સ્વાદ-સોડમ – મૃદુલા હિતેનભાઈ ગણાત્રા
[ ‘સ્વાદ-સોડમ’ પુસ્તક ભાગ-1 તેમજ ભાગ-2માંથી સાભાર. રીડગુજરાતીને આ પુસ્તકો ભેટ મોકલવા માટે મૃદુલાબેનનો (રાજકોટ) ખૂબ ખૂબ આભાર. આપ તેમનો આ નંબર પર +91 281 2467109 સંપર્ક કરી શકો છો. પુસ્તક પ્રાપ્તિની વિગત લેખના અંતે આપવામાં આવી છે.]
[1] ફણગાવેલા કઠોળની કટલેસ 
સામગ્રી :
મગ 1/2 વાટકી,
મઠ 1/4 વાટકી, ચણા 1/2 વાટકી,
બટેટા 4 નંગ, બ્રેડની સ્લાઈઝ 4 નંગ,
બારીક સમારેલા લીલા મરચા 1 ટેબલ-સ્પુન,
લસણની પેસ્ટ 1 ટેબલ સ્પુન,
મીઠું, લીંબુ, ખાંડ જોઈતા પ્રમાણમાં,
જલજીરા પાવડર 1 ચમચી,
બારીક સમારેલો ફુદીનો તથા કોથમરી 1/2 વાટકી,
તેલ જરૂરિયાત મુજબ.
રીત :
સૌપ્રથમ કઠોળ પલાળીને ફણગાવી લો. હવે બટેટા બાફી છાલ કાઢી તેને મસળીને રાખો. કઠોળ ને પીસીને બટેટા સાથે બાઉલમાં લઈ તેમાં બાકીનો બધો મસાલો/સામગ્રી ઉમેરી મીક્સ કરી લો. હાથેથી કટલેસને વાળો. હાર્ટનો આકાર અથવા લંબગોળ, ગોળ જે ગમે તે આકાર આપો. કટલેસના તૈયાર મોલ્ડ આવે છે તેનો પણ ઉપયોગ કરી શકાય. ફ્રાયપેનમાં થોડુંક તેલ લઈને કટલેસને બંને બાજુ સાંતળી લો. ગરમ કટલેસ સોસ અથવા ફુદીનાની ચટણી અથવા લીલી ચટણી કે ખજુરની ચટણી કે મીઠી ચટણી સાથે સર્વ કરો. બાળકોને એકલા કઠોળ કે ફણગાવેલા કઠોળ ખાવા ન ગમતા હોય તો આ રીતે કટલેસ કે પરોઠા કે તેવી અલગ વાનગીઓ બનાવવી જેથી તે સરળતાથી આરોગશે.
વધુ આગળ વાંચો »
વાનગી વૈવિધ્ય – સંકલિત
[1] મેથીના પરોઠા
સામગ્રી :
3 ઝૂડી મેથી,
400 ગ્રામ ઘઉં લોટ,
10 કળી લસણ,
લીલાં મરચાં,
કોથમીર, ધાણાજીરું,
મીઠું, મરચું,
તેલ, દહીં.
રીત:
સૌપ્રથમ મેથીને કાળજીપૂર્વક ધોઈ, સારી રીતે વાટી, લીલાં મરચાં અને લસણ છૂંદી નાખો. વાટેલી મેથી, કોથમીર, મરચાં અને લસણ બધું ભેગું કરીને કથરોટમાં મૂકીને બધો મસાલો કરો. હવે તેની અંદર લોટ ઉમેરતા જાવ અને દહીં પણ ઉમેરી દો. આ રીતે તૈયાર થયેલી કણક એકદમ લીલા કલરની થશે. ત્યારબાદ તેના લુઆ કરીને, વણીને પરોઠા શેકી લો. આ પરોઠામાંથી 1500 કૅલેરી મળે છે. તેમાં મેથીનું પ્રમાણ વધુ હોવાથી કબજિયાત દૂર કરનાર અને આંખો માટે પણ ઉપયોગી છે.
ફાફડા અને જલેબી – સંકલિત
[1] ફાફડા
સામગ્રી :
500 ગ્રામ ચણાનો લોટ
100 ગ્રામ અડદનો લોટ
અજમો, હિંગ, તેલ
મરચું, મીઠું, ખાવાનો સોડા.
રીત:
સૌપ્રથમ અડદનો અને ચણાનો લોટ ભેગો કરીને જોઈતા પ્રમાણમાં મોણ નાખવું. તેમાં અજમો, હિંગ, મીઠું અને ખાવાનો સોડા ઉમેરવો. ત્યારબાદ તેને મસળીને પરોઠા જેવો કઠણ લોટ બાંધવો. હવે પાટલી પર તેલ લગાડીને ભાખરી કરતાં મોટા કદનો લુઓ લેવો. તેને પાટલી પર મૂકી હાથ વળે ચોળીને લાંબો ખેંચવો. આ રીતે તૈયાર થતા ફાફડાના દરેક પડને ગરમ તેલમાં તળો. ફાફડા ફૂલીને ઉપર આવે એટલે તેને ઉતારી લો. ગરમ ફાફડા પર મસાલો તેમજ મરચું ભભરાવી શકાય. જલેબી અને કઢી સાથે તે સ્વાદિષ્ટ લાગે છે.
વધુ આગળ વાંચો »
વાનગી વૈવિધ્ય – સરયુ શાહ
[‘સાંવરી’ સામાયિકમાંથી સાભાર.]
[1] ચટપટી ચાટ
સામગ્રી :
50 ગ્રામ મગ,
50 ગ્રામ મસૂર,
50 ગ્રામ ચણાની દાળ,
50 ગ્રામ કાબૂલી ચણા,
50 ગ્રામ રાજમા,
1 વાટકી તાજું દહીં, 1 ચમચી ચાટ મસાલો,
1 ચમચી મીઠું, અડધી ચમચી મરચું,
2 લીલાં મરચાં સમારેલાં, કોથમીર બારીક સમારેલી,
1 ડુંગળી બારીક સમારેલી, 1 લીંબુ.
રીત:
બધાં કઠોળને સાફ કરી રાત્રે પાણીમાં પલાળી દો. સવારે પાણીમાંથી કાઢી એમાં થોડું મીઠું નાખી કૂકરમાં બાફી લો. તે એકદમ બફાઈ ન જાય તેનું ખાસ ધ્યાન રાખો. બધાં કઠોળ છૂટાં રહેવાં જોઈએ. હવે તેને એક પ્લેટમાં કાઢી એની પર લીંબુ નીચોવો. ફીણેલું દહીં એની પર રેડો, એની પર ચાટ મસાલો, મીઠું, મરચું ભભરાવો અને કોથમીર, મરચાં, ડુંગળીથી સજાવી ખટમીઠી ચટણી સાથે ચટપટી ચાટનો સ્વાદ માણો.
વધુ આગળ વાંચો »
