સાધના વિના સિદ્ધિ નથી – ડૉ. ઊર્મિલા શાહ

[‘સાંવરી’ સામાયિકમાંથી સાભાર.]

‘બહેન ! આજે મારે વહેલા ઘરે જવું છે… મારે ટુર્નામેન્ટ રમવાની છે…’ સાત જ વર્ષના સમીરે મને વાત કરી અને હું આશ્ચર્ય પામી ગઈ.
‘બેટા, ટુર્નામેન્ટ ? આ ઉંમરે ? શાની ?’
‘બહેન, મારે ચેસની ટુર્નામેન્ટ છે.’
‘ચેસ ? ઓહ, એ તો ઘણી બુદ્ધિ ચલાવવાની રમત છે. તું કેટલા વર્ષથી ચેસ શીખે છે ?’
‘બે વર્ષથી…’ ને મને આશ્ચર્ય થયું. હજી તો સમીર સાત વર્ષનો છે, બે વર્ષથી તે ચેસ શીખે છે… એટલે કે પાંચ વર્ષની ઉંમરથી તેણે ચેસ શીખવાનું શરૂ કર્યું હશે. બાળકની પાંચ વર્ષની ઉંમર એટલે તો થનગનાટની ઉંમર. ખેલે, કૂદે, નાચે, દોડે…. ભાગ્યે જ પગ વાળીને બેસી શકે. તેને બદલે આ ઉંમરે એ ચેસ આટલા બધાં એકધ્યાને કેવી રીતે રમી શકતો હશે ? ખરેખર તો આટલી નાની ઉંમરનાં બાળકમાં કઈ શક્તિઓ પડેલી છે ને તેનામાં કઈ વસ્તુ માટે કે કઈ પ્રવૃત્તિ માટે અભિરૂચિ છે એ શોધવું જ મુશ્કેલ હોય છે, ત્યારે આટલા નાના સમીરમાં આ શક્તિ પારખી તેને માટેની યોગ્ય તાલીમ આપવી એ નાનીસૂની વાત ન હતી. મને તેનાં માતાપિતા માટે માનની લાગણી થઈ.

આજના શિક્ષિત માબાપો તેમના સંતાનનાં અભ્યાસ માટે તો ઘણાં સજાગ બન્યા જ છે અને વધુમાં વધુ માર્ક્સ આવવા જોઈએ તે માટે તેઓ સતત જાગૃતિ સેવે છે. બધી જ બાજુ પ્રયત્નો કરે છે પણ પોતાનાં સંતાનમાં જે અભિયોગ્યતા પડેલી છે તેને પારખવી, તેને પિછાણવી ને તેને પાંગરવા માટેનું વાતાવરણ ઊભું કરવું એ નાનીસૂની વાત નથી. પેલો કાર્તિક સાવ નાનો હતો, ત્યારથી કરાટે શીખતો હતો. શીખતો ગયો તેમ આગળ ને આગળ વધતો ગયો… ને એમ કરતાં તો રાષ્ટ્રીય કક્ષાએ પહોંચી ગયો. આટલી નાની ઉંમરમાં આટલી બધી સિદ્ધિ ? એને માટે વારંવાર બહારગામ જવાનું થાય. રોજેરોજ એનું કોચીંગ લેવા માટે જવું પડે. આટલું નાનું બાળક તો નિજાનંદની મસ્તીમાં મહાલતું હોય, એને રમવાનું મન થયું હોય અને એ જ વખતે કોચિંગ કલાસમાં જવાનું હોય… ક્યારેક એને સમજાવીને પટાવીને એ તરફ વાળવો પડે. આ બધી તો રોજેરોજની વાત બની રહે. ને તેય એક-બે દિવસની નહીં, વર્ષો સુધીની…. બાળક માટે તો તે સાધના છે જ પણ માબાપ માટે ય સાધના છે.
વધુ આગળ વાંચો »