અમેરિકન મકાઈની મજા – નટવર પંડ્યા
પ્રકાર: હસો અને હસાવો 
સાહિત્યકાર : નટવર પંડ્યા 
31 પ્રતિભાવો
[રીડગુજરાતીને આ હાસ્યલેખ મોકલવા માટે પ્રસિદ્ધ હાસ્યલેખક શ્રી નટવરભાઈ પંડ્યા (સુરત)નો ખૂબ ખૂબ આભાર. આપ તેમનો આ નંબર પર સંપર્ક કરી શકો છો : +91 9375852493]
અમારી ગલીના નાકે ઊભો ઊભો ગજેન્દ્ર એટલે કે ગજુ વડચ…વડચ… મકાઈનો ડોડો ખાઈ રહ્યો હતો. મેં પૂછ્યું : ‘ગજુ, આ શું ? અત્યારે મકાઈ ચાવવા માંડ્યો ?’ ત્યારે ગજુએ ગૌરવપૂર્વક મને ડોડો બતાવીને કહ્યું, ‘અમેરિકન મકાઈ છે હોં !’ ત્યારથી જ મારા મનમાં પ્રશ્ન ઊઠ્યો કે મકાઈ ભલેને અમેરિકન હોય પણ બાપ-જન્મારેય કોઈ દિવસ દીઠી ન હોય તેમ ઊભી બજારે ખાવાની ? અમેરિકન મકાઈ હોય અને અમેરિકાના ચાર રસ્તા પર ઊભા રહીને ઊંટ ડાળખાં-પાંદડાં ચાવતો હોય એમ જડબું હલાવતાં-હલાવતાં મકાઈ ખાતા હો તો ત્યાં આપણા પર કોઈક પ્રકારનો કેસ થવાનો સંભવ પૂરેપૂરો.
અરે ત્યાં તો અમેરિકન મકાઈ ધરાઈને ખાધા પછી ‘હો…ઈ….યા….આ…’ એવો ભવ્ય ભારતીય ઓડકાર પણ ન ખાઈ શકાય. મહિનો બે મહિનાની સજા પડે ! જ્યાં ખાધા પછી નિરાંતે ઓડકાર પણ ન ખાઈ શકતા હો તેવા દેશ પર ગૌરવ શા માટે લેવું ? આપણા દેશમાં તો તમે ગમે ત્યાં, ગમે તેનું, ગમે તેટલું ખાઈ જઈ શકો છો. ખાઈને ગમે તેટલા ઓડકાર પણ ખાઈ શકો છો. અને ગમે ત્યાં સૂઈ જઈ શકો છો. મકાઈ ભલે અમેરિકન હોય પણ આપણે ત્યાં તેને ટેસથી ગમે ત્યાં ઊભા-ઊભા, બસમાં બેઠાં-બેઠાં, ફિલ્મ જોતાં-જોતાં, ચકડોળમાં બેઠા-બેઠા કે રામકથા સાંભળતાં સાંભળતાં પણ ખાઈ શકો છો. ખાઈને ખાલી ડોડો ગમે ત્યાં ફગાવી શકો. બાકી અમેરિકામાં તમે મકાઈ ખાતા હો તો ચિંતા થાય કે કચરાપેટી ક્યાં હશે ? આપણા જેવા અજાણ્યા જો અમેરિકા ગયા હોય અને મકાઈ ખાધા પછી કચરાપેટી ન જડે તો પ્રિયતમાએ બર્થ-ડે પ્રેઝન્ટ આપી હોય એમ ખાલી ડોડો આખો દિવસ હાથમાં લઈને ફરવું પડે. ગમે ત્યાં ફગાવી ન શકાય.
વધુ આગળ વાંચો »
નણંદને સપનું આવ્યું…. – રતિલાલ બોરીસાગર
પ્રકાર: હસો અને હસાવો સાહિત્યકાર : રતિલાલ બોરીસાગર 26 પ્રતિભાવો
[‘અમથું અમથું કેમ ન હસિયે !’ પુસ્તકમાંથી હાસ્યલેખ સાભાર.]
