બનાસના કાંઠે – હિમ્મત ઢાપા

(રીડ ગુજરાતીને પ્રસ્તુત વાર્તા મોકલવા બદલ શ્રી હિમ્મતભાઈ ઢાપા (ભાવનગર)નો ખૂબ ખૂબ આભાર. તેમની કલમ ઉત્તરોત્તર પ્રગતિ કરે તેવી શુભકામનાઓ. આપ તેમનો મો. 9824888446 અથવા himmatdhapa888@gmail.com પર સંપર્ક કરી શકો છો.)

“છેલ્લા બે-બે દિથી મેઘ રોકાવાનું નામ નથી લેતો. અને આજ તો બારે મેઘ ખાંગા થયા છે, અનરાધાર વરસી રહ્યો છે. આખું આભ કાળું મશ છે.”

“મા બનાસની સપાટી પણ પળે-પળ વધી રહી છે. લાગે છે બનાસ ગાંડી બની છે! બે કાંઠે વહે છે. મા બનાસ પણ હવે પોતાની ધીરજ ગુમાવવાની તૈયારીમાં છે. ક્યારે પૂર આવે ઈ નો ક’ઈ હકાય..!”

“હાલ જીવણ હાલ હવે ગામની ભાગોળે, માના મંદિરના ટેકરે આખું ગામ ભેગું થયું છે, ન્યા જાતા ર’ઈ. હવે આ મા બનાસનો ભરોહો નહિ.”

“આખા ગોમમાં કેડ-કેડ હમા પોણી ભરાણા છે. હવે નઈ જાવી તો બહું મોડું થઇ જાહે. આ મૂંગા જાનવરની ચંત્યા મેલને હાલ મારી હારી માના ટેકરે. જીવતા રે’હું તો ભગરી જેવી બીજી વીસ ભેહું લેવા હે મારા ભાઇ…!”

અરજણ ડોહા પોતાના ભાઇ સમા ભાઈબંધને બનાસના પૂરમાં કાંઠેથી દૂર જઈને પોતાનો જીવ બચાવવા કરગરે છે. પણ જીવણની એક આંખ ભગરી સામે ને એક આંખ બનાસના કાંઠા પર. અમરત ડોહીનાં ગયા પછી આ ભગરી જ તેના ઘડપણની લાકડી હતી. લાકડી કહો તો લાકડી ને લાડકી કહો તો લાડકી! જીવણડોહાનું જીવન જ ભગરીની આસપાસ ગુંથાયેલું હતું. મોં સૂજણું થતા જ ચા પાણી પીને એક બાજરાનો રોટલો પછેડીમાં વિટાળતા કે ભગરીને લઈને નીકળી જાય બનાસના કાંઠે ચારવા. ભગરી બનાસને કાંઠે ચરે ને જીવણડોહા ગીત લલકારે… “રાખનાં રમકડા રે મારા રામે રમતા રાખ્યા રે, મૃત્યુ લોકની માટીમાંથી માનવ થઇને રાખ્યા….હે…! રાખના રમકડા…” બપોર થતાં કે ભગરી ઝાડને છાંયે બેસીને વાગાળે ને જીવણ ડોહા કે’તા જાય કે હાલ તું તો બનાસનાં કાંઠાનું લીલુંછમ ખડ ખાઈને ઢમ-ઢોલ થઇ ગઈ, હું હવે થોડી પેટ પુંજા કરી લઉં. કે’તો ક ને જીવણ ડોહા ઝાડને છાંયે બપોરા કરે. સાંજ પડતાને વળી પાછા જીવણ ડોહા અને ભગરી ઘર તરફ ડગલા ભરે. આ જ રોજનો ક્રમ જીવણ ડોહા ને ભગરી માટે તો આજ જીવન હતું.

અમરત ડોહીનાં મૃત્યુ પછી જીવનની એકલતા દૂર કરવા ભગવાને જાણે ભગરીને જ મોકલી હોય તેમ જીવણડોહાનું જીવન ભગરીની સાર-સંભાળ અને ભગરીની માવજતમાં જ પસાર થતું હતું. ભગરી પણ એક દિ જીવણ ડોહા ક્યાંક જાય કે ન દેખાય તો જાણે ઉપવાસ કર્યો હોય તેમ ખાવાનું બંધ કરી ખીલે આંટે-આંટા ફરી વળે. એક મૂંગા પશુ જોડેનો જીવણ ડોહાનો આ પ્રેમ ગામના સૌ કોઈ જાણતા ને કેહતા કે; ‘જીવણ ડોહા જેવાં બધાં માણહ હોય તો આજે મૂંગા પશુઓની કતલ ને પશુઓ માટે માણહની કતલ કદાચ નો થાતી હોત.’

