સૉરી ! – હરિશ્ચંદ્ર

[‘ભૂમિપુત્ર’ જુલાઈ-1987માંથી સાભાર.]

આજે હતી હોળી. જયાને શિક્ષિકાની નોકરી. એટલે એને રજા. મારે ઑફિસે જવાનું. પણ અમે નક્કી એમ કર્યું કે હોળી ઊજવવી. મારે બપોરે ઘરે આવી રહેવું. ચાર-પાંચ વાગે નાસ્તો-પાણી લઈને બાગમાં જતાં રહીશું. પિકનિક જેવું થઈ જશે. પરંતુ ઑફિસમાં સાહેબે ફરમાન કાઢ્યું : ‘આજે બધાએ સાંજે મોડે સુધી બેસવાનું છે. સોમવારે હેડ ઑફિસમાંથી જનરલ મેનેજર આવે છે.’

હું ઠરી જ ગયો. અમારો બધો કાર્યક્રમ રોળાઈ ગયો. પણ કરું શું ? સમસમીને બેસી રહ્યો. પછી તો આખો દિવસ કામમાં ગયો. ઑફિસમાંથી નીકળતાં રાત્રે આઠ થયા. તેમાં વળી નીકળતી વખતે સાહેબ કહે, ‘તમે કાલે સવારની ટ્રેનમાં મુંબઈ જઈ આવો ! અગત્યનું કામ છે. મારાથી હમણાં નહીં નીકળાય.’ ઘરે જવા જાણે મારા પગ જ ભાંગી ગયા. શું મોઢું લઈને ઘરે જાઉં ? જયા બારીએ ડોકાઈ-ડોકાઈને થાકી હશે. ‘હમણાં આવશે….હમણાં આવશે….’ કરતાં રાત રાત પડી ગઈ. કેટલી મહેનત લઈને બધી તૈયારી કરી હશે ! છોકરાંવ પૂછી પૂછીને માથું ખાઈ ગયાં હશે કે, ‘પપ્પા ક્યારે આવશે ?…… ક્યારે આપણે બાગમાં જઈશું ?’

ઘરે પહોંચ્યો ત્યારે બારણું ઠાલું અટકાવેલું હતું. મોટો સ્ફોટ થશે એવી બીકે ધ્રૂજતો, થથરતો હું અંદર ગયો. તો છોકરાંવ જયાને ખોળે માથું મૂકી ઊંઘી ગયેલાં. જયા પણ ભીંતે માથું ટેકવી સૂતી હતી. આજુબાજુ ભરેલા ડબ્બા પડ્યા હતા. મેં ધીમેથી જયાના માથે હાથ મૂક્યો. એ ઝબકીને જાગી. એની આંખોમાં આંખ પરોવી દયામણે સ્વરે મેં ‘સૉરી’ કહ્યું. અંગ્રેજી ભાષા આવા સંકટ વખતે ઘણી ઉપયોગી થઈ પડે છે. એ કાંઈ બોલી નહીં. પણ એની આંખમાં મેં જાણે મદનને ભસ્મ કરતું શંકરનું ત્રીજું લોચન ઊઘડતું જોયું. અવાજમાં શક્ય તેટલું માર્દવ આણી હું કહેવા ગયો, ‘આજે મારા સાહેબે….’ અને એકદમ એ ભભૂકી ઊઠી : ‘તમારા સાહેબને બૈરી છોકરાં નથી શું ?…. નોકરી તો અમેય કરીએ છીએ, પણ ઘર સામે જોવાનું કે નહીં ?….. આ છોકરાંવ વાટ જોઈ જોઈને ભૂખ્યાં સૂઈ ગયાં….. કેટલી હોંશે હોંશે બધું તૈયાર કરેલું !……
વધુ આગળ વાંચો »