‘અરે ! સાંભળો છો ?’ એક સુરમ્ય પ્રભાતે પત્નીએ પૂછ્યું. પત્ની જ્યારે જ્યારે ‘સાંભળો છો ?’ કહીને વાર્તાલાપનો પ્રારંભ કરે છે ત્યારે નક્કી કશુંક આપત્તિજનક સાંભળવાનું આવે છે – સાડીના સેલના દિવસોમાં તો ખાસ. આ મારો કાયમી અનુભવ છે. કદાચ પતિમાત્રનો આવો અનુભવ હશે.
‘બોલ ! એવું કહેવાય છે કે ભગવાને સ્ત્રીને જીભ બોલવા માટે આપી છે અને પુરુષને કાન સાંભળવા માટે આપ્યા છે.’
‘એવી રીતે વાત ઉડાવવાની નથી. સાંભળો, મારે મારી ભાભી માટે એક સાડી લેવાની છે.’
‘અરે ! આ હું શું સાંભળું છું ? ભાભી માટે નણંદના હૃદયમાં આવો ભાવ ઊભરાતો જોઈ, ‘નણંદ’ શબ્દનો અર્થ બદલવો પડશે.’
‘આમાં ‘નણંદ’ શબ્દના અર્થની વાત ક્યાં આવી ?’
‘નણંદ’ એટલે ‘નનંદ’ – જે આનંદ નથી પામતી. ભાભી ગમે એટલું કરે તોય નણંદબા રીઝે જ નહીં. નણંદ ભાભી પર એને સાડી આપવા જેટલી રીઝી જાય એ તો છાપાની ભાષામાં કહીએ તો ‘સમાચાર’ કહેવાય.’
‘આમ કહી તમે મારી મૂળ વાત ભુલવાડી દેશો. જુઓ, સૌરાષ્ટ્રમાં એક નણંદને સપનું આવ્યું કે તું તારી ભાભીને એક સાડી લઈ દે. બીજી નણંદોને પણ વાત કર. બધી નણંદો પોતપોતાની ભાભીઓને સાડી નહીં લઈ દે તો ભાઈઓ પર ભાર રહેશે. ભાઈનું કંઈક બૂરું થશે.’
‘ભાઈ ભાભીને લઈ આવ્યો તે દિવસથી જ એનું બૂરું થઈ ગયું હોય છે – પછી વધુ બૂરું શું થવાનું હતું ?’
‘એટલે હું આવી ત્યારથી તમારું બૂરું થઈ ગયું ?’
‘આ તો એક જનરલ વાત છે.’
વધુ આગળ વાંચો »
એલફેલ કસ્ટમર કેર – જીગ્નેશ અધ્યારૂ
પ્રકાર: હસો અને હસાવો સાહિત્યકાર : જીગ્નેશ અધ્યારૂ 44 પ્રતિભાવો
[હાસ્યના અનેક પ્રકારો પૈકી ખરેખરું હાસ્ય આપણી આસપાસ બનતી રોજિંદી ઘટનાઓમાંથી મળે છે. બદલાતા સમય સાથે નવી નવી સુવિધાઓ અસ્તિત્વમાં આવી છે જેમાંથી એ પ્રકારનું હાસ્ય નિષ્પન્ન થતું હોય છે. એવી જ એક સુવિધા છે મોબાઈલ. વ્યવસાયે યુવા સિવિલ એન્જિનિયર એવા જીગ્નેશભાઈએ મોબાઈલ વિશેની એક પ્રચલિત ઑડિયો ક્લિપનો પોતાની શૈલીમાં ભાવાનુવાદ કરીને, વિસ્તાર કરીને તથા તેમાં મરી-મસાલો છાંટીને આ સુંદર હાસ્યલેખ તૈયાર કર્યો છે. રીડગુજરાતીને આ લેખ મોકલવા માટે જીગ્નેશભાઈનો (મહુવા) ખૂબ ખૂબ આભાર. આપ તેમનો આ સરનામે jigneshadhyaru@yahoo.co.in અથવા આ નંબર +91 9727777121 પર સંપર્ક કરી શકો છો. – તંત્રી.]
એક વખત રેલ્વેના પૂછપરછ કેન્દ્રમાં બેઠેલા એક બહેનને કોઇએ પૂછ્યું :
‘માળુ, ખરી નોકરી છે તમારી હોં, કેટલી કચકચ અને પૂછાપૂછ સાંભળવાની ?’