પણ આજે જીવણ ડોહાના આ પશુપ્રેમની કસોટી થવાની હોય તેમ બારે મેઘ ખાંગા થયા છે. મા બનાસ બે કાંઠે વહે છે. અરજણ ડોહાના કહ્યા મુજબ હવે જો અહીંથી જીવણ ડોહા નઈ જાય તો કદાચ ઘણું મોડું થઇ જશે. અરજણ ડોહા જીવણ ડોહાને ફરી સાથે લઇ જવા કહે છે, ”માણહ ને જાનવરમાં ફેર હોય જીવણ .આપણે જાનવર જેવું નો થવાય. આપણે જીવતા રે‘હું તો જાનવર બીજા લેહું, અટલે હવે આ ભગરીની માયા છોડ ને હાલ હટ.” પણ જીવણ ડોહાને તો ભગરીની જ ચંત્યા સતાવે છે. પોતાના વગર ભગરીનું આ ધસમસતા પાણીમાં શું થશે ઈ વિચાર માત્રથી જીવણ ડોહાને કંપારી છૂટે છે. ભગરીને આમ ગળાડૂબ પાણીમાં મૂકીને પોતાનાથી કેમ જવાય? આવા સમયે જો તે આમ પોતે જીવ બચાવવા ગરજુડો બની જાય તો તો બનાસનું પાણી લાજે મને…!

“હવે તો જીવવું તોય ભગરી જોડે ને મરવું તોય ભગરી જોડે.”- એમ નક્કી કરી લીધું હોય તેમ જીવણ ડોહા અરજણ ડોહાને કહે છે, ”ભાઇ અરજણ તમે ખરું કહો છો. ‘માણહ ને જાનવર માં ફેર હોય આપણે કાઈ જાનવર જેવું થોડું થવાય?’ તમ તમારે જાવ માના ટેકરે મારે તો જીવન-મરણ આ ભગરી જોડે જ હવે તો! હવે તો મા બનાસ બચાવે તોય એના કાંઠે ને પોઢાડે તોય એના કાંઠે. હું અને ભગરી તો સાથે જ છીએ.”

અરજણ ડોહા ખૂબ સમજાવે છે પણ જીવણ ડોહા એકના બે ન થયા તે ન જ થયા. અંતે અરજણ ડોહા- “એ ભેરુ તો તને અને ભગરીને રામ બચાવે, મા બનાસ તારી રખોપું કરે” એમ કે’તાકને અરજણ ડોહા માના ટેકરે જવા નીકળી જાય છે.

અહીં બનાસના પાણી ચડતા જ જાય છે. જીવણ ડોહા ભગરીને બથ ભરીને ઊભા છે. ભગરીને માથે હાથ ફેરવતા જાય છે ને કે’તા જાય છે, ”ભગરી… તારી અમરત ડોહીનાં ગયા પછી તે મને મારી એકલતા દૂર કરવામાં ખૂબ મદદ કરી. એક વખતે તો હું સાવ જ ભાંગી ગયો હતો પણ તારી સેવામાં મારો દિ નીકળી જતો. તને યાદ છે એક દિ આપણે બનાસનાં કાંઠે ખૂબ બધું ખાઈને સૂઈ ગયેલા કે ઠેઠ રાતે પાછા આવેલાં. આ ઘરડા દેહે તારી થાય એટલી સેવા મેં કરી, ક્યારેક મારાથી તને ભૂખી-તરસી રખાણી હોય તો મને ખમ્મા કરજે બાપ. મા બનાસ આજે ગરવી મટીને ગોઝારી બનવા જઈ ર’ઈ છે. લાગે છે આપણને એના ખોળે કાયમને માટે પોઢાડીને જ રે’હે. હવે ભગવાન ભેગા કરે તો આવતા ભવમાં મળશું નહી તો છેલ્લા રામ-રામ.” ભગરીને પણ બન્ને આંખે આંસુની ધારા વહે છે. પોતાના માલિકને એકલા છોડી જતાં રે’વા કે’તી હોય તેમ માથા મારે છે. પણ જાય તો તો જીવણ ડોહા શાના?

પાણી હવે નાક ઉપર જાય છે. જીવન અને મરણ વચ્ચે હવે માંડ બે-ત્રણ પળ છે. જીવણ ડોહા અને ભગરી એક-બીજાની સામે અનિમેષ આંખે જોઈ રહ્યા છે. અંતે મા બનાસના પાણી માથા ઉપર વટાવી જાય છે. જીવણ ડોહા ને ભગરી હંમેશાં માટે મા બનાસની ગોદમાં પોઢી ગયા.

સવાર પડતા બનાસના પાણી ઓસરતા અરજણ ડોહા અને ગામલોકો હવે માના ટેકરા પરથી આવે છે. જીવણ ડોહા અને ભગરી ભેંસનાં દેહ મા બનાસના કાંઠે એવા ને એવા જ પડ્યા છે. સાથે બીજા હજારો મૂંગા જાનવરો બનાસના કાંઠે કાયમને માટે સૂતાં છે.અરજણ ડોહા જીવણ ડોહા અને ભગરી ભેંસનાં દેહ પાસે જઈ પોતાના માથા પરથી પછેડી ઉતારીને બંનેના દેહ પર ઓઢાડે છે. ચોધાર આંખે રડતાં અરજણ ડોહા મનોમન કહે છે, ”માણહ ને જાનવરમાં ફેર હોય, આપણે કાઈ જાનવર જેવું થોડું થવાય…..! જીવણ ડોહા આ વાત તમારા જેમ અમે બધાં સમજતા હોત તો આમ આ હજારો મૂંગા જાનવરને છોડીને આમ ગરજુડા બની અમે પોતાના જીવ બચાવ્યા તેમ આ હજારો મૂંગા જીવ બચાવી શક્યા હોત…..!” પણ હવે બનાસને કાંઠે અરજણ ડોહા માટે બહું મોડું થઇ ગયું હતું.

– હિમ્મત ઢાપા


· Print This Article Print This Article ·  Save article As PDF ·   Subscribe ReadGujarati

  « Previous રેવતીની સાઈકલ – ભારતીબેન ગોહિલ
આવી રહ્યો છે જાન્યુઆરી – તુષાર શુક્લ Next »   

10 પ્રતિભાવો : બનાસના કાંઠે – હિમ્મત ઢાપા

  1. Very nice story narration as well as dhanera last year.

  2. મુન્ગા પ્રાણિ જોડૅ કોઇ પણ જાતની પુર્વશરતો વિનાના પ્રેમનિ હદયસ્પર્શિ કાબિલેદાદ સુન્દર ર્વાર્તા .

  3. bharat Thakor says:

    bahu saras varta abhinandan avi umda vartao lakhta raheso

  4. Vinit says:

    Awesome story

  5. રમેશચન્દ્ર આત્મારામ રાઠોડ. says:

    બહુ સરસ હ્રદય દ્રાવક વાર્તા.

  6. Kalidas V. Patel {Vagosana} says:

    હિંમતભાઈ,
    ખૂબ જ હ્રદયસ્પર્શી વાર્તા આપી. આભાર.
    કાલિદાસ વ. પટેલ {વાગોસણા}

  7. Himmat says:

    Thank you for your valuable comments…I hope you will like my story work in future too…. take care

  8. Tejaji says:

    અંતઃકરણ ને ઝંઝૉળે તેવી સરસ વાર્તા

  9. Vaishali Maheshwari says:

    Shri Himmatbhai Dhapa,

    Thank you for this story with a beautiful message.

    I enjoyed reading the village-style language. It is so sweet to read. Also, the human-animal bond is described so well. The situations are also narrated in an impactful manner, that we can visualize those while reading.

    But the end of the story made me feel sad 🙁 I was hoping that the waters slow-down for some reason and somehow that Jeevan Doha and Bhagri Bhens would be able to survive.

    I think because of this sad ending though, the message is strongly communicated. We (humans) need to rise above our selfishness and be loyal to animals who are also living beings and have emotions like us.

    Thank you again. We would love to read more from you!

  10. Sureshsinh A. Solanki says:

    એક જીવ નો બીજા જીવ પ્રત્યે નો અદભૂત પ્રેમ.

આપનો પ્રતિભાવ :

Name : (required)
Email : (required)
Website : (optional)
Comment :

       

Copy Protected by Chetan's WP-Copyprotect.