મારો મીકી – હરિશ્ચંદ્ર

મારા દીકરાને ઘરમાં એની સાથે રમે તેવું કોઈ નહીં. બિલ્ડિંગમાંયે ઝાઝા છોકરા નહીં. એટલે એક ગલૂડિયું લાવવાનું વિચાર્યું. ઊંચા લોકના અમારા મહિલામંડળમાં બધાં કહેતાં : ‘બાળકો માટે કૂતરા જેવો સાથીદાર બીજો કોઈ નહીં !’ ઠેકઠેકાણે તપાસ કરી. અવનવા અનુભવ. બારણે બેલ મારીએ કે પંદર-વીસ કૂતરાં ભસવાનું શરૂ કરે. બારણું ખૂલે કે અમારી ધ્રૂજારીનો પાર નહીં. કાળાં-ધોળાં, ઊંચા-નીચાં, જાડાં-પાતળાં. કૂતરાંનીય આટલી બધી જાત હશે, તે ત્યારે ખબર પડી. કૂતરાંનો માલિક દરેક કૂતરાની પેઢી-દર પેઢીનો ઈતિહાસ સંભળાવે.

એક ગલૂડિયું લાવતાં આટલાં ઈતિહાસ-ભૂગોળ શીખવાં પડે એ જોઈ મારી મતિ મૂંઝાઈ ગઈ. આમ તો હું ગામડાં-ગામમાં ઉછરેલી. ક્યાંક કૂતરી વિયાણી હોય, ત્યાં જઈને ગલૂડિયું માગી લાવવાનું, એવી મારી કલ્પના. પણ અહીં તો ખાસ્સા બારસો રૂપિયા ચૂકવવા પડ્યા ! જો કે ગલૂડિયાને જોઈને દીકરા મારાને જે હર્ષ થયો, તેથી ખર્ચનો સણકો ભુલાઈ ગયો. પછી ગલૂડિયાનો નામ-કરણ સમારંભ કરી ‘મીકી’ નામ રાખ્યું. આવનાર બધાંએ ‘બિચારું કેટલું ભૂખ્યું !’ – કહી હોંશે હોંશે દૂધ પાયું. દૂધ મારા ઘરનું જ હોં !

પણ બીજે દિ’ તો એણે ઘર આખું ભરી મૂક્યું. પડોશમાં કૂતરું હતું. ત્યાં જઈ કૂતરા-ઉછેરનો પાઠ ભણી આવી. એનાં ચાર-પાંચ પુસ્તકોય ખરીદી લાવી. બે-ત્રણ માસ થયા ને કચરામાં મીકીના દાંત દેખાયા. દવાખાને લઈ ગયાં ત્યારે ખબર પડી કે દૂધિયા દાંત પડે, પછી નવા આવશે. ચાર-છ મહિના થયા. પણ એનું શરીર વળે નહીં. મરતૂકડો દેખાય. કોઈએ કૂતરાના ખાસ સ્પેશ્યાલિસ્ટની વાત કરી. પહેલે દિ’ ત્યાં ગઈ તો અવાક જ થઈ ગઈ ! પંદર-સોળ કૂતરાં એમના રખેવાળ સાથે લાઈનમાં બેઠેલાં. નામ પોકારાય કે કૂતરું કૂદીને ટેબલ પર ચઢી જાય. મીકીનો વારો આવ્યો. આગળ-પાછળનો ઈતિહાસ, કૂતરાની ખાસિયતો, વર્તન, ટેવો વગેરે કાંઈ કેટલુંયે પૂછ્યું ! દાકતર મને સમજાવે, ‘મુખ્ય એને પ્રેમની જરૂર છે અને પૌષ્ટિક ખોરાકની.’ ઘેર જઈ પૌષ્ટિક ખોરાકની યાદી વાંચી મને તમ્મર આવી ગયાં. બ્રેકફાસ્ટમાં માખણ લગાડેલો ટોસ્ટ અને ઈંડા. વળી કેટલુંક નોન-વેજ પણ ખરું. એ સાથે રોટલી. રોજ માઈલ-બે માઈલ ફરવા લઈ જવાનો. સાંજ-સવાર બે કેલ્શિયમની ગોળીઓ…..
વધુ આગળ વાંચો »

કથાદ્વયી – હરિશ્ચંદ્ર

[‘ભૂમિપુત્ર’ સામાયિકમાંથી સાભાર.]

[1] મધુરી ઘટમાળ !

લેબરરૂમમાં હું એનો હાથ પકડીને ઊભી હતી. વેણ આવતું અને મારો હાથ જોરથી દબાતો, અમળાતો. મનોમન હું પ્રાર્થના કર્યે રાખતી – ભગવાન, મારી દીકરીને આમાંથી સહીસલામત પાર પાડ ! એ મારી માત્ર દીકરી જ ક્યાં હતી ? મારી મિત્ર હતી, સખી હતી.

અને હું 24 વરસ પાછળ જતી રહી. આવો જ લેબરરૂમ, જ્યાં અમે પ્રત્યક્ષ પહેલી વાર મળ્યાં. એ પોચી ફૂલગુલાબી નાનકડી કાયાનો પહેલો સ્પર્શ ! મારા આખા શરીરે રોમાંચ-રોમાંચ થઈ ગયો. આંખો તો એની બીડેલી હતી, પણ જાણે અંદરથી કોઈ આંખે અમે એકબીજાને જોતાં હતાં. ત્યારથી બંધાયેલી અમારી મૈત્રી. પછી તો હું એને જોતાં ધરાતી નહોતી. કાલું-કાલું કાંઈ-કાંઈ કહેતી. એય ઊંહ કરતી, હાથ હલાવતી, હસું-હસું થતી, જાણે મને પ્રતિસાદ દેતી. મહિનો માસ થયે પિયરથી આવ્યા બાદ મેં એને નવડાવવા વગેરે માટે બાઈ ન રાખી. અમારામાં કોઈ બીજો ભાગીદાર ન જોઈએ. હું જ એને નવડાવતી. એનાં તાજાં ગોરાં ગુલાબી અંગોને ક્યાંય સુધી ચૂમ્યા કરતી. એને છાતીએ ચાંપતી.

દિવસો ઝડપથી જતા ગયા. એ આળોટતી થઈ, ઘૂંટણિયાં ભરતી થઈ, દોડતી થઈ, કાલું-કાલું બોલતી થઈ, આવીને મને વળગી પડતી થઈ. એને જોઈને જાણે દુનિયાનું બધું સુખ મારી બાથમાં આવી જતું ! એને બાળમંદિરમાં મૂકવાનું થયું. શરૂ-શરૂમાં એ રડતી. મનેય એનાથી વિખૂટા પડવું જીવ પર આવી જતું. પણ પછી તો એનેય ગમવા માંડ્યું અને હુંયે ટેવાઈ ગઈ. ઘરે આવે એટલે એને કેટકેટલી વાતો કરવાની હોય ! હુંય એની વાતો સાંભળતાં ધરાઉં નહીં. ખોળો છોડીને મારી દીકરી હવે દુનિયામાં રમતી થઈ, ભમતી થઈ. દુનિયાનું જોઈ આવીને એ મને ટોકતીયે થઈ. ‘જો, તેં મારો એક ચોટલો નાનો વાળ્યો અને બીજો મોટો. પ્રિયંકાની મા કેવા બે એક-સરખા ચોટલા વાળી દે છે !’ અથવા તો ‘તું તો રોજ એક સરખો જ નાસ્તો આપે છે. માધવીની માનો નાસ્તો રોજ કેવો નવો-નવો હોય છે !’ સ્કૂલના યુનિફોર્મમાં તો એ કેવી ફક્કડ લાગતી હતી ! એ ખીલતી કળીને હું જોઈ જ રહેતી. જો કે એની સુવાસ હવે થોડે દૂરથી લેવાની રહેતી. એની જુદી દુનિયા ઊભી થતી જતી હતી. હવે હું જ કાંઈ એની એક માત્ર મિત્ર નહોતી, બીજીયે બહેનપણીઓ હતી. તેમ છતાં હજી પરમ મિત્રના નાતે મારી સાથે એને ઘણું બધું વહેંચવાનું હતું.
વધુ આગળ વાંચો »

હું યે એકવાર વહુ જ હતી ને ! – હરિશ્ચંદ્ર

[‘ભૂમિપુત્ર’ સામાયિકમાંથી સાભાર.]

માધુકાકા અને માલુકાકી સાથે અમારે ઘર જેવો સંબંધ. અમારી પડોશમાં જ રહે. એમનો જયંત મારા જેવડો. મારો દોસ્ત. અમે સાથે ભણીએ, એટલે એકબીજાના ઘરમાં જવા-આવવાનો, રમવા-જમવાનો નિકટનો સંબંધ. માલતીકાકી મારા પર બહુ પ્રેમ રાખે. પોતાના દીકરા જેવો જ માને. ભણી-ગણીને નોકરી નિમિત્તે હું બહારગામ રહેતો થયો એટલે મળવાનું ઓછું થઈ ગયું. છતાં જ્યારે પણ ઘરે આવું, ત્યારે માધુકાકા, માલુકાકી અને જયંતને અચૂક મળું. જો એક ટંક એમના ઘરે જમ્યા વિના પાછો જાઉં, તો માલુકાકી બહુ નારાજ થઈ જાય.

આ વખતે બહુ લાંબા ગાળે મારે ઘેર આવવાનું થયું. દોઢેક વરસ થઈ ગયું હતું. મા સાથે વાત કરતો બેઠો હતો. સહેજે મેં પૂછ્યું : ‘માલુકાકી, જયંત વગેરે બધાં મજામાં છે ને ?’
‘અરે, તારી માલુકાકી તો હવે ઓનરશિપના ફલેટમાં રહે છે. બે રૂમ કિચનનો સરસ મજાનો ફલેટ છે.’
‘શું કહે છે !’ અને એમનું જૂનું ઘર મારી આંખ સામે આવી ગયું. ઘર શું, એક નાનકડો વાડો જ હતો. એ વાડામાં અમે બહુ રમતા, ઝાડ પર ચઢતા. એક સરસ મજાનો આંબો હતો અને એક ફણસનું ઝાડ. આંબા ઉપર કેરી આવે કે માલુકાકી પહેલી અમારા ઘરે મોકલે. ફણસ પણ મને બહુ ભાવે. પણ એમનું ઘર બહુ જૂનું. હવા-ઊજાશ ઝાઝાં નહીં. પાંચ-સાત ઓરડા ખરા, પણ કેટલાંક તો બહુ અંધારિયા. કુટુંબ બહોળું. માલુકાકી કાયમ રસોડામાં જ હોય. અમારું મકાન એમના વાડાને અડીને જ. પછી અમે સોસાયટીમાં રહેવા ગયા, પણ તોય અમારો સંબંધ એવો જ રહ્યો. મારાં લગ્ન વખતે સો માણસનું રસોડું માલુકાકીએ જ સંભાળેલું. આ બધું મારી આંખ સામે આવી ગયું.
વધુ આગળ વાંચો »

વાર્તારસ – હરિશ્ચંદ્ર

[‘ભૂમિપુત્ર’ સામાયિકમાંથી સાભાર.]

[1] મંગળની છાયામાં

સુધાએ છાપામાં વાંચ્યું : ‘આ મહિનામાં મંગળ પૃથ્વીની બહુ નજીક આવવાનો છે. નરી આંખેય જોઈ શકાશે. મહિના સુધી સંધ્યાકાળે સૂર્યાસ્ત પછી પૂર્વ ક્ષિતિજે તેનાં દર્શન થશે.’ તેણે બાજુમાં બેઠેલા સમીરને કહ્યું, પણ તેણે તો સાંભળ્યું-ન સાંભળ્યું કર્યું. પરંતુ સુધાએ નક્કી કરી નાખ્યું કે મંગળ જોવો જ. સાંજે સૂર્યાસ્ત થાય તે પહેલાં જ અગાશી પર પહોંચી ગઈ. સૂર્ય અસ્ત થયો હતો ત્યારે પૂર્વ ક્ષિતિજ પર અત્યાર સુધી ઝાંખો દેખાનારો તારો ધીરે ધીરે ચમકવા લાગ્યો. જોત-જોતામાં તેનો રંગ લાલાશ પકડતો ગયો. બસ, આ જ મંગળ ! સુધા ખુશ ખુશ થઈ ગઈ. પછી તો ચાર-પાંચ દિવસ રોજ સાંજે મંગળને જોતી રહી.

એમને જમીનનો પ્લોટ ખરીદવો હતો. સમીરના મિત્ર જોશીએ એક જગ્યા બતાવી. તેણે પોતે પણ હમણાં જ ત્યાં એક પ્લૉટ ખરીદેલો. સમીર પણ ત્યાં જ પ્લોટ ખરીદે એવો એમનો આગ્રહ હતો. સારા પડોશી મળે. જગ્યા જોઈ. બંનેને ગમી. ત્યાં જોશીએ પૂછ્યું : ‘તમારી જન્મ-કુંડળી હશે ને !’
‘જમીન ખરીદવામાં જન્મ-કુંડળીની શી જરૂર ?’
‘ના ભાઈ, હોં ! હું તો બધું જ કામ કુંડળીને જોઈને કરું. આ જમીન ખરીદતી વખતે મેં તો મારી કુંડળીનો બરાબર અભ્યાસ કરેલો, અને પછી જ જમીન ખરીદી. તમારી બંનેની કુંડળી મને આપજો, આપણે પછી જ સોદો પાકો કરીશું.’

સુધા-સમીરે તો લગ્ન વખતેય કુંડળી-બુંડળી જોયેલી નહીં. કુંડળી ક્યાં હશે તેય ખબર નહીં. છતાં માળિયામાંથી સમીરની કુંડળી તો મળી, સુધાની ન મળી. જોશી કહે, ‘કાંઈ નહીં, તમારી જન્મ તારીખ અને જન્મનો સમય મને આપો, હું કુંડળી બનાવી લઈશ.’ જન્મ-તારીખ તો ખબર, પણ જન્મ-સમય કોને ખબર ? સુધાએ માને પૂછીને જન્મ-સમય પણ કહ્યો. અને જોશીએ એની કુંડળી બનાવી લીધી. બંને કુંડળીનો બરાબર અભ્યાસ કર્યા બાદ જોશીએ કહ્યું, ‘સુધાબહેન ! તમને મંગળ છે.’
વધુ આગળ વાંચો »

આસવ – હરિશ્ચંદ્ર

[‘જન્મભૂમિ પ્રવાસી’ની મધુવનપૂર્તિમાંની ‘આસવ’ કૉલમમાંથી સાભાર.]

[1] પહેલાંનાં બૈરાં

તમે માનશો ? પહેલાંનાં બૈરાં શું શું કરતાં, તે બધું મને મોઢે થઈ ગયું છે, કારણ કે મારા પતિદેવ દિવસમાં દસ વાર એનું પારાયણ મને સંભળાવે છે. સવારના પહોરમાં મને મરવાની ફુરસદ ન હોય. ચા-નાસ્તો, પાણી ભરવું, કપડાં, કૂકર ચઢાવવું, લોટ બાંધવો, એમને નવ વાગ્યાની લોકલ પકડવાની, છોકરાંઓને નિશાળે મોકલવાનાં. એ કશાયમાં જરીક હાથ ન દે તે તો બળ્યું, પણ ધીરે ધીરે ચા પીતાં, પગ પર પગ ચઢાવી છાપું વાંચતાં જ્યારે એક પછી એક હુકમ છોડવા માંડે – પાણી ગરમ થયું કે ? બાથરૂમમાં ટુવાલ મૂક્યો ? મારાં કપડાં ક્યાં ? ત્યારે સંયમ રાખવો અઘરો પડે.

તેમાં તે દિવસે તો લગભગ બરાડ્યા : ‘મારા એકેય ખમીસને પૂરાં બટન નથી. ચાર દી’થી તને કહ્યું છે. આખો દી’ કરે છે શું ? પહેલાંનાં બૈરાં તો કેટલું કામ કરતાં.’
‘હમણાં અમારા મહિલામંડળની વ્યાખ્યાનમાળા ચાલે છે. કાલે પૂરી થશે એટલે બધું વ્યવસ્થિત કરી આપીશ.’ થોડો વખત થયો ત્યાં ફરી બાંગ પડી : ‘મારો રૂમાલ નથી મળતો. પેન ને ઘડિયાળ ક્યાં છે ? મારાં મોજાં ?’
‘પોતે વ્યવસ્થિત રાખવું નહીં અને બીજા પર ધમપછાડા ?’ મારાથી બોલાઈ ગયું.
‘પહેલાનાં બૈરાં આમ સામું નહોતાં બોલતાં. પતિની સેવા માટે ખડેપગે હાજર ! આખો દિવસ કામ કરીને રાતે પાછાં પગ દાબી આપતાં, તળિયે ઘીની માલિશ કરી દેતાં. આજે તો બસ, મહિલામંડળ અને સમાન હક્ક !’
વધુ આગળ વાંચો »

થેંક્યુ, મમ્મી ! – હરિશ્ચંદ્ર

[ લઘુકથાઓના પુસ્તક ‘વીઁણેલાં ફૂલ’ ભાગ-15માંથી સાભાર.]

‘હલ્લો, સોનુ ! મમ્મી બોલું છું. કેમ છે તબિયત ?’
‘સારી છે.’
‘સાંજે આવો છો ને, તે પૂછવા ફોન કર્યો. એટલે કે છોકરાં માટે કાંઈક બનાવી રાખું. કાલે રવિવાર, એટલે બધાંને છુટ્ટી હશે. કાલે સાંજે જમીને જ જજો. જમાઈરાજ પણ આવશે ને !’
‘ખબર નથી. હું શું કહું ?’

આજે સોનલનો મૂડ કાંઈ સારો નથી લાગતો. આમ કેમ બોલે છે ! જમાઈરાજ બહુ વ્યસ્ત હોય છે, તે હું જાણું છું, પણ અહીં આવવાની કદી ના નથી પાડતા. મારા હાથનાં આમટી ને ભાત તો એમને બહુ ભાવે. કહે, મને મિષ્ટાન્ન ન જોઈએ, સાસુમાના હાથનાં આમટી ને ભાત મળે એટલે બસ ! પણ આજે સોનલ આમ કેમ બોલે છે ? મેં એને જરીક ધમકાવી, ‘જો, સોનુ ! જમાઈરાજ સાથે તમારે બધાંએ આવવાનું. મારા વતી એમને કહેજે, આજે રાતે આમટી ને ભાત બનાવીશું.’
‘મમ્મી, તું જ એમને ઑફિસે ફોન કરીને કહી દે ને ! હું તો અત્યારે જ આવું છું. આજે શનિવારે સવારની સ્કૂલ એટલે છોકરાં તો સ્કૂલેથી આવી ગયાં.’ અને સોનુએ ફોન મૂકી દીધો. ચોક્કસ બંને વચ્ચે ઝઘડો થયો હોય એમ લાગે છે. મારી દીકરી છે ને, ભારે લાડકોડમાં ઊછરી છે. ભારે હઠીલી છે, પણ હોશિયાર બહુ છે હોં ! હમણાં જ એને એના કાવ્યસંગ્રહ માટે રાજ્યની સાહિત્ય અકાદમીનું પારિતોષિક મળ્યું છે.
વધુ આગળ વાંચો »

વીણેલાં ફૂલ – હરિશ્ચંદ્ર

[ટૂંકીવાર્તાઓના પુસ્તક ‘વીણેલાં ફૂલ’ માંથી સાભાર.]

[1] પતંગિયું

બગીચામાં ઊડી રહેલ રંગબેરંગી પતંગિયાને જોવામાં સમીર લીન બની ગયો હતો. એને પકડવા દોડ્યા કરતો હતો. ત્યાં નીલ રંગનું એક સુંદર પંખી આવ્યું. એની પાંખો પરની પીળી ટપકીઓ એવી તો શોભતી હતી ! આની મખમલી પાંખને તો અડવું જ જોઈએ. છુપાઈને એ દીવાલ સાથે અડીને ઊભો રહ્યો. પછી બિલાડીની ચાલાક ચાલે ધીરે ધીરે આગળ વધ્યો. એકાએક એ કૂદ્યો…. ‘એ…. હાથમાં આવ્યું !’ પણ પંખી તો ફુર્રર્ર કરતું ઊડી ગયું !
ત્યાં પપ્પાએ એનો કાન પકડ્યો : ‘કપડાં કેવાં ગંદાં કરી નાંખ્યાં !’

સમીર ચોંકીને પોતાનાં કપડાં જોવા લાગ્યો. એને તો કાંઈ ગંદું દેખાયું નહીં. ત્યાં મમ્મી પણ આવી પહોંચી હતી. સમીરે પહેરેલા લાલ ટી-શર્ટની પીઠે લાગેલો ચૂનો એ ખંખેરી રહી હતી. ચૂનો તો ખંખેરાઈ ગયો, પણ સફેદ ધાબાં પડી ગયાં હતાં.
પપ્પાએ પૂછ્યું : ‘ચાલ બતાવ ! તારો લેફટ ફૂટ કયો ?’
સમીરે ડાબો પગ આગળ કર્યો.
‘વેરી ગૂડ !…. હવે લેફટ હેન્ડ બતાવ !’
સમીરની નજર પતંગિયા પર હતી. તેણે જમણો હાથ આગળ ધર્યો. પપ્પા ગુસ્સાને માંડ-માંડ કાબૂમાં રાખતાં તેને સમજાવવા લાગ્યા…. ‘બેટા, લેફટ ફૂટની ઉપર જ લેફટ હેન્ડ હોય.’

છેલ્લા થોડા વખતથી પપ્પા-મમ્મી બંને બહુ બેચેન હતાં. સમીરના એડમિશનનો ક્યાંય મેળ પડતો નહોતો. એ ત્રણ વરસનો થયો. હવે કે.જી.માં એને દાખલ કરવો જ પડે. પરંતુ અંગ્રેજી માધ્યમની ‘ટોપ’ ગણાતી ત્રણ સ્કૂલના ઈન્ટરવ્યૂમાં એ નાપાસ થયો. હવે સારી કહેવાય એવી એક જ સ્કૂલ બચી હતી. તેમાંય જો એડમિશન ન મળે, તો તો કમબખ્તી જ બેસી જાય ને ! પપ્પા ને મમ્મીએ રાત-દિવસ એક પ્રેક્ટિસ કરાવી હતી – ‘વૉટ ઈઝ યૉર નેમ ?’…… ‘વૉટ ઈઝ યોર ફાધર્સ નેમ ?’ પરંતુ સ્કૂલમાં તો એને લેફટ ફૂટ અને રાઈટ હેન્ડ વિશે પુછાયું. બીજી સ્કૂલમાં એને રાઈટ-લેફટ વિશે ગોખાવ્યું. પણ ત્યાં એને સીતાફળના ચિત્રમાં રંગ પૂરવાનું સોંપાયું. બિચારા સમીરે કદી સીતાફળ ખાધું નહોતું, જોયું નહોતું. એણે દ્રાક્ષનો ઝૂમખો સમજીને તેમાં રંગ પૂર્યો !
વધુ આગળ વાંચો »