થામાં જ સર્જક જયભિખ્ખુને સૌથી વધુ શોષિત એવો નારીસમાજ દ્રષ્ટિગોચર થાય છે. પોતાની આસપાસના સમાજમાં બનતી હૃદયવિદારક સામજિક સત્ય ઘટનાઓ યુવાન જયભિખ્ખુના હૃદયમાં રહેલી વેદના-સંવેદનાને સ્પર્શી જાય છે અને પછી એ કથારૂપે પ્રગટે છે. એમના લેખનનો પ્રારંભ થયો નારીવેદનાના ચિત્રણથી. એમની આસપાસની સામાજિક પરિસ્થિતિએ આ લેખકને અનેક સમાજથી કથાઓ લખવાની વિષયસામગ્રી અને આંતરપ્રેરણા આપી.

ગરમાળો, ગુલમોર અને ખખડેલું બસસ્ટોપ ! – રામ મોરી

ઘરને તાળું માર્યુ તો જતાં જતાં અરીસા સામે જોવાનો લોભ રોકી ન શકી, કપાળ વચ્ચે લાગેલી નાની, સલવાર કુર્તાને મેચીંગ લાલકેસરી રંગની બિંદીને કશાય કારણ વિના કપાળ પરથી ઉખાડી ને ફરી લગાવી અને સહેજ મલકાઈ. કાળા વાળની વચ્ચે એક નાનકડો આછો સફેદ વાળ દેખાયો, તરત જ ખેંચી કાઢ્યો ને મલકાઈ. સેંડ્લલ કાઢ્યા ને ઘર બહાર નીકળવા ગઈ ને ઉંબર ભટકાણી, સહેજ હળવો સીસકારો નીકળી ગયો. જમણા અંગૂઠાનાં નખ પર વાગ્યું હતું ને સેન્ડલની પટ્ટી તૂટી ગઈ હતી. ફટાફટ સેન્ડલ બદલી અંગૂઠો પંપાળી એપાર્ટમેન્ટની બહાર નીકળી. સામેના મકાનવાળા બેન કચરો ફેંકવા બહાર નીકળ્યા. એ મારી તરફ એકધારુ જોવા લાગ્યા એટલે મેં ચાલવાની ઝડપ વધારી દીધી. એની નજર એને ફેંકેલા કચરાની રજની જોડાજોડ મારી પાછળ ચીપકી ગઈ.

વિધવા : પ્રથમ તો એક માણસ – સ્વાતિ બારોટ સિલ્હર

ગઈકાલે એક સબંધીના ત્યાં મળવા જવાનું થયેલું ત્યારે બાજુમાં સફેદ મંડપ બાંધેલો જોઇને અમસ્તુજ પૂછાઈ ગયું કે કોઈ ઘટના ઘટી લાગે છે અને ભાભીએ ‘હા…’ કહ્યું ત્યાં તો બાએ બોલવાનું શરૂ જ કરી દીધું, હા બેન એક ૩૫ વર્ષનો નાનો દીકરો મર્યો છે. ત્રાસ ત્રાસ થઇ ગયો, નાની દીકરીએ છે ૩ વર્ષની પણ વહુને જુઓં તો જરાયે અસર નથી, બારમાની ક્રિયાના દિવસેય બધાની જોડે જમવા બેઠી, બાર આંગણામાં ફરતી હોય તોય માથે છેડો નથી રાખતી, એની છોડી જોડેય કેવી વાતો કરતી હોય છે!.. જરાય લાજ કે દુઃખ જેવું વર્તાતું નથી. આ સાંભળીને ખરેખર દુઃખ થયું. ના, એ વિધવા સ્ત્રી પર નહીં, આ બાની વાતો પર કે જમાનો આટલો આગળ નીકળી ગયો હોવા છતાં હજી સમાજના ઘણા બધા લોકો આવી પ્રથાઓમાં વિશ્વાસ રાખે છે. નક્કી ન કરી શકાયું કે દયા કોની પર ખાવી, આવી જૂની-પુરાણી વિચારસરણી પર કે વિધવા બનેલી સ્ત્રી પર.

દો પલ કે જીવન સે એક ઉમ્ર ચુરાની હૈ… – રોહિત શાહ

ક્યારેક બીમારી પણ આપણા માટે લાભદાયી બની રહેતી હોય છે. બીમારી ઓચિંતી આવી પડે ત્યારે આપણા નિકટનાં સ્વજનો કોણ છે એનો ખ્યાલ મેળવવાનું સરળ થઈ પડે છે. કોણ દોડીને આપણા માટે આવી પહોંચે છે, કોણ આપણી કેવી-કેટલી સેવા કરે છે, કોણ માત્ર દૂર ઊભા રહીને મીઠી-મીઠી વાતો કરે છે કે સલાહો આપે છે એ બધું જોઈને આપણાં સાચાં સ્વજનોને ઓળખવાની વિશેષ તક આપણી બીમારી જ આપણને આપે છે.

Copy Protected by Chetan's WP-Copyprotect.