‘સાચી વાત છે ભાઇ, પણ શું થાય.. કામ જ એવું છે તો…’ બહેન બોલ્યાં.
‘તે બહેન, કેટલા વરહથી ઓંય ઢયડા કરો છો ?’
‘દસ વરસ થયા નોકરીને….’ ઘૂરકીને પ્રશ્નકર્તા સામે જોતાં બહેન બોલ્યાં.
‘તે તમુને કંટારો નથી આવતો ?’
‘નોકરી તો કરવી જ પડે ને ભાઇ…’ કંટાળીને બહેને સૂર પુરાવ્યો.
‘હા, ઘરે એરકન્ડિશનમાં આમ બેહવાનો થોડો કોઇ પગાર આપે ? તે તમારી ઉંમર કેટલી હશે ?’
‘તમારે શું એ બધી પંચાત…..’
‘પૂછવુ તો પડે ને, તમે અમારી સુવિધાનું ધ્યાન રાખો છો તો અમારે તમારૂં ધ્યાન રાખવું પડે ને ?’
‘????’ (આવ્યો મોટો દોઢડાહ્યો…) બહેન મનોમન બબડ્યા.
‘તમે કહો તો ખરા ! સારું ચલો એ કહો કે તમે પરણેલા છો કે કુંવારા ?’
‘આવું બધું તે અહીં પૂછાય ?’
‘અહીં તો લખ્યું છે કે પૂછપરછ….’
‘પણ તે આવું થોડું પૂછવાનું ?’
‘તો અહીં શું પૂછાય તેના પ્રકારો કેમ નથી લખતા ?’
વધુ આગળ વાંચો »
રમૂજનું રમખાણ – સં. તરંગ હાથી
પ્રકાર: હસો અને હસાવો સાહિત્યકાર : તરંગ હાથી 47 પ્રતિભાવો
[ રીડગુજરાતીને આ રમૂજોનું સંકલન મોકલવા માટે શ્રી તરંગભાઈનો ખૂબ ખૂબ આભાર. આપ તેમનો આ નંબર પર +91 9427605204 અથવા આ સરનામે hathitarang@gmail.com સંપર્ક કરી શકો છો.]
થિયેટરમાં ચાલુ ફિલ્મે એક દાદાને આજુબાજુની ખુરશીઓ વચ્ચે કંઈક શોધતા જોઈને કોઈકે પૂછ્યું :
‘દાદા, આ ચાલુ પિક્ચરે શું કરો છો ?’
‘ચોકલેટ શોધું છું, ભાઈ. ખાતાં ખાતાં પડી ગઈ…’
‘પડી ગયેલી એવી એક ગંદી ચોકલેટ માટે બધાને શું કામ હેરાન કરો છો ? બીજી ચોકલેટ ખાઈ લેજો.’
‘વાંધો ચોકલેટનો નથી. પણ એની સાથે ચોકઠુંય પડી ગયું છે ને, એટલે તો શોધું છું !’
*******
ચમન : ‘મને લોકોની વાતો ઉપરથી એવો અંદાજ આવે છે કે હું ઘરડો થતો જાઉં છું.’
ગગન : ‘અરે નિરાશ કેમ થાય છે ? તું ક્યાં હજી ઘરડો થયો છે. પણ તને એમ કેમ લાગે છે ?’
ચમન : ‘લોકો પહેલાં મને કહ્યા કરતા હતા કે તમે લગ્ન કરી લો અને હવે કહે છે કે તમે લગ્ન કેમ નથી કર્યા ?’
********
ગધેડા સામે એક પાણી ભરેલી બાલદી અને એક દારૂ ભરેલી બાલદી મૂકવામાં આવી. ગધેડો પાણી ભરેલી બાલદી પી ગયો. આ બતાડીને પોલીસે દારૂડીયાને પૂછ્યું :
‘બોલ, આના પરથી શું શીખવાનું મળે છે ?’
દારૂડિયો કહે : ‘સીધી વાત છે ! જે દારૂ ના પીએ તે ગધેડો હોય છે !’
********
કેપ્ટન : ‘વીર નૌજવાનો આગે બઢો…’
સંતા આગળ ન વધ્યો.
કેપ્ટન : ‘અરે સંતા, તું પરેડ કેમ નથી કરતો ?’
સંતા : ‘તમે કહ્યું ને કે ૯ જવાનો આગે બઢો. મારો નંબર તો 10મો છે !’
********
વધુ આગળ વાંચો »
ગાંધીજીનો વિનોદ – લલ્લુભાઈ મકનજી
પ્રકાર: હસો અને હસાવો સાહિત્યકાર : લલ્લુભાઈ મકનજી 11 પ્રતિભાવો
[ ગાંધીજીના જીવનના 163 વિનોદી પ્રસંગોનો સમાવેશ કરતા પુસ્તક ‘ગાંધીજીનો વિનોદ’ માંથી સાભાર. પુસ્તક પ્રાપ્તિની વિગતો લેખના અંતે આપવામાં આવી છે.]
[1] લાડકા દીકરાઓ
એક વાર સેવાગ્રામમાં ગાંધીજી સમક્ષ ઉપવાસ કરી સત્યાગ્રહ કરવાનું કેટલાક હરિજનોએ નક્કી કર્યું. હરિજન સત્યાગ્રહીઓ ગાંધીજી પાસે આવ્યા અને સત્યાગ્રહ કરવાની પોતાની ઈચ્છા પ્રદર્શિત કરી.
‘તમારી રહેવાની બધી જ સગવડ હું કરી દઉં છું. તમારી ઈચ્છા હોય તો આ મારી કુટિર ખાલી કરી આપું.’ ગાંધીજી બોલ્યા.
હરિજનો : ‘ના, ના, એવું અમે ઈચ્છતા નથી.’
ગાંધીજી : ‘તો તમને પસંદ પડે તે મકાન લો.’
હરિજનોએ બાની કુટિર પસંદ કરી તેથી બાને બોલાવી ગાંધીજીએ કહ્યું કે તમારી કુટિર અમને આપો.
બા : ‘પણ પછી હું ક્યાં રહીશ ?’
ગાંધીજી : ‘તમને ક્યાં વધુ જગ્યા જોઈએ છે ? થોડી જગ્યા રહે તેનાથી ચલાવી લેજો. મેં પણ મારી કુટિર ખાલી કરી આપવાની ઈચ્છા એમને જણાવી હતી.’
બા (હસીને) : ‘પણ એ તો તમારા લાડકા દીકરાઓ છે.’
ગાંધીજી (ખડખડ હસીને) : ‘હા, હા, પણ મારા દીકરા તે તમારા પણ ખરાને ?’
બાએ હસતાં હસતાં જગ્યા કરી આપવાની હા પાડી. પણ ગાંધીજીનાં આ પ્રેમાળ વચનો સાંભળી હરિજન સત્યાગ્રહીઓનો અર્ધો જુસ્સો ઊતરી ગયો !
[2] અરે ! મને શિંગડાં ઊગ્યાં !
ખોરાક સંબંધી અનેક પ્રકારના પ્રયોગો કરવામાં ગાંધીજીને ખૂબ રસ હતો. અને કોઈ એવા પ્રયોગો કરતું હોય તો તેનું પરિણામ જાણવાને પણ તેઓ આતુર રહેતા. એક વાર ગાંધીજીને ખબર પડી કે મદ્રાસ પ્રાંતમાં કોઈ ભાઈ કાચા અન્નનો વર્ષોથી પ્રયોગ કરે છે. તેથી તેમના પ્રયોગ અને અનુભવ વિશે જાણવાને માટે તેમને આશ્રમમાં બોલાવ્યા. ગાંધીજી તેમની વાતો મૂગા મૂગા સાંભળી રહ્યા હતા. તે ભાઈએ કાચા અન્નની ખોરાક તરીકે ખૂબ પ્રશંસા કરી. અને દૂધને ત્યાજ્ય ગણ્યું. તે એટલે સુધી કહેવા તૈયાર થયા કે દૂધ ખાવાથી મનુષ્યની બુદ્ધિ પણ પશુઓના જેવી જ થઈ જાય છે.
દલીલની ગાડી પાટા પરથી સરી જતી જોઈ ગાંધીજી પોતાના હાથની આંગળી માથા પર મૂકી શિંગડાં જેવો દેખાવ કરી બોલ્યા :
‘અરે ! જુઓ, જુઓ, મને પણ શિંગડાં ઊગવા લાગ્યાં.’
બકરીનું દૂધ એ ગાંધીજીનો ખાસ ખોરાક. એટલે સાંભળનારાં હસી પડ્યાં અને પેલા ભાઈ પણ પોતાનો વિચારદોષ જોઈ વધુ દલીલ કરતા અટકી ગયા.
વધુ આગળ વાંચો »
નિર્ણાયક બનવાની મજા – આશા વીરેન્દ્ર
પ્રકાર: હસો અને હસાવો સાહિત્યકાર : આશા વીરેન્દ્ર 19 પ્રતિભાવો
[જાણીતા લેખિકા આશાબેનની કલમે આપણે ઘણી વાર્તાઓ આજ સુધી માણી છે. આજે માણીએ તેમનો હળવો હાસ્ય લેખ. રીડગુજરાતીને આ કૃતિ મોકલવા માટે આશાબેનનો (વલસાડ) ખૂબ ખૂબ આભાર. આપ તેમનો આ નંબર પર સંપર્ક કરી શકો છો : +91 2632 251719]
લગ્ન માટે કહેવાય છે કે, ‘લક્કડકા લડ્ડુ – જો ખાયે વો ભી પછતાયે, જો ન ખાયે વો ભી પછતાયે..’ જે કરીને પણ પસ્તાવું પડે અને ન કર્યું હોય તો યે અફસોસ થાય એવાં કામોની યાદી લંબાવી શકાય. દા..ત, જ્યાં સુધી ડ્રાઈવિંગ નહોતું આવડતું ત્યાં સુધી કોઈ બેન સડસડાટ ગાડી દોડાવીને બાજુમાંથી પસાર થઈ જાય ત્યારે થતું ‘કેટલા સ્માર્ટ બેન છે ? આપણે પણ સ્માર્ટ ગણાવા ડ્રાઈવિંગ શીખવું જ જોઈએ.’ મને યાદ છે ત્યાં સુધી એક સભામાં ‘મેં સેવેલું સ્વપ્ન’ એ વિષે બોલતાં મેં ડ્રાઈવિંગ કરવાને મારા અધૂરા રહેલાં સ્વપ્ન તરીકે ગણાવેલું પછી તો એ અધૂરા સ્વપ્નને પૂર્ણતાને આરે પહોંચાડવા આપણે પ્રયત્ન આદર્યા. શરૂ શરૂમાં તો હાથ-પગ ધ્રૂજવા લાગ્યા, પસીનો છૂટી જવો, હૃદયની ધડકન વધી જવી વગેરે વગેરે ગંભીર લક્ષણો જણાયાં પણ નજર સામે નર્મદનું ‘યા હોમ કરીને પડો, ફતેહ છે આગે’ એ સૂત્ર રાખેલું એટલે હું તો જો કે ન પડી પણ એક-બે વખત નવી નક્કોર ગાડીને પાડી (ઠોકી) ને આપણે સફળતા તો હાંસલ કરી ! પરંતુ એ સફળતાનો નશો બહુ જલદી ઊતરવા માંડ્યો જ્યારે ‘ચાલ, સ્ટેશન સુધી મૂકી જા…’, ‘મહેમાન આવ્યા છે તે એમને ફરવા લઈ જા….’, ‘આટલો સામાન પહોંચાડવાનો છે તે ગાડીમાં પહોંચાડી દે….’ આવા ઑર્ડરો રોજ છૂટવા માંડ્યા ત્યારે થયું કે, ‘આના કરતાં ડ્રાઈવિંગ નહોતું આવડતું તે શું ખોટું હતું ?’ નકામો સુખનો જીવ સંતાપમાં નાખ્યો !
મહિલાઓ સારી સારી પદવીઓ પર આરૂઢ થઈને વટબંધ નોકરી કરતી હોય, સવારે ઘડિયાળને ટકોરે અપ-ટુ-ડેટ તૈયાર થઈને ઑફિસે જવા નીકળી જતી હોય ત્યારે મેલાં-ઘેલાં કપડાંમાં, દાળ-શાકમાં ચમચા હલાવતાં હલાવતાં ઈર્ષ્યાભરી નજરે હું એમને જોઈ રહેતી. મનમાં કાયમ એ વાતનો વસવસો રહ્યા કરતો કે, આપણામાં પણ કાબેલિયત તો હતી પણ એ બતાવવાની તક ન મળી ને ઘરમાં ને ઘરમાં જ રહી ગયાં. પણ હમણાં જ બેન્ક મેનેજરનો હોદ્દો ધરાવતી એક મિત્રએ આંખોમાં આંસુ સાથે પોતાની પારાવાર મુશ્કેલીઓનું વર્ણન કર્યું ત્યારે થયું કે, આ લાડવો ન ખાધો તો એમાં કંઈ ખોટમાં નથી રહ્યાં. આવા જાતજાતના લાડવાનો આસ્વાદ લેવા મારું મન તલપાપડ રહ્યા કરે. વર્ષોથી એક મહેચ્છા એવી હતી કે કોઈ કાર્યક્રમમાં નિર્ણાયક તરીકે જવાનું આપણને આમંત્રણ મળે તો મજા પડી જાય. લોકો કેટલાં માન (?)ની દષ્ટિએ આપણને નિહાળે, આયોજકો હાથ જોડીને આપણી સેવામાં ઊભા રહે અને સ્પર્ધકો તો આપણને જોઈને પાણી પાણી થઈ જાય. જિંદગીમાં એકવાર તો આવો મોકો મળવો જ જોઈએ. મારી આ મંશાને ઉપરવાળાએ તથાસ્તુ કહ્યું હશે તે એક દિવસ કોઈ હરિફાઈના આયોજકો મારે આંગણે આવી પહોંચ્યા.
વધુ આગળ વાંચો »
જો જો હસતાં નહીં !! – સં. તરંગ હાથી
પ્રકાર: હસો અને હસાવો સાહિત્યકાર : તરંગ હાથી 48 પ્રતિભાવો
[ રીડગુજરાતીને આ રમુજોનું સંકલન મોકલવા માટે શ્રી તરંગભાઈનો ખૂબ ખૂબ આભાર. આપ તેમનો આ નંબર પર +91 9427605204 અથવા આ સરનામે hathitarang@gmail.com સંપર્ક કરી શકો છો.]
છગન : ‘એના એકાએક મૃત્યુનું કાંઈ કારણ ?’
મગન : ‘હા, એ ભૂલકણો હતો. સંભવ છે કે શ્વાસ લેવાનું ભૂલી ગયો હોય…’
***********
પતિ : ‘તું રોટલી તો સારી બનાવે છે પણ મારી મમ્મી જેવી નથી બનતી. મમ્મી જેવી રોટલી બનાવ ને !’
પત્ની : ‘હા ચોક્કસ. મમ્મી જેવી રોટલી તો હું બનાવું પણ પહેલાં તમે તમારા પપ્પા જેવો લોટ બાંધતા તો શીખી જાઓ !’
***********
બે ચોર રેડીમેડ સ્ટોરમાં ચોરી કરવા ઘૂસ્યા.
ખમીસ પરના ભાવની કાપલી જોઈ એક ચોરે બીજાને કહ્યું : ‘જો તો ખરો ! માળા લૂંટવા જ બેઠા છે !’
***********
એક યાત્રી : ‘ગાડીઓ આટલી મોડી દોડતી હોય તો આ ટાઈમટેબલ શા કામના ?’
ટિકીટચેકર : ‘તમે તો ગાડીઓ સમયસર આવશે તો એમ કહેશો કે આ વેઈટિંગરૂમ શા કામના ?’
***********
એક શેઠનો છોકરો ઘણાં વર્ષોથી એમ.એ.માં નાપાસ થયા કરતો હતો.
શેઠનો મિત્ર : ‘એમ.એ પાસ કરીને તમારો પુત્ર શું બનશે ?’
શેઠ : ‘દાદા’
મિત્ર : ‘એટલે ?’
શેઠ : ‘જ્યારે તે એમ.એ પાસ કરશે ત્યાં સુધીમાં તેના છોકરાનાંય છોકરાં થઈ જશે !’
***********
વધુ આગળ વાંચો »
ઈન્ટર-વ્યુ – રિદ્ધિ દેસાઈ
પ્રકાર: હસો અને હસાવો સાહિત્યકાર : રિદ્ધિ દેસાઈ 22 પ્રતિભાવો
[ કટાક્ષિકા – ‘નવનીત સમર્પણ’, જૂન-2009માંથી સાભાર.]
બીજાને સલાહ આપવાનો મને જબરો શોખ છે. એમાંય મારાથી બધી રીતે આગળ હોય એવાને તો ખાસ ! શોધકો ઘાસની ગંજીમાંથી સોય શોધી કાઢે એમ એમના વિરાટ વ્યક્તિત્વમાંથી હું નાની નાની ક્ષતિઓ ખોળી કાઢું છું, ને પછી તમે સમજી ગયા હશો…. મારી આ આગવી ખૂબી જોતાં બધાએ મને એક જ સલાહ આપી : ‘માસ્તર બની જા. આપણે ત્યાં શિક્ષણ અને અધ્યાત્મ – બે જ ધંધા એવા છે જેમાં પોતે સુધરવાનું હોતું નથી બલકે બીજાને શિખામણો આપવાની હોય છે.’ ગમે તેમ, પણ એમની સલાહ મેં માની લીધી. ચારપાંચ ઠેકાણે ઝટ ઝટ અરજી કરી નાખી.
શિક્ષિકા બનવાની પૂર્વતૈયારીરૂપે મેં જુદી જુદી ભાષાઓનાં ખજાનારૂપ-ઉત્તમ પુસ્તકોનું અધ્યયન કરવાનું ઠેરાવ્યું. એક લાઈબ્રેરીમાં મેમ્બરશિપ લઈને ત્યાંના એક ઉચ્ચ અધિકારીને કહ્યું : ‘ભાષાનાં ખજાનારૂપ પુસ્તકો આપશો ?’ ‘હા, હા ! કેમ નહીં ?’ કહેતા એ કબાટમાંથી ‘લાલ ટાપુનો ખજાનો’, ‘ગેબી ગુફાનો છૂપો ખજાનો’, ‘ભેંકાર ભોંયરાનો ખજાનો.’ જેવાં પુસ્તકો ઉત્સાહભેર લઈ આવ્યા. આ લાઈબ્રેરીમાંથી સારું એવું મનોરંજન મળે એમ છે, એમ લાગ્યું. છતાં મેં ત્યાંથી માત્ર જ્ઞાન જ લીધું. શિક્ષક બનવા જ્ઞાન તો જોઈએ જ ને ! આજના શિક્ષકો જ્ઞાન વગર જ્ઞાન આપે છે એ ખોટું છે.
ઘોડાના તબેલાની બાજુમાં આવેલી એક સરકારી કચેરીમાં અમારો ઈન્ટરવ્યુ હતો. એક પદ માટે બત્રીસ ઉમેદવારો વચ્ચે જ્ઞાનયુદ્ધ ખેલવાનું હતું. બાજુમાંથી રહી રહીને આવતો ઘોડાની હણહણાટીનો અવાજ અમારી યુદ્ધભાવનાને પ્રબળ બનાવતો હતો. પરંતુ ખરવાની ફિકર તારાઓને હોય. સૂર્યને નહીં ! કોઈ સાલું પોતાને સૂર્યથી ઓછું સમજવા તૈયાર જ ન હતું !
રિદ્ધિ… બહેન… દેસાઈ…
તેરમા ઉમેદવાર લેખે મારું નામ બુલંદ અવાજે પોકારાયું. અસલના જમાનામાં રાજામહારાજાઓની છડી આમ જ પોકારાતી હશે ?… એવા ભવ્ય વિચાર કરતાં કરતાં હું કેબિનમાં પ્રવેશી. અંદર રાજાશાહી જેવું જ વાતાવરણ હતું. સામે કરડા ચહેરાવાળા ચાર ચાર મહારથીઓ બેઠા હતા. એમની આંખોમાં શત્રુને પછાડી નાખવાનું યોદ્ધાઓવાળું શૂરાતન દેખાતું હતું. હાથમાં ફાઈલ એમ ઝાલી હતી જાણે પણછ ખેંચેલું ધનુષ્ય ન હોય ! પ્રાચીનકાળમાં વીરરસના શમનાર્થે ‘શૃંગાર’ અને ‘શાંત’ મુખ્યત્વે આ બે રસનો ઉપયોગ થતો. એમાં ‘શૃંગાર’ પ્રયોજવાનો એ પ્રસંગ નહોતો એટલે મેં શાંતરસનો સુચારુ પ્રયોગ કર્યો.
વધુ આગળ વાંચો